20 χρόνια φυλακή στον Τζίμι Λάι, γιατί επέκρινε την Κίνα

Ο μεγιστάνας των μέσων ενημέρωσης και ένας από τους σφοδρότερους επικριτές του Πεκίνου στο Χονγκ Κονγκ, Τζίμι Λάι, καταδικάστηκε τη Δευτέρα σε 20 χρόνια κάθειρξης, στην πιο βαριά ποινή που έχει επιβληθεί έως σήμερα στο πλαίσιο του νόμου περί εθνικής ασφάλειας της πόλης. Η απόφαση κλείνει τη μεγαλύτερη και πιο εμβληματική υπόθεση του είδους της, η οποία έχει προκαλέσει διεθνείς αντιδράσεις για τη συρρίκνωση των ελευθεριών και της αυτονομίας του Χονγκ Κονγκ.

Ο 78χρονος Λάι κρίθηκε ένοχος για δύο κατηγορίες συνωμοσίας με ξένες δυνάμεις και μία για δημοσίευση ανατρεπτικού υλικού, ολοκληρώνοντας μια δικαστική διαδικασία που διήρκεσε σχεδόν πέντε χρόνια. Ιδρυτής της φιλοδημοκρατικής εφημερίδας Apple Daily, η οποία έχει πλέον κλείσει, συνελήφθη για πρώτη φορά τον Αύγουστο του 2020 και καταδικάστηκε πρωτοδίκως πέρυσι.

Οι τρεις δικαστές εθνικής ασφάλειας έκριναν ότι η ποινή των 20 ετών εμπίπτει στην αυστηρότερη βαθμίδα ποινών για αδικήματα «σοβαρής φύσης». Όπως ανέφεραν, η ποινή επιβαρύνθηκε από τον ρόλο του Λάι ως «εγκεφάλου» και κινητήριας δύναμης πίσω από «επίμονες» συνωμοσίες με το εξωτερικό. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, οι ενέργειες αυτές αποσκοπούσαν στην επιβολή κυρώσεων, αποκλεισμών και άλλων εχθρικών μέτρων από τις Ηνωμένες Πολιτείες και άλλες χώρες, μέσω ενός δικτύου που περιλάμβανε στελέχη της Apple Daily, ακτιβιστές και ξένους παράγοντες.

Στην ίδια υπόθεση, έξι πρώην ανώτερα στελέχη της εφημερίδας, ένας ακτιβιστής και ένας βοηθός δικηγόρου καταδικάστηκαν σε ποινές φυλάκισης από έξι έως δέκα χρόνια. «Στην παρούσα υπόθεση, ο Λάι ήταν αναμφίβολα ο εγκέφαλος των συνωμοσιών και, ως εκ τούτου, άξιος βαρύτερης ποινής», ανέφεραν οι δικαστές, σημειώνοντας ότι για τους υπόλοιπους κατηγορούμενους «είναι δύσκολο να διακριθεί η σχετική ενοχή».

Ο Λάι, Βρετανός υπήκοος, αρνήθηκε όλες τις κατηγορίες, δηλώνοντας στο δικαστήριο ότι είναι «πολιτικός κρατούμενος» που διώκεται από το Πεκίνο. Οι κινεζικές και τοπικές αρχές υποστήριξαν ότι έτυχε δίκαιης δίκης και ότι ο νόμος περί εθνικής ασφάλειας εφαρμόζεται ισότιμα, χαρακτηρίζοντάς τον απαραίτητο για την αποκατάσταση της τάξης μετά τις μαζικές, ενίοτε βίαιες, φιλοδημοκρατικές διαδηλώσεις του 2019.

Η απόφαση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στη Δύση. Παγκόσμιοι ηγέτες έχουν επικρίνει επανειλημμένα την υπόθεση ως σύμβολο της πολυετούς καταστολής στο Χονγκ Κονγκ, υπογραμμίζοντας το διεθνές προφίλ του Λάι ως φιλοδημοκρατικού επικριτή της κινεζικής ηγεσίας και τις πολιτικές του διασυνδέσεις στο εξωτερικό. Κατά την κορύφωση των διαδηλώσεων το 2019, είχε συναντηθεί στην Ουάσινγκτον με ανώτατους αξιωματούχους των ΗΠΑ, επαφές που επικαλέστηκαν οι εισαγγελείς.

Ανησυχία προκαλεί και η κατάσταση της υγείας του. Υποστηρικτές και μέλη της οικογένειάς του αναφέρουν ότι πάσχει από διαβήτη και υπέρταση, ζητώντας την αποφυλάκισή του. Ο γιος του, Σεμπάστιαν, χαρακτήρισε την ποινή «καταστροφική για την οικογένειά μας και απειλητική για τη ζωή του πατέρα μου», κάνοντας λόγο για «ολοκληρωτική κατάρρευση» του νομικού συστήματος της πόλης.

Οι αρχές, πάντως, υποβάθμισαν τις ανησυχίες για την υγεία του, με ανώτατα στελέχη της αστυνομίας να τις χαρακτηρίζουν «υπερβολικές». Οι δικαστές δήλωσαν ότι δεν θα χορηγήσουν περαιτέρω ελαφρυντικά λόγω ηλικίας ή ιατρικής κατάστασης, αν και αναγνώρισαν ότι ο Λάι θα εκτίσει «πιο επαχθή» ποινή από άλλους κρατούμενους, μειώνοντας οριακά τη συνολική διάρκεια της κάθειρξης.

Ο συνήγορος υπεράσπισης, Ρόμπερτ Πανγκ, ανέφερε ότι ο πελάτης του έχει περιθώριο 28 ημερών για να ασκήσει έφεση, χωρίς να διευκρινίσει αν αυτό θα συμβεί. Δυτικοί διπλωμάτες εκτιμούν ότι, μετά την οριστική καταδίκη, ενδέχεται να ενταθούν οι διεθνείς διαβουλεύσεις για την υπόθεση.