Αίτνα: Παραμένει ρευστή η κατάσταση στην Κατάνια μετά το χάος στις πτήσεις

Τα πρώτα σημάδια αποκλιμάκωσης καταγράφηκαν το πρωί του Σαββάτου, 15 Αυγούστου, στην Κατάνια της Ιταλίας, έπειτα από ημέρες πρωτοφανούς αναστάτωσης στις αεροπορικές μετακινήσεις εξαιτίας της συνεχιζόμενης δραστηριότητας του ηφαιστείου της της Αίτνας. Στις 10:00 τοπική ώρα, οι αρχές ανακοίνωσαν ότι το επίπεδο προειδοποίησης για την ηφαιστειακή δραστηριότητα υποβαθμίστηκε από RED σε ORANGE, επιτρέποντας την άμεση επαναλειτουργία του τομέα C1 του εναέριου χώρου. Πρόκειται για την πρώτη ουσιαστική ένδειξη βελτίωσης ύστερα από μια εβδομάδα διαδοχικών περιορισμών, ακυρώσεων και εκτροπών πτήσεων.

Η επιστροφή στην κανονικότητα, ωστόσο, δεν είναι ακόμη δεδομένη. Η ηφαιστειακή τέφρα που έχει επικαθίσει στις αεροδρομιακές υποδομές, αλλά και η παρουσία τέφρας στον τομέα B3, οδήγησαν στη διατήρηση της αναστολής αφίξεων και αναχωρήσεων τουλάχιστον μέχρι τις 14:00 τοπική ώρα της 15ης Αυγούστου. Η εταιρεία διαχείρισης του αεροδρομίου εξακολουθεί να καλεί τους ταξιδιώτες να μην μεταβαίνουν στο Fontanarossa χωρίς προηγουμένως να έχουν επιβεβαιώσει την κατάσταση της πτήσης τους με την αεροπορική τους εταιρεία.

Η εικόνα παραμένει εξαιρετικά ρευστή. Λίγο μετά την ανακοίνωση της πρώτης αποκλιμάκωσης καταγράφηκε νέο VONA (είναι το ακρωνύμιο του Volcano Observatory Notice for Aviation, δηλαδή μιας επίσημης ειδοποίησης ηφαιστειακής δραστηριότητας ειδικά για την αεροπλοΐα), σε επίπεδο RED, με αναφορά σε ισχυρή εκρηκτική δραστηριότητα στους κρατήρες κορυφής και μετακίνηση νέφους τέφρας προς νότια-νοτιοανατολική κατεύθυνση. Αυτό σημαίνει ότι η πρωινή βελτίωση αποτελεί περισσότερο ένα πρώτο «παράθυρο» αποκλιμάκωσης και όχι ακόμη οριστικό τέλος της κρίσης.

Η πιο σοβαρή αναστάτωση των τελευταίων δύο δεκαετιών

Η νέα έντονη φάση δραστηριότητας της Αίτνας άρχισε στις 6 Αυγούστου και αποδείχθηκε διαφορετική από τις συνηθισμένες, μικρότερης διάρκειας εξάρσεις του ηφαιστείου.

Ο Marco Viccaro, πρόεδρος της Ιταλικής Ηφαιστειολογικής Εταιρείας, είχε επισημάνει ότι το συγκεκριμένο επεισόδιο είναι περισσότερο ενεργητικό και επίμονο από προηγούμενα, με ενδείξεις ότι βαθύτερο μάγμα, πλούσιο σε αέρια, συμμετέχει εντονότερα στη δραστηριότητα, αυξάνοντας την παραγωγή τέφρας.

Η τέφρα είναι ένας από τους σοβαρότερους κινδύνους για την αεροπλοΐα. Μπορεί να εισέλθει στους κινητήρες αεριωθουμένων, να προκαλέσει σοβαρές φθορές ή ακόμη και απώλεια ισχύος, ενώ επηρεάζει παράλληλα την ορατότητα και μολύνει διαδρόμους και άλλες υποδομές των αεροδρομίων.

Αυτός είναι και ο λόγος που οι αρχές επέλεξαν επανειλημμένα την αναστολή των πτήσεων, παρά το γεγονός ότι η ίδια η λάβα δεν απειλούσε το αεροδρόμιο της Κατάνιας.

Η κρίση εξελίχθηκε στη μεγαλύτερη αεροπορική διαταραχή στην Κατάνια εδώ και τουλάχιστον δύο δεκαετίες. Σύμφωνα με στοιχεία της διαχειρίστριας εταιρείας SAC, από τις 6 έως τις 12 Αυγούστου είχαν προγραμματιστεί 1.974 πτήσεις. Περισσότερο από το ένα τρίτο, περίπου 36%,  ακυρώθηκε, ενώ περίπου 630 πτήσεις εκτράπηκαν σε άλλα αεροδρόμια.

Επιβάτες επί ημέρες σε αναμονή

Χιλιάδες ταξιδιώτες επηρεάστηκαν από τις συνεχείς αλλαγές. Επιβάτες περιέγραψαν ακυρώσεις που ακολουθούνταν από νέα κράτηση και στη συνέχεια από νέα ακύρωση, ελλιπή ενημέρωση και πολύωρη ή πολυήμερη αναμονή. Σε αρκετές περιπτώσεις, ταξιδιώτες παρέμειναν για μεγάλα χρονικά διαστήματα μέσα στο αεροδρόμιο, ενώ άλλοι χρειάστηκε να αναζητήσουν μόνοι τους εναλλακτικές μετακινήσεις από το Παλέρμο, το Κομίσο ή ακόμη και από αεροδρόμια εκτός Σικελίας.

Η μεγάλη ζήτηση για επίγεια μεταφορά προκάλεσε παράλληλα καταγγελίες για υπερβολικές αυξήσεις στις τιμές ταξί και ενοικιαζόμενων αυτοκινήτων. Η ιταλική ένωση καταναλωτών Codacons ανακοίνωσε ότι θα προσφύγει στην αρμόδια αρχή ανταγωνισμού, ενώ η Trenitalia πρόσθεσε επιπλέον δρομολόγια στη γραμμή Παλέρμο-Μεσίνα-Κατάνια για να περιοριστεί η πίεση.

Η ιταλική ομοσπονδία ταξιδιωτικών γραφείων και tour operators ζήτησε, από την πλευρά της, τη δημιουργία μηχανισμού συντονισμού για ανάλογες κρίσεις και την εξέταση του τρόπου με τον οποίο οι αεροπορικές εταιρείες διαχειρίστηκαν τις ακυρώσεις και την παροχή βοήθειας στους επιβάτες.

Ryanair, easyJet, ITA, Wizz Air και πολλές ακόμη εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην Κατάνια έχουν υποστεί μαζικές ακυρώσεις και εκτροπές λόγω των περιορισμών που επιβάλλουν οι αρχές.

Παράπονα και για Aegean

Η αναστάτωση έχει επηρεάσει και τα δρομολόγια της Aegean Airlines από και προς την Κατάνια. Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εμφανίστηκαν δημόσιες καταγγελίες Ελλήνων επιβατών για τον τρόπο και κυρίως το χρόνο ενημέρωσής τους.

Σε μία από τις αναρτήσεις, επιβάτης υποστηρίζει ότι από τις 11 έως τις 13 Αυγούστου η πτήση του αναβαλλόταν καθημερινά και ότι η ενημέρωση που λάμβανε από την εταιρεία δεν ανταποκρινόταν τελικά στις εξελίξεις στο αεροδρόμιο. Σε άλλη δημόσια καταγγελία διατυπώνεται ο ισχυρισμός ότι η Aegean γνώριζε πως οι πτήσεις για Κατάνια δεν μπορούσαν να εκτελεστούν αλλά δεν ενημέρωσε εγκαίρως τους ταξιδιώτες.