Al Arabiya: «Κλείδωσε» συμφωνία 60 ημερών Ιράν – Ομάν για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ

Σε προκαταρκτική συμφωνία για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ κατέληξαν το Ιράν και το Ομάν, σύμφωνα με ανώτερη πηγή που μίλησε την Πέμπτη στο Al Arabiya English, εν μέσω προσωρινής αποκλιμάκωσης των συγκρούσεων.

Η επίσημη ανακοίνωση της συμφωνίας ενδέχεται να πραγματοποιηθεί εντός των επόμενων ημερών. Ωστόσο, το πλαίσιο που συμφωνήθηκε μεταξύ Τεχεράνης και Μουσκάτ παραμένει υπό την αίρεση της έγκρισης του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ιράν: Οι ΗΠΑ έτοιμες να επιστρέψουν στις δεσμεύσεις τους – Κοντά συμφωνία για τα Στενά του Ορμούζ

Σε προχωρημένο στάδιο οι επαφές Ιράν - Ομάν για τη ναυσιπλοΐα στη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό - Αναφορές για εκρήξεις κοντά σε δεξαμενόπλοια

Σύμφωνα με την ίδια πηγή, η συμφωνία θα έχει διάρκεια 60 ημερών και βασικό στόχο την αποκατάσταση της θαλάσσιας κυκλοφορίας στη στρατηγικής σημασίας περιοχή. Παράλληλα, επιδιώκεται η άρση του αδιεξόδου και η έναρξη τεχνικών διαπραγματεύσεων μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών.

Το προτεινόμενο σχέδιο προβλέπει ότι τα πλοία που εισέρχονται στα Στενά του Ορμούζ θα χρησιμοποιούν τη θαλάσσια δίοδο που βρίσκεται πλησιέστερα στις ιρανικές ακτές. Αντίστοιχα, τα εξερχόμενα πλοία θα κινούνται μέσω της διαδρομής που βρίσκεται πλησιέστερα στο Ομάν.

Σε ό,τι αφορά την απομάκρυνση ναρκών από τη θαλάσσια περιοχή, η πηγή ανέφερε ότι στις σχετικές επιχειρήσεις ενδέχεται να συμμετάσχουν και άλλες περιφερειακές χώρες.

Σε τελικό στάδιο οι έμμεσες συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν

Την ίδια ώρα, βρίσκονται σε εξέλιξη έμμεσες συνομιλίες μεταξύ της Ουάσινγκτον και της Τεχεράνης μέσω μεσολαβητών, οι οποίες, σύμφωνα με την πηγή, έχουν εισέλθει στο τελικό τους στάδιο.

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί φέρεται να είχε πρόσφατα δύο τηλεφωνικές επικοινωνίες με τον αρχηγό του πακιστανικού στρατού, Ασίμ Μουνίρ. Ο Αραγτσί αναμένεται, επίσης, να επισκεφθεί το Ισλαμαμπάντ το προσεχές Σαββατοκύριακο ή στις αρχές της επόμενης εβδομάδας.

Ενημέρωση της Σαουδικής Αραβίας

Πακιστανοί αξιωματούχοι αναμένεται να ενημερώσουν τον Σαουδάραβα πρίγκιπα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν για τις τελευταίες εξελίξεις στις διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.

Το Πακιστάν έχει αναλάβει διαμεσολαβητικό ρόλο στη σύγκρουση, η οποία έχει επεκταθεί και σε κράτη του Κόλπου έπειτα από ιρανικές επιθέσεις.

Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ και ο αρχηγός του στρατού Ασίμ Μουνίρ πραγματοποιούν επίσκεψη στη Σαουδική Αραβία από τις 6 έως τις 8 Αυγούστου, σύμφωνα με ανακοίνωση του πακιστανικού υπουργείου Εξωτερικών.

Τους δύο αξιωματούχους συνοδεύει αντιπροσωπεία υψηλού επιπέδου, ενώ ο Σαρίφ αναμένεται να συναντηθεί με τον Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν.

«Έχει ήδη υπάρξει υποχώρηση ως προς την παραχώρηση κάποιας μορφής ελέγχου»

«Έχει ήδη υπάρξει υποχώρηση ως προς την παραχώρηση κάποιας μορφής ελέγχου στα Στενά του Ορμούζ», δήλωσε στο Reuters μία από τις περιφερειακές πηγές.

Δεύτερη περιφερειακή πηγή ανέφερε ότι απομένουν ακόμη να διευκρινιστούν ορισμένες λεπτομέρειες σχετικά με το τι ακριβώς θα περιλαμβάνει ο όρος «έλεγχος». Οι διαπραγματευτές των χωρών του Κόλπου επιμένουν ότι η εποπτεία των επιθεωρήσεων των πλοίων θα πρέπει να ασκείται από τις περιφερειακές χώρες, ενώ οποιαδήποτε καταβολή τελών θα πρέπει να έχει εθελοντικό χαρακτήρα.

Σύμφωνα με υψηλόβαθμο Ιρανό αξιωματούχο, η Τεχεράνη επιδιώκει την επιβολή τελών που θα αντιστοιχούν στο 5% έως 7% της αξίας των φορτίων των πλοίων που διέρχονται από τα στενά. Το Ομάν προτείνει τέλη της τάξης του 3%, ενώ η Ουάσινγκτον αντιτίθεται πλήρως σε οποιαδήποτε επιβάρυνση.

Η ίδια ιρανική πηγή ανέφερε ότι σχέδιο συμφωνίας, το οποίο έχει ήδη κατατεθεί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, προβλέπει πως το Ιράν θα ελέγχει τα πλοία που εισέρχονται στον Κόλπο μέσω των στενών. Ένα από τα βασικά σημεία διαφωνίας αφορά τον ρόλο που θα έχει η Τεχεράνη και ως προς τα πλοία που κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση.

Σε δηλώσεις του στο επίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA, ο υφυπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γκαριμπαμπάντι, ανέφερε ότι η προτεινόμενη ρύθμιση «έχει σχεδιαστεί κατά τρόπο ώστε τα εμπορικά πλοία να διέρχονται από τα ιρανικά χωρικά ύδατα τόσο κατά την είσοδο όσο και κατά την έξοδό τους».

Όπως δήλωσε, οι συνομιλίες με το Ομάν «οδήγησαν σε θεμελιώδεις συνεννοήσεις», προσθέτοντας ότι «η διαδικασία βρίσκεται πλέον πολύ κοντά στην οριστικοποίησή της».

Ο Γκαριμπαμπάντι υποστήριξε επίσης ότι το Ιράν έχει λάβει μηνύματα από τις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με τα οποία η Ουάσινγκτον είναι «πλήρως έτοιμη να επανέλθει στις δεσμεύσεις της» βάσει του μνημονίου συνεννόησης που είχε συναφθεί με την Τεχεράνη στα μέσα Ιουνίου και προέβλεπε την άμεση παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Διευκρίνισε ότι η τήρηση αυτής της προϋπόθεσης είναι απαραίτητη για το άνοιγμα των στενών, σημειώνοντας παράλληλα ότι τις τελευταίες ημέρες δεν έχουν πραγματοποιηθεί συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το Ιράν απειλεί με πλήγματα στις υποδομές του Κόλπου εάν συνεχιστούν οι αμερικανικές επιθέσεις

Σε συντονισμένη διπλωματική κινητοποίηση προς τα κράτη του Κόλπου προχώρησε το Ιράν, προειδοποιώντας ότι θα μπορούσε να πλήξει κρίσιμες ενεργειακές και άλλες υποδομές τους, εάν δεν ασκήσουν πίεση στον Ντόναλντ Τραμπ για τον τερματισμό των αμερικανικών επιθέσεων και την επιστροφή στις διαπραγματεύσεις.

Όπως μεταδίδει το Reuters, σύμφωνα με ανώτερο Ιρανό αξιωματούχο, η προειδοποίηση αφορά πετρελαιοπηγές, διυλιστήρια, εγκαταστάσεις παραγωγής ενέργειας, δίκτυα ηλεκτροδότησης και ύδρευσης, μεταφορικές υποδομές και άλλα στρατηγικής σημασίας περιουσιακά στοιχεία των στενότερων αραβικών συμμάχων της Ουάσινγκτον.

Η Τεχεράνη επιχειρεί, με αυτόν τον τρόπο, να αποτρέψει νέα στρατιωτική δράση των Ηνωμένων Πολιτειών, προβάλλοντας τον κίνδυνο εκτεταμένης οικονομικής αποσταθεροποίησης σε ολόκληρη την περιοχή του Κόλπου.

Διπλωματικές επαφές υψηλού επιπέδου

Το ιρανικό μήνυμα διαβιβάστηκε μέσω σειράς επαφών υψηλού επιπέδου, μετά την απειλή του Τραμπ, στις 28 Ιουλίου, ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να πλήξουν το ενεργειακό δίκτυο και τις υποδομές του Ιράν.

Δύο ανώτεροι Ιρανοί αξιωματούχοι, δύο πηγές από χώρες του Κόλπου και ένας ανώτερος περιφερειακός διπλωμάτης ανέφεραν ότι ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αρακτσί, επικοινώνησε με τους ομολόγους του στη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και το Κατάρ, καθώς και με τον αρχηγό του στρατού του Πακιστάν.

Όλοι μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας, επικαλούμενοι την ευαισθησία των συνομιλιών.

Ο Αρακτσί κάλεσε τους συμμάχους της Ουάσινγκτον στον Κόλπο να αξιοποιήσουν την επιρροή τους στον Αμερικανό πρόεδρο, προκειμένου να αποτραπεί ένας νέος γύρος επιθέσεων. Παράλληλα, φέρεται να προειδοποίησε ότι οποιοδήποτε πλήγμα κατά του Ιράν θα προκαλούσε αντίποινα εναντίον αμερικανικών περιουσιακών στοιχείων και κρίσιμων υποδομών στην ευρύτερη περιοχή.

«Είμαστε έτοιμοι να αντιδράσουμε, όμως η διπλωματική λύση αποτελεί τον καλύτερο τρόπο για να αποφευχθούν μια ευρύτερη κλιμάκωση και η καταστροφή σε ολόκληρη την περιοχή», ήταν, σύμφωνα με τον περιφερειακό διπλωμάτη, το σταθερό μήνυμα του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών.

Κατηγορηματική προειδοποίηση προς τα κράτη του Κόλπου

Πηγή από χώρα του Κόλπου χαρακτήρισε την ιρανική προειδοποίηση σαφή και κατηγορηματική.

«Εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες στοχεύσουν τις υποδομές του Ιράν, η Τεχεράνη θα απαντήσει πλήττοντας ενεργειακές εγκαταστάσεις στον Κόλπο και άλλους περιφερειακούς στόχους», ανέφερε.

Η διπλωματική εκστρατεία αναδεικνύει την προσπάθεια του Ιράν να μετατρέψει την ευπάθεια των υποδομών του Κόλπου σε μοχλό πίεσης. Η Τεχεράνη ουσιαστικά προειδοποιεί τις περιφερειακές κυβερνήσεις ότι μια νέα αντιπαράθεση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν θα μπορούσε να θέσει στο στόχαστρο τις εγκαταστάσεις στις οποίες στηρίζονται οι οικονομίες τους.

Η προειδοποίηση απευθυνόταν σε όλα τα κράτη του Κόλπου, σύμφωνα με δεύτερη πηγή, αλλά διαβιβάστηκε κυρίως μέσω της Σαουδικής Αραβίας και του Κατάρ.

Παρέμβαση του Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν προς τον Τραμπ

Μετά τις ιρανικές επαφές, ο πρίγκιπας διάδοχος της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, επικοινώνησε με τον Τραμπ και τον κάλεσε να αναβάλει τη στρατιωτική δράση, να επιστρέψει στις διαπραγματεύσεις και να επιδιώξει κατάπαυση του πυρός και διπλωματική διευθέτηση.

Τα τελευταία χρόνια, το Ιράν έχει προχωρήσει σε αποκατάσταση των σχέσεών του με γειτονικές χώρες του Κόλπου, συμπεριλαμβανομένης της Σαουδικής Αραβίας, με την οποία διατηρούσε μακροχρόνια περιφερειακή αντιπαλότητα.

Το Κατάρ, το Ομάν και η Σαουδική Αραβία έχουν επίσης καλέσει την Ουάσινγκτον να επαναλάβει τις συνομιλίες με την Τεχεράνη και να αποτρέψει μια νέα σύγκρουση.

Σύμφωνα με δεύτερο Ιρανό αξιωματούχο, η Τεχεράνη έχει προειδοποιήσει ότι ένας ακόμη γύρος αμερικανικών επιθέσεων θα μπορούσε να «μετατρέψει την περιοχή σε πύρινη σφαίρα».

Στις 2 Αυγούστου, ο Τραμπ δήλωσε ότι συμφώνησε να ακυρώσει σχεδιαζόμενη επίθεση στο Ιράν, υπό την προϋπόθεση ότι θα μπορούσε να επιτευχθεί σύντομα συμφωνία.

Το Ριάντ προκρίνει τη διπλωματία, αλλά προειδοποιεί

«Η Σαουδική Αραβία θεωρεί ότι η περαιτέρω κλιμάκωση θα προκαλέσει μόνο περισσότερη καταστροφή. Γι’ αυτό και κάλεσε τον Τραμπ να δώσει μια ευκαιρία στη διπλωματία», δήλωσε πηγή από τον Κόλπο.

Την ίδια ώρα, πάντως, το Ριάντ κατέστησε σαφές ότι θα υπερασπιστεί την επικράτειά του σε περίπτωση επίθεσης. Σύμφωνα με δεύτερη πηγή, η Σαουδική Αραβία προειδοποίησε ότι οποιοδήποτε πλήγμα στο έδαφός της θα προκαλούσε στρατιωτική απάντηση.

Ο Σαουδάραβας αναλυτής Αλί Σιχάμπι, ο οποίος θεωρείται προσκείμενος στη βασιλική αυλή, υποστήριξε ότι η εκτίμηση του βασιλείου είναι πως μια περαιτέρω κλιμάκωση δύσκολα θα οδηγούσε στο επιθυμητό αποτέλεσμα.

«Το βασίλειο θεωρεί ότι ο συνδυασμός αναλογικών στρατιωτικών απαντήσεων και διαρκούς πίεσης προς το Ιράν στο Στενό του Ορμούζ προσφέρει την ισχυρότερη οδό προς μια πρακτική διπλωματική διευθέτηση», ανέφερε.

Η σκιά των επιθέσεων στην Aramco

Η ηγεσία του Ιράν έχει επανειλημμένα ζητήσει το κλείσιμο των αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στον Κόλπο και έχει καλέσει τα αραβικά κράτη της περιοχής να σταματήσουν την ανταλλαγή πληροφοριών με την Ουάσινγκτον.

Η Τεχεράνη εκτιμά ότι οι πληροφορίες αυτές έχουν αξιοποιηθεί για τη διευκόλυνση επιθέσεων εναντίον ιρανικών στόχων.

Ιρανός αξιωματούχος παρέπεμψε, παράλληλα, στις επιθέσεις με drones και πυραύλους στις εγκαταστάσεις Abqaiq και Khurais της Saudi Aramco, τον Σεπτέμβριο του 2019.

Τα πλήγματα είχαν περιορίσει προσωρινά περισσότερο από το ήμισυ της παραγωγής αργού πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας, αποκαλύπτοντας την ευπάθεια των ενεργειακών υποδομών της περιοχής.

«Ο εχθρός συνεχίζει να απειλεί τις ιρανικές υποδομές. Εάν το Ιράν υποστεί ζημιά, θα προκαλέσει πολύ μεγαλύτερη ζημιά ως απάντηση», δήλωσε ο ίδιος αξιωματούχος, αναφερόμενος σε ενδεχόμενους στόχους, όπως δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας και διυλιστήρια.