Αλμπουκέρκη: Οι τραπεζικές συγχωνεύσεις στην ΕΕ έπρεπε να είχαν γίνει εδώ και χρόνια

Οι μεγάλες τραπεζικές συγχωνεύσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν καθυστερήσει υπερβολικά και θα έπρεπε να είχαν πραγματοποιηθεί «εδώ και πολύ καιρό», σύμφωνα με την Ευρωπαία επίτροπο Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών και Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, Μαρία Λουίς Αλμπουκέρκη.

Όπως αναφέρει το Bloomberg, η Αλμπουκέρκη τάσσεται υπέρ μιας ουσιαστικότερης ενοποίησης του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος, σε μια περίοδο κατά την οποία οι Βρυξέλλες αναζητούν τρόπους ώστε οι τράπεζες της ΕΕ να αποκτήσουν μεγαλύτερη κλίμακα και να μπορούν να ανταγωνιστούν αποτελεσματικότερα τους μεγάλους ομίλους των ΗΠΑ και άλλων διεθνών αγορών.

Η θέση της Ευρωπαίας επιτρόπου εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια της Κομισιόν να περιορίσει τον κατακερματισμό του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Παρά τη δημιουργία της Τραπεζικής Ένωσης μετά την κρίση χρέους της προηγούμενης δεκαετίας, οι τράπεζες εξακολουθούν σε μεγάλο βαθμό να λειτουργούν μέσα σε εθνικά όρια, με διαφορετικούς κανόνες, πρακτικές και περιορισμούς.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αναγνωρίσει ότι ο ευρωπαϊκός τραπεζικός κλάδος παραμένει υπερβολικά κατακερματισμένος και ότι αυτό περιορίζει τις διασυνοριακές δραστηριότητες, μειώνει τις δυνατότητες επίτευξης οικονομιών κλίμακας και δυσκολεύει τις ευρωπαϊκές τράπεζες να ανταγωνιστούν σε παγκόσμιο επίπεδο.

Στο επίκεντρο οι διασυνοριακές συμφωνίες

Το ζήτημα έχει επανέλθει δυναμικά στο προσκήνιο με τις κινήσεις συγκέντρωσης που καταγράφονται σε μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η υπόθεση της UniCredit και της γερμανικής Commerzbank, η οποία έχει αναδείξει στην πράξη τις πολιτικές και εθνικές αντιστάσεις που μπορεί να συναντήσει μια μεγάλη διασυνοριακή τραπεζική συμφωνία.

Οι Βρυξέλλες και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχουν επανειλημμένα επισημάνει ότι οι εθνικές παρεμβάσεις δεν θα πρέπει να λειτουργούν ως εμπόδιο σε συμφωνίες που πληρούν τα εποπτικά και ανταγωνιστικά κριτήρια.

Για την Αλμπουκέρκη, πάντως, το διακύβευμα υπερβαίνει τις επιμέρους συμφωνίες. Η δημιουργία τραπεζικών ομίλων με μεγαλύτερη κλίμακα θεωρείται απαραίτητη ώστε οι ευρωπαϊκές τράπεζες να μπορούν να χρηματοδοτήσουν τις μεγάλες επενδυτικές ανάγκες της ευρωπαϊκής οικονομίας — από την ψηφιοποίηση και την τεχνητή νοημοσύνη έως την άμυνα, την ενεργειακή ασφάλεια και την πράσινη μετάβαση.

Το πρόβλημα του κατακερματισμού

Οι ευρωπαϊκές τράπεζες είναι σήμερα περισσότερο κεφαλαιοποιημένες, κερδοφόρες και ανθεκτικές σε σχέση με τα χρόνια της χρηματοπιστωτικής κρίσης. Ωστόσο, η ανθεκτικότητα από μόνη της δεν αρκεί για να εξασφαλίσει την ανταγωνιστικότητά τους.

Το βασικό πρόβλημα παραμένει η έλλειψη κλίμακας. Η Ευρώπη χρειάζεται ένα περιβάλλον στο οποίο οι τράπεζες θα μπορούν ευκολότερα να αναπτύσσονται, να ανταγωνίζονται και να ενοποιούνται, χωρίς αδικαιολόγητους φραγμούς μεταξύ των κρατών-μελών.

Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η προσπάθεια ολοκλήρωσης της Τραπεζικής Ένωσης, η οποία εξακολουθεί να έχει σημαντικές εκκρεμότητες. Ανάμεσά τους βρίσκεται η δημιουργία ενός αποτελεσματικότερου κοινού πλαισίου προστασίας των καταθέσεων, αλλά και η δυνατότητα των διασυνοριακών τραπεζικών ομίλων να διαχειρίζονται κεφάλαια και ρευστότητα με μεγαλύτερη ευελιξία σε ολόκληρη την ενιαία αγορά.

Το μήνυμα από τις Βρυξέλλες είναι σαφές: εάν η Ευρώπη θέλει τράπεζες ικανές να χρηματοδοτήσουν την ανάπτυξη και να σταθούν απέναντι στους διεθνείς ανταγωνιστές τους, η δημιουργία πραγματικά πανευρωπαϊκών τραπεζικών ομίλων δεν μπορεί να παραμένει διαρκώς ένα σχέδιο για το μέλλον.

Και, όπως υπογραμμίζει η Αλμπουκέρκη, η συγκεκριμένη συζήτηση έχει ήδη καθυστερήσει αρκετά.