Αλβανία: Σφοδρές συγκρούσεις, αρνείται να παραιτηθεί ο Έντι Ράμα

Σε σκηνικό παρατεταμένης έντασης έχουν μετατραπεί τα Τίρανα, καθώς οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις συνεχίζονται με επεισόδια, συγκρούσεις με τις αστυνομικές δυνάμεις και εκτεταμένες υλικές ζημιές. Χιλιάδες πολίτες, ανάμεσά τους φοιτητές και μαθητές, έχουν βγει στους δρόμους ζητώντας την παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα και ουσιαστικές αλλαγές στην οικονομική και κοινωνική πολιτική της χώρας.

Κατά τη διάρκεια των κινητοποιήσεων, ομάδες διαδηλωτών επιχείρησαν να προσεγγίσουν το πρωθυπουργικό γραφείο, το Κοινοβούλιο και άλλα κυβερνητικά κτίρια, ενώ σημειώθηκαν επιθέσεις σε δημόσιες υπηρεσίες, τράπεζες και εμπορικά καταστήματα. Οι αστυνομικές δυνάμεις απάντησαν με χρήση δακρυγόνων και εκτοξευτήρων νερού, επιχειρώντας να απομακρύνουν το πλήθος από κεντρικά σημεία της αλβανικής πρωτεύουσας.

Η ένταση κορυφώθηκε στις 14 και 15 Οκτωβρίου, με πυρκαγιές σε κυβερνητικά κτίρια, οδοφράγματα και καταστροφές σε δημόσιες υποδομές. Σύμφωνα με στοιχεία του αλβανικού υπουργείου Υγείας, την Τετάρτη 14 Οκτωβρίου χρειάστηκαν νοσοκομειακή περίθαλψη 89 άνθρωποι, μεταξύ των οποίων 61 αστυνομικοί. Οι αρχές προχώρησαν επίσης σε δεκάδες συλλήψεις.

«Δεν παραιτούμαι» απαντά ο Έντι Ράμα

Παρά την αυξανόμενη πίεση, ο Αλβανός πρωθυπουργός ξεκαθαρίζει ότι δεν προτίθεται να εγκαταλείψει την εξουσία, υποστηρίζοντας πως η αλλαγή κυβέρνησης πρέπει να πραγματοποιείται μέσω της δημοκρατικής εκλογικής διαδικασίας. Ο Έντι Ράμα δηλώνει πρόθυμος να συζητήσει τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι φοιτητές και οι πολίτες, ωστόσο καταδικάζει τα βίαια επεισόδια και αποδίδει μέρος της ευθύνης για την κλιμάκωσή τους σε πολιτικούς του αντιπάλους.

Η κυβέρνηση απορρίπτει τις καταγγελίες περί διαφθοράς και υποστηρίζει ότι η συνεχιζόμενη αναταραχή απειλεί την ασφάλεια, την οικονομική δραστηριότητα και τη διεθνή εικόνα της Αλβανίας.

Από την πλευρά της, η αντιπολίτευση και ιδιαίτερα το Δημοκρατικό Κόμμα στηρίζουν τις κινητοποιήσεις, ζητώντας τον σχηματισμό μεταβατικής κυβέρνησης και την προκήρυξη πρόωρων εκλογών.

Ο Έντι Ράμα εξασφάλισε τέταρτη συνεχόμενη εκλογική νίκη το 2025 και, υπό κανονικές συνθήκες, οι επόμενες βουλευτικές εκλογές αναμένονται το 2029.

Ακρίβεια, ανεργία και στεγαστική κρίση στο επίκεντρο

Πίσω από τις συγκρούσεις αναδεικνύεται μια ευρύτερη κοινωνική δυσαρέσκεια. Οι διαδηλωτές καταγγέλλουν ότι το αυξανόμενο κόστος ζωής, οι δυσκολίες εξεύρεσης κατοικίας και οι περιορισμένες επαγγελματικές προοπτικές δημιουργούν ασφυκτικές συνθήκες για μεγάλο μέρος της κοινωνίας. Ιδιαίτερα έντονη είναι η δυσαρέσκεια των νέων, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι, ακόμη και μετά την ολοκλήρωση των πανεπιστημιακών σπουδών τους, δυσκολεύονται να βρουν εργασία αντίστοιχη με τα προσόντα τους. Παράλληλα, θέτουν ζήτημα αξιοκρατίας στην αγορά εργασίας, υποστηρίζοντας ότι οι προσωπικές και πολιτικές διασυνδέσεις επηρεάζουν τις επαγγελματικές ευκαιρίες.

Ανάμεσα στα θέματα είναι και το στεγαστικό πρόβλημα, με τους διαδηλωτές να τονίζουν ότι η άνοδος των τιμών των ακινήτων και των ενοικίων δυσκολεύει την οικονομική ανεξαρτητοποίηση των νέων ανθρώπων.

Πολλοί Αλβανοί έχουν εργαστεί στο εξωτερικό, μεταξύ άλλων στην Ελλάδα, με στόχο να αποταμιεύσουν χρήματα και να δημιουργήσουν καλύτερες συνθήκες διαβίωσης στην πατρίδα τους. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν διαδηλωτές, η ακρίβεια περιορίζει ολοένα περισσότερο αυτή τη δυνατότητα.

Το αμφιλεγόμενο τουριστικό σχέδιο που πυροδότησε τις αντιδράσεις

Σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του κινήματος διαμαρτυρίας έχει διαδραματίσει και ένα μεγάλο τουριστικό επενδυτικό σχέδιο στη νότια Αλβανία, το οποίο συνδέεται με επενδυτική εταιρεία που ίδρυσε ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Το σχέδιο προβλέπει την ανάπτυξη πολυτελών τουριστικών εγκαταστάσεων σε παραθαλάσσια περιοχή ιδιαίτερου φυσικού ενδιαφέροντος και έχει προκαλέσει αντιδράσεις για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, τη διαχείριση της γης και τη διαφάνεια των διαδικασιών.

Οι κινητοποιήσεις αυτές συνέβαλαν στη δημιουργία του λεγόμενου «κινήματος των φλαμίνγκο», το οποίο πήρε το όνομά του από τα πτηνά που ζουν σε προστατευόμενο φυσικό περιβάλλον της περιοχής. Στη συνέχεια, οι διαμαρτυρίες διευρύνθηκαν, ενσωματώνοντας αιτήματα για καλύτερη δημόσια εκπαίδευση, αντιμετώπιση της διαφθοράς και πολιτική λογοδοσία.

Κινητοποιήσεις και επεισόδια έχουν αναφερθεί και σε άλλες πόλεις, όπως το Δυρράχιο, το Ελμπασάν, η Σκόδρα και ο Αυλώνας, γεγονός που δείχνει ότι η κοινωνική δυσαρέσκεια έχει ευρύτερη γεωγραφική διάσταση.