Αλβανία: Στους δρόμους οι φοιτητές ζητούν την παραίτηση Ράμα – «Οι κυβερνήσεις αλλάζουν με εκλογές», απαντά

Σε πεδίο έντονων κοινωνικών και πολιτικών αντιπαραθέσεων έχει μετατραπεί η Αλβανία, καθώς χιλιάδες φοιτητές συνεχίζουν για τρίτη ημέρα τις κινητοποιήσεις τους, διαμαρτυρόμενοι για την κατάσταση στην ανώτατη εκπαίδευση και τις περιορισμένες επαγγελματικές προοπτικές μετά την αποφοίτηση.

Οι διαδηλώσεις, που ξεκίνησαν με επίκεντρο τα προβλήματα των πανεπιστημίων, έχουν αποκτήσει πλέον σαφή πολιτική διάσταση, με τους διαδηλωτές να ζητούν την παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα.

Ο ίδιος, πάντως, απορρίπτει κατηγορηματικά το αίτημα, ξεκαθαρίζοντας ότι η κυβέρνησή του δεν πρόκειται να αποχωρήσει υπό την πίεση των κινητοποιήσεων.

«Δεν θα παραιτηθώ. Οι κυβερνήσεις αλλάζουν με εκλογές», δήλωσε ο Αλβανός πρωθυπουργός στο Reuters, επιμένοντας ότι η πολιτική αλλαγή πρέπει να προκύπτει μέσα από τις δημοκρατικές διαδικασίες.

Επεισόδια στα Τίρανα – Ακυρώθηκε η συνεδρίαση της Βουλής

Η ένταση κορυφώθηκε την Πέμπτη (15/10), όταν σημειώθηκαν επεισόδια μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομικών δυνάμεων στην αλβανική πρωτεύουσα.

Η αστυνομία χρησιμοποίησε οχήματα εκτόξευσης νερού για να διαλύσει συγκεντρωμένους διαδηλωτές, ενώ κατά τη διάρκεια των επεισοδίων σημειώθηκαν φθορές σε κτίρια και περιουσίες, με σπασμένα παράθυρα και άλλες υλικές ζημιές.

Η κατάσταση οδήγησε το αλβανικό κοινοβούλιο στην ακύρωση της προγραμματισμένης συνεδρίασής του.

Οι κινητοποιήσεις αποτυπώνουν τη δυσαρέσκεια σημαντικής μερίδας των φοιτητών, οι οποίοι καταγγέλλουν ότι το αυξανόμενο κόστος της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, η ανεπαρκής οικονομική υποστήριξη και οι δυσκολίες στην εύρεση εργασίας δημιουργούν ασφυκτικές συνθήκες για τη νέα γενιά.

Ράμα: «Δεν θα προδώσω την εντολή των Αλβανών»

Σε δηλώσεις του στο Reuters, ο Έντι Ράμα υποστήριξε ότι αναγνωρίζει την ανάγκη διαλόγου με τους φοιτητές, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι δεν πρόκειται να εγκαταλείψει την κυβερνητική του θητεία.

«Η ευθύνη μου είναι να ακούσω, να απαντήσω σε εύλογες ανησυχίες και να προχωρήσω την Αλβανία μπροστά», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Όπως πρόσθεσε, η παραίτησή του θα ισοδυναμούσε με «προδοσία των Αλβανών» που του έδωσαν ισχυρή εντολή να ολοκληρώσει τις διαπραγματεύσεις για την ένταξη της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

«Όσον αφορά τα αιτήματα για την παραίτησή μου, οι κυβερνήσεις αλλάζουν μέσω δημοκρατικών εκλογών. Πέρυσι είχαμε εκλογές, όχι επανάσταση», σημείωσε.

Ο Ράμα εξασφάλισε το 2025 την τέταρτη συνεχόμενη κυβερνητική του θητεία, έχοντας θέσει την ευρωπαϊκή προοπτική της Αλβανίας στο επίκεντρο της προεκλογικής του εκστρατείας.

Ανοιχτός σε διάλογο για την εκπαίδευση, όχι στη βία

Παρά την άρνησή του να παραιτηθεί, ο Αλβανός πρωθυπουργός δήλωσε πρόθυμος να συζητήσει τα αιτήματα που σχετίζονται με το αυξημένο κόστος σπουδών και τις συνθήκες στα πανεπιστήμια.

Έσπευσε, ωστόσο, να διαχωρίσει τις φοιτητικές διεκδικήσεις από τα βίαια επεισόδια που σημειώθηκαν στους δρόμους των Τιράνων.

«Οι επιθέσεις εναντίον θεσμών, η καταστροφή δημόσιας περιουσίας και η απειλή για τη δημόσια ασφάλεια δεν έχουν καμία σχέση με τα νόμιμα αιτήματα των φοιτητών», υπογράμμισε.

Οι διαδηλώσεις συνιστούν μία από τις σημαντικότερες κοινωνικές και πολιτικές προκλήσεις που έχει αντιμετωπίσει ο Ράμα μετά την τελευταία εκλογική του νίκη.

Από τις πανεπιστημιακές αίθουσες στη γενικευμένη κοινωνική δυσαρέσκεια

Η φοιτητική κινητοποίηση εκδηλώνεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Αλβανία έχει ήδη βρεθεί αντιμέτωπη με πολύμηνες διαμαρτυρίες για ζητήματα διαχείρισης της γης, επενδύσεων και διαφάνειας.

Στο επίκεντρο προηγούμενων κινητοποιήσεων είχε βρεθεί η σχεδιαζόμενη κατασκευή πολυτελούς τουριστικού συγκροτήματος στις νότιες ακτές της χώρας, με την υποστήριξη του Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρού του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Κάτοικοι της περιοχής είχαν καταγγείλει στο Reuters ότι εκτάσεις γης που τους ανήκαν πωλήθηκαν παράνομα για την υλοποίηση της επένδυσης. Το πρακτορείο διευκρίνισε, πάντως, ότι δεν εντόπισε στοιχεία παρανομίας από την πλευρά του Κούσνερ, ο οποίος δεν εμπλέκεται άμεσα στη συγκεκριμένη διαφορά.

Οι νέες φοιτητικές διαμαρτυρίες προστίθενται σε αυτό το ήδη τεταμένο κοινωνικό περιβάλλον, αναδεικνύοντας ζητήματα που αφορούν την οικονομική επιβάρυνση των νοικοκυριών και τις ευκαιρίες που προσφέρονται στους νέους.

Η ευρωπαϊκή πορεία της Αλβανίας στο επίκεντρο

Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση Ράμα επιμένει στον στρατηγικό στόχο της ένταξης της Αλβανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ακόμη και έως το 2028.

Η Αλβανία, μαζί με το Μαυροβούνιο, συγκαταλέγεται στις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων που έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο στην ενταξιακή διαδικασία.

Ωστόσο, η διαφθορά, οι καταγγελίες για διασυνδέσεις με το οργανωμένο έγκλημα και τα ζητήματα λειτουργίας των θεσμών εξακολουθούν να αποτελούν κρίσιμες προκλήσεις για την ευρωπαϊκή της προοπτική.

«Η διαφθορά πρέπει να αντιμετωπιστεί και, όπως επιβεβαίωσε πρόσφατα και η ίδια η ΕΕ, η Αλβανία την καταπολεμά περισσότερο από ποτέ», υποστήριξε ο Ράμα.

Ο ίδιος άφησε επίσης αιχμές για δυνάμεις εντός και εκτός της χώρας που, όπως ισχυρίστηκε, ενδέχεται να επιδιώκουν την ανακοπή της ευρωπαϊκής πορείας της Αλβανίας.

«Δεν θα επιτρέψω στη βία να εκτροχιάσει το ευρωπαϊκό μέλλον της Αλβανίας», δήλωσε.

Φοιτητικές αντιδράσεις και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες

Οι κινητοποιήσεις στην Αλβανία εκδηλώνονται σε μια περίοδο αυξημένης φοιτητικής και μαθητικής δραστηριοποίησης και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Στη Γαλλία, μαθητές λυκείων πραγματοποιούν εδώ και εβδομάδες διαδηλώσεις και αποκλεισμούς σχολείων, διεκδικώντας περισσότερους εκπαιδευτικούς, βελτίωση των κτιριακών εγκαταστάσεων και αντιμετώπιση του συνωστισμού στις αίθουσες διδασκαλίας.

Στην Αλβανία, πάντως, η σύγκρουση έχει ήδη ξεπεράσει τα όρια μιας διαμαρτυρίας για την εκπαίδευση, εξελισσόμενη σε ευρύτερη πολιτική αντιπαράθεση.

Με τους φοιτητές να επιμένουν στο αίτημα παραίτησης και τον πρωθυπουργό να αποκλείει ένα τέτοιο ενδεχόμενο, το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στο κατά πόσο η κυβέρνηση και οι εκπρόσωποι των κινητοποιήσεων θα καταφέρουν να ανοίξουν έναν ουσιαστικό διάλογο για τα προβλήματα της ανώτατης εκπαίδευσης.