«Ανακαίνιση Κατοικίας»: Επιδοτήσεις έως 36.000 ευρώ για ανακαίνιση και ενεργειακή αναβάθμιση – Ο Οδηγός του ΕΣΠΑ

Δημοσιεύθηκε ο Οδηγός Εφαρμογής της νέας δράσης «Ανακαίνιση Κατοικίας» του ΕΣΠΑ 2021–2027, συνολικού προϋπολογισμού 500 εκατ. ευρώ, ανοίγοντας τον δρόμο για την προετοιμασία των ενδιαφερόμενων ιδιοκτητών ενόψει της έναρξης υποβολής αιτήσεων χρηματοδότησης.

Η δράση, σύμφωνα με κοινή ανακοίνωση των υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, απευθύνεται σε νοικοκυριά χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων και προβλέπει ποσοστά επιχορήγησης από 70% έως 95%, με ανώτατο ποσό ενίσχυσης τις 36.000 ευρώ για εργασίες ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης. Παράλληλα, προβλέπεται πρόσθετη χρηματοδότηση έως 2.500 ευρώ για υποστηρικτικές υπηρεσίες, σύμφωνα με τους όρους του Οδηγού.

Στο επίκεντρο του νέου προγράμματος βρίσκεται η αξιοποίηση του υφιστάμενου οικιστικού αποθέματος, με ιδιαίτερη έμφαση στην επαναφορά κλειστών κατοικιών σε χρήση, αλλά και στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης σε ακίνητα που χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία.

Μέσω της χρηματοδότησης παρεμβάσεων ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης, επιδιώκεται επίσης η μείωση του ενεργειακού κόστους των νοικοκυριών, η αναβάθμιση παλαιών ακινήτων και η συμβολή στην αντιμετώπιση των στεγαστικών αναγκών.

Η δημοσίευση του Οδηγού αποτελεί το επόμενο βήμα για την ενεργοποίηση του προγράμματος, μετά την έναρξη λειτουργίας της πλατφόρμας έκδοσης Βεβαιώσεων Επιλεξιμότητας και πριν από το άνοιγμα της ηλεκτρονικής πλατφόρμας υποβολής αιτήσεων χρηματοδότησης.

Τι προβλέπει ο Οδηγός Εφαρμογής

Ο νέος Οδηγός περιλαμβάνει αναλυτικά τους όρους και τις προϋποθέσεις συμμετοχής στη δράση, καθώς και όλα τα στάδια που θα πρέπει να ακολουθήσουν οι ενδιαφερόμενοι για να λάβουν την επιχορήγηση.

Ειδικότερα, καθορίζει τη διαδικασία προετοιμασίας και ηλεκτρονικής υποβολής των αιτήσεων, τα κριτήρια αξιολόγησης, τη διαδικασία έγκρισης της χρηματοδότησης, την υλοποίηση των παρεμβάσεων και την τελική καταβολή της ενίσχυσης.

Παράλληλα, προσδιορίζει τις επιλέξιμες εργασίες και δαπάνες, τα δικαιολογητικά που θα πρέπει να συγκεντρώσουν οι δικαιούχοι, τις προβλεπόμενες προθεσμίες, καθώς και τους ελέγχους και τις διαδικασίες πιστοποίησης της ολοκλήρωσης των εργασιών.

Με τη δημοσίευσή του, οι ενδιαφερόμενοι έχουν τη δυνατότητα να γνωρίζουν εκ των προτέρων τις απαιτήσεις του προγράμματος και να προετοιμάσουν τον φάκελό τους πριν από την έναρξη των αιτήσεων.

Ποιες εργασίες χρηματοδοτούνται – Από κουζίνες και μπάνια έως ενεργειακή αναβάθμιση

Η δράση καλύπτει ένα ευρύ φάσμα εργασιών ανακαίνισης και επισκευής, δίνοντας τη δυνατότητα στους ιδιοκτήτες να προχωρήσουν σε ουσιαστικές παρεμβάσεις αναβάθμισης των κατοικιών τους.

Στις επιλέξιμες εργασίες περιλαμβάνονται:

• Η ανακαίνιση κουζίνας και μπάνιου, καθώς και η αντικατάσταση ειδών υγιεινής.
• Η αντικατάσταση δαπέδων, της πόρτας εισόδου και των εσωτερικών θυρών.
• Η επισκευή ή αντικατάσταση ηλεκτρολογικών και υδραυλικών εγκαταστάσεων.
• Οι επισκευές δομικών στοιχείων, τα επιχρίσματα, η τοποθέτηση πλακιδίων και οι χρωματισμοί.
• Οι εσωτερικές διαρρυθμίσεις και οι παρεμβάσεις προσβασιμότητας, όπου αυτές προβλέπονται.

Εκτός από τις εργασίες ανακαίνισης, το πρόγραμμα χρηματοδοτεί και παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης των κατοικιών.

Συγκεκριμένα, προβλέπεται η επιδότηση για αντικατάσταση κουφωμάτων, θερμομόνωση, αναβάθμιση των συστημάτων θέρμανσης και ψύξης, καθώς και εγκατάσταση συστημάτων παραγωγής ζεστού νερού χρήσης.

Βασική προϋπόθεση είναι κάθε πρόταση να συνδυάζει εργασίες ανακαίνισης με παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης, ώστε να εξασφαλίζεται η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης της κατοικίας κατά τουλάχιστον μία ενεργειακή κατηγορία.

Αυτό σημαίνει ότι η δράση δεν περιορίζεται στην αισθητική ή λειτουργική ανανέωση ενός ακινήτου, αλλά συνδέει τη χρηματοδότηση των εργασιών με την επίτευξη συγκεκριμένου ενεργειακού αποτελέσματος.

Προτεραιότητα στις κλειστές κατοικίες – Πότε ανοίγει η πλατφόρμα αιτήσεων

Η υποβολή των αιτήσεων χρηματοδότησης θα πραγματοποιηθεί σε δύο διαδοχικές φάσεις, με προτεραιότητα στις κατοικίες που παραμένουν κλειστές.

Κατά την πρώτη φάση, η ηλεκτρονική πλατφόρμα θα ενεργοποιηθεί για τις κλειστές κατοικίες, ενώ σε δεύτερο χρόνο θα δοθεί η δυνατότητα συμμετοχής και για τα ακίνητα που χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία.

Στόχος της συγκεκριμένης διαδικασίας είναι να δοθεί αρχικά έμφαση στην αξιοποίηση ανενεργών ακινήτων, ώστε να αυξηθεί το διαθέσιμο οικιστικό απόθεμα.

Πάντως, η δημοσίευση του Οδηγού Εφαρμογής δεν σημαίνει ότι ξεκίνησε η υποβολή αιτήσεων.

Όπως διευκρινίζεται στην ανακοίνωση των δύο υπουργείων, οι ημερομηνίες ενεργοποίησης της πλατφόρμας και οι προθεσμίες που θα ισχύσουν για κάθε φάση θα γνωστοποιηθούν με νεότερες ανακοινώσεις.

Μέχρι τότε, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να μελετήσουν τις προϋποθέσεις συμμετοχής και να προχωρήσουν στις απαραίτητες προπαρασκευαστικές ενέργειες, ώστε να είναι έτοιμοι όταν ανοίξει η διαδικασία.

Πώς προετοιμάζονται οι ενδιαφερόμενοι – Τα δικαιολογητικά και η Βεβαίωση Επιλεξιμότητας

Το πρώτο απαραίτητο βήμα για τη συμμετοχή στη νέα δράση είναι η έκδοση Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας για τη συγκεκριμένη κατοικία που πρόκειται να ενταχθεί στο πρόγραμμα.

Η Βεβαίωση αποτελεί βασική προϋπόθεση για την υποβολή αίτησης χρηματοδότησης, χωρίς ωστόσο η έκδοσή της να συνεπάγεται αυτομάτως και την έγκριση της επιχορήγησης.

Οι αιτήσεις θα υποβάλλονται αποκλειστικά ηλεκτρονικά, μέσω του πληροφοριακού συστήματος της δράσης, τη διαχείριση του οποίου έχει αναλάβει το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΤΕΕ). Δεν θα απαιτείται η κατάθεση φυσικού φακέλου.

Κεντρικό στοιχείο της αίτησης θα είναι το Σχέδιο Παρεμβάσεων, στο οποίο θα αποτυπώνονται αναλυτικά οι εργασίες που προτείνονται για το ακίνητο και ο αντίστοιχος προϋπολογισμός τους.

Με βάση το συγκεκριμένο Σχέδιο θα προσδιορίζεται το ποσό της επιχορήγησης που ζητείται, ενώ θα ελέγχεται και η συμμόρφωση της πρότασης με τις προϋποθέσεις χρηματοδότησης του προγράμματος.

Η συμμετοχή τεχνικού συμβούλου δεν είναι υποχρεωτική για την υποβολή της αίτησης. Ωστόσο, συνιστάται η συνδρομή του, προκειμένου να επιλεγούν οι κατάλληλες παρεμβάσεις, να συνταχθεί ορθά το Σχέδιο και να υπάρξει ρεαλιστική εκτίμηση του κόστους των εργασιών.

Κατά την αρχική υποβολή της αίτησης θα απαιτούνται το Σχέδιο Παρεμβάσεων, οι προβλεπόμενες υπεύθυνες δηλώσεις και, όπου χρειάζεται, πρόσθετα δικαιολογητικά.

Αντίθετα, το πρώτο Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) και η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου ή Διηρημένης Ιδιοκτησίας δεν θα απαιτούνται κατά την αρχική υποβολή. Τα συγκεκριμένα έγγραφα θα κατατίθενται σε επόμενο στάδιο, μετά τη θετική αξιολόγηση της αίτησης και εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας.

Όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά και οι υπεύθυνες δηλώσεις περιλαμβάνονται στα παραρτήματα του δημοσιευμένου Οδηγού Εφαρμογής.

Στο διάστημα που μεσολαβεί μέχρι την έναρξη των αιτήσεων, οι ιδιοκτήτες καλούνται να ελέγξουν τα στοιχεία του ακινήτου τους, να εξασφαλίσουν τυχόν απαιτούμενες συναινέσεις συνιδιοκτητών και να διευθετήσουν πιθανές εκκρεμότητες που αφορούν τη νομιμότητα ή την τακτοποίηση της κατοικίας.

Παράλληλα, θα πρέπει να προετοιμάσουν εγκαίρως το Σχέδιο Παρεμβάσεων, ώστε να μπορούν να προχωρήσουν στην ηλεκτρονική υποβολή της αίτησης μόλις ενεργοποιηθεί η πλατφόρμα.

Η νέα δράση «Ανακαίνιση Κατοικίας» εντάσσεται στο ΕΣΠΑ 2021–2027 και επιδιώκει να συνδυάσει την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος με τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των νοικοκυριών, την αξιοποίηση κλειστών και παλαιών κατοικιών και την ενεργειακή αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος.

Ο Οδηγός Εφαρμογής είναι διαθέσιμος στην ιστοσελίδα του Προγράμματος «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή 2021–2027», στην ηλεκτρονική διεύθυνση εδώ.