Μπλανκφέιν: «Η κρίση στις αγορές έχει καθυστερήσει»

Ο Λόιντ Μπλανκφέιν (Lloyd Blankfein), ο άνθρωπος που οδήγησε τη Goldman Sachs μέσα από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, βλέπει ξανά σύννεφα πάνω από τις αγορές. Μιλώντας την περασμένη Τετάρτη στο Economic Club της Νέας Υόρκης, ο πρώην διευθύνων σύμβουλος και πρόεδρος της αμερικανικής επενδυτικής τράπεζας προειδοποίησε ότι οι χρηματοπιστωτικές αγορές έχουν εισέλθει σε μια επικίνδυνη φάση, όπου ακόμη και ένα φαινομενικά μικρό γεγονός θα μπορούσε να λειτουργήσει ως σπίθα για μια ευρύτερη κρίση.
Σύμφωνα με τον Μπλανκφέιν, η βασική ανησυχία δεν είναι μόνο ένα συγκεκριμένο ρίσκο, αλλά η συσσώρευση πολλών ευάλωτων σημείων. Μια αθέτηση δανείου, μια παρέμβαση των ασφαλιστικών ρυθμιστικών αρχών ή ακόμη και ένα τεχνικό λάθος θα μπορούσαν, όπως υποστήριξε, να προκαλέσουν αναταράξεις. Το πρόβλημα, κατά την άποψή του, είναι ότι οι αγορές έχουν περάσει υπερβολικά μεγάλο διάστημα χωρίς ουσιαστική διόρθωση. Μια τέτοια διόρθωση, είπε, θα μπορούσε να είχε απομακρύνει τις υπερβολές και να είχε αποκαταστήσει πιο υγιείς αποτιμήσεις.
Οι προειδοποιήσεις του έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία διεθνείς οργανισμοί και εποπτικές αρχές επισημαίνουν παρόμοιους κινδύνους. Το ΔΝΤ, στην Έκθεση Παγκόσμιας Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας του Απριλίου 2026, ανέφερε ότι οι κίνδυνοι για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα παραμένουν αυξημένοι, με πιέσεις από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, πιθανές πληθωριστικές αναζωπυρώσεις, αυστηρότερες χρηματοδοτικές συνθήκες και διαύλους μετάδοσης που θα μπορούσαν να μετατρέψουν μια αναταραχή στις αγορές σε ευρύτερη αστάθεια.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το private credit, δηλαδή η ιδιωτική πίστωση εκτός του παραδοσιακού τραπεζικού συστήματος.

Ο Μπλανκφέιν είχε ήδη προειδοποιήσει τον Μάρτιο ότι η συσσώρευση μη ρευστοποιημένων ιδιωτικών περιουσιακών στοιχείων στους ισολογισμούς επενδυτών μπορεί να υποδηλώνει υπερτίμηση και ότι μια «σπίθα» θα μπορούσε να προκαλέσει αναγκαστικές απομειώσεις. Το θέμα βρίσκεται πλέον και στο μικροσκόπιο των αγορών: σύμφωνα με το Reuters, η αγορά fund finance έχει φθάσει περίπου το 1 τρισ. δολάρια, ενισχυμένη από την ανάπτυξη της ιδιωτικής πίστωσης, ενώ η Moody’s έχει επισημάνει κινδύνους από την ποιότητα των στοιχείων ενεργητικού, τη μόχλευση και τη χρήση σύνθετων δανειακών δομών.

Κριτική στην Ευρώπη
Ο πρώην επικεφαλής της Goldman Sachs δεν περιορίστηκε στις ΗΠΑ. Άσκησε επίσης κριτική στο ευρωπαϊκό οικονομικό μοντέλο, το οποίο θεωρεί λιγότερο δυναμικό και λιγότερο φιλικό προς την ανάληψη επιχειρηματικού ρίσκου σε σχέση με το αμερικανικό. Η κριτική αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη συζήτηση για την υστέρηση της Ευρώπης στην παραγωγικότητα, στην τεχνολογία και στις κεφαλαιαγορές, ιδίως σε σύγκριση με τις ΗΠΑ, όπου οι αγορές παραμένουν βαθύτερες και πιο πρόθυμες να χρηματοδοτήσουν ανάπτυξη υψηλού ρίσκου.

Εμπειρία από κρίσεις
Ο Μπλανκφέιν έχει προσωπική εμπειρία από περιόδους κρίσης. Ανέλαβε την ηγεσία της Goldman Sachs το 2006 και παρέμεινε πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος έως το 2018, μια θητεία που ταυτίστηκε με την κρίση του 2008, τη διάσωση του χρηματοπιστωτικού συστήματος και τη μεγάλη μεταρρύθμιση της Wall Street. O Μπλανκφέιν γεννήθηκε στο Μπρονξ, μεγάλωσε στο East New York του Μπρούκλιν, σπούδασε στο Harvard και εντάχθηκε το 1982 στην J. Aron & Co., που είχε αποκτήσει η Goldman Sachs έναν χρόνο νωρίτερα.
Η δημόσια παρέμβασή του συμπίπτει και με την κυκλοφορία των απομνημονευμάτων του, “Streetwise: Getting to and Through Goldman Sachs”, όπου περιγράφει την πορεία του από το Μπρούκλιν στην κορυφή της Goldman Sachs και τα μαθήματα διαχείρισης κινδύνου που πήρε από την κρίση του 2008. Η Penguin Random House παρουσιάζει το βιβλίο ως μια αφήγηση ηγεσίας σε εποχή ακραίας αναταραχής.