Deal μαμούθ 55 δισ. δολαρίων για την εξαγορά της EA από τη Σαουδική Αραβία

Ολοκληρώθηκε επίσημα η εξαγορά της Electronic Arts (EA), μιας από τις μεγαλύτερες εταιρείες βιντεοπαιχνιδιών παγκοσμίως, έναντι 55 δισ. δολαρίων (περίπου 50 δισ. ευρώ) από κοινοπραξία επενδυτών στην οποία συμμετέχει το Δημόσιο Επενδυτικό Ταμείο (PIF) της Σαουδικής Αραβίας.

Η αμερικανική εταιρεία βρίσκεται πίσω από μερικούς από τους τίτλους με τις μεγαλύτερες πωλήσεις στον κλάδο, όπως το EA FC (παλαιότερα γνωστό ως Fifa), το The Sims και το Mass Effect. Από την πρώτη κυκλοφορία του Fifa το 1993, τα ποδοσφαιρικά παιχνίδια της EA έχουν ξεπεράσει συνολικά τα 325 εκατομμύρια αντίτυπα.

Στους αγοραστές συγκαταλέγεται και η Affinity Partners, με επικεφαλής τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Με την εξαγορά, η EA αποσύρεται από το χρηματιστήριο: οι επενδυτές αποκτούν το σύνολο των διαπραγματεύσιμων μετοχών της και η εταιρεία παύει να είναι εισηγμένη.

Πρόκειται για τη μεγαλύτερη μοχλευμένη εξαγορά (leveraged buyout) στην ιστορία, μια συμφωνία δηλαδή όπου σημαντικό μέρος του τιμήματος καλύπτεται με δανεικά κεφάλαια που η εταιρεία καλείται στη συνέχεια να αποπληρώσει. Πέρα από τα 36 δισ. δολάρια που έχει ήδη τοποθετήσει, το PIF δανείζεται επιπλέον 20 δισ. δολάρια από την JPMorgan, με το χρέος αυτό να το επωμίζεται η ίδια η EA.

Ο τρόπος με τον οποίο η αποπληρωμή του χρέους θα επηρεάσει τη λειτουργία της εταιρείας απασχολεί έντονα δημοσιογράφους και αναλυτές. Ο Jason Schreier του Bloomberg εκτίμησε ότι θα μπορούσε να οδηγήσει σε «μαζικές απολύσεις, επιθετικότερη εμπορική αξιοποίηση των παιχνιδιών και άλλα σημαντικά μέτρα μείωσης κόστους».

Ο Christopher Dring, αρχισυντάκτης και συνιδρυτής του Game Business, θεωρεί πιθανή μια «πολύ ενεργή εμπλοκή της επενδυτικής ομάδας» στη διοίκηση, σημειώνοντας ότι «οι εταιρείες private equity έχουν συνήθως επιθετική προσέγγιση στη διαχείριση των εταιρειών».

Η συμφωνία προκάλεσε ανησυχία σε μέρος των θαυμαστών της EA, ιδίως επειδή τίτλοι όπως το The Sims προβάλλουν ενεργά τη διαφορετικότητα και τις ΛΟΑΤΚΙ+ σχέσεις. Στη Σαουδική Αραβία, η συναινετική σεξουαλική συμπεριφορά μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου μπορεί, βάσει ορισμένων ερμηνειών της Σαρία, να τιμωρηθεί ακόμη και με θάνατο ή μαστίγωση.

Σε ένδειξη διαμαρτυρίας, η οργάνωση υπεράσπισης παικτών Players Alliance HQ κάλεσε τους gamers να απευθυνθούν στους εκπροσώπους τους και να εκφράσουν δημόσια την αντίθεσή τους, με τον φόβο ότι «οι δημιουργικές αποφάσεις μπορεί να επηρεαστούν» από εξωτερικούς παράγοντες και ότι ζητήματα όπως η ελευθερία λόγου και η εκπροσώπηση των ΛΟΑΤΚΙ+ «μπορεί να περικοπούν ή να λογοκριθούν».

Η εξαγορά κατατάσσεται ως η δεύτερη μεγαλύτερη στην ιστορία της βιομηχανίας βιντεοπαιχνιδιών, μετά την εξαγορά της Activision Blizzard, της εταιρείας πίσω από το Call of Duty, από τη Microsoft έναντι 69 δισ. δολαρίων. Το PIF, με κεφάλαια περίπου 600 δισ. ευρώ, χρησιμοποιείται από την κυβέρνηση της Σαουδικής Αραβίας για επενδύσεις σε ποικίλα πεδία, μεταξύ των οποίων και η ποδοσφαιρική ομάδα Newcastle United.

Ο διευθύνων σύμβουλος της EA, Andrew Wilson, ο οποίος διατηρεί τη θέση του, είχε δηλώσει κατά την αρχική ανακοίνωση της συμφωνίας ότι η εταιρεία σχεδιάζει να «δημιουργήσει μεταμορφωτικές εμπειρίες που θα εμπνεύσουν γενιές στο μέλλον», προσθέτοντας: «Έχω περισσότερο ενθουσιασμό από ποτέ για το μέλλον που χτίζουμε».

Το γιατί η Σαουδική Αραβία δαπάνησε ένα τόσο μεγάλο ποσό για την EA αποτελεί αντικείμενο συζήτησης ήδη από την ανακοίνωση της συμφωνίας, τον Σεπτέμβριο του 2025. Ο George Osborn, δημοσιογράφος και συγγραφέας του βιβλίου Power Play: Video Games, Politics and the Battle for Global Influence, χαρακτήρισε τη συμφωνία «ελκυστική» οικονομική ευκαιρία παρά το υπέρογκο τίμημα, επισημαίνοντας τη μακροβιότητα της 35χρονης εταιρείας και τα live-service παιχνίδια της, που ενημερώνονται συνεχώς και διατηρούν αμείωτη τη δυναμική τους.

Παρά τις δυσκολίες που αντιμετώπισε τα τελευταία χρόνια ολόκληρη η βιομηχανία, με απολύσεις και ακυρώσεις τίτλων, η πρόσφατη οικονομική επίδοση της EA ήταν ισχυρή. Πέρυσι η εταιρεία είχε έσοδα 7,5 δισ. δολαρίων, ενώ η κυκλοφορία του Battlefield 6 τον Οκτώβριο έσπασε τα ρεκόρ της σειράς, με πάνω από 7 εκατομμύρια αντίτυπα στις πρώτες τρεις ημέρες, αν και ακολούθησαν νέες απολύσεις στις ομάδες που το ανέπτυξαν.

Ο Osborn εκτίμησε πάντως ότι η αξία της EA για το PIF «δεν είναι αμιγώς οικονομική», αλλά αφορά «την κατοχή ενός μέσου ήπιας ισχύος βαθιά ριζωμένου στην αθλητική κοινότητα». Από την εξαγορά της Newcastle United έναντι περίπου 350 εκατ. ευρώ έως την απόκτηση τεσσάρων ομάδων στη Saudi League, τα κεφάλαια του ταμείου έχουν κατευθυνθεί κυρίως σε μεγάλα αθλητικά εγχειρήματα και στην ενίσχυση της επιρροής της χώρας στον χώρο, με τη Σαουδική Αραβία να έχει φιλοξενήσει και σημαντικά τουρνουά esports, όπως το Esports World Cup του 2025.

Τα εγχειρήματα αυτά συνοδεύονται συχνά από κατηγορίες για sportswashing, τη χρηματοδότηση ή φιλοξενία δηλαδή αθλητικών εκδηλώσεων με στόχο την προβολή θετικής εικόνας και την απόσπαση της προσοχής από ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ενώ η κυβέρνηση της Σαουδικής Αραβίας αρνείται επί χρόνια τέτοιους ισχυρισμούς, ο Osborn εκτίμησε ότι η εξαγορά της EA θα μπορούσε να αποτελέσει έναν ακόμη τρόπο προβολής της επιρροής της.

«Η κατοχή της EA δίνει τώρα στο PIF πρόσβαση στους 20.000 παίκτες, τους 750 συλλόγους και τις 35 λίγκες στην κορυφή του επαγγελματικού αθλητισμού», σημείωσε. «Ένα κράτος που επιδιώκει να διαμορφώσει αντιλήψεις αποκτά τώρα ένα περιουσιακό στοιχείο με αποδεδειγμένη εμβέλεια σε δισεκατομμύρια ανθρώπους.»

Το PIF ελέγχεται από τον πρίγκιπα Mohammed bin Salman, η κυβέρνηση του οποίου έχει κατηγορηθεί για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Έκθεση του ΟΗΕ το 2019 ανέφερε ότι «το κράτος του Βασιλείου της Σαουδικής Αραβίας φέρει ευθύνη» για τον θάνατο του Τζαμάλ Κασόγκι, δημοσιογράφου που ασκούσε κριτική στην κυβέρνηση της χώρας, ισχυρισμούς που η Σαουδική Αραβία διαρκώς αρνείται.