ΔΝΤ για Ελλάδα: Ψαλίδι στην ανάπτυξη στο 1,8% και πληθωρισμός 4,2% για το 2026

Σε επανεξέταση των εκτιμήσεών του για την πορεία της ελληνικής οικονομίας προχωρά το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, επισημαίνοντας τον κίνδυνο επιβράδυνσης του ΑΕΠ και διατήρησης του πληθωρισμού σε υψηλά επίπεδα εξαιτίας της συνεχιζόμενης διεθνούς ενεργειακής κρίσης.

Τα στοιχεία αποτυπώνονται στη νέα έκθεση για τις Παγκόσμιες Οικονομικές Προοπτικές (World Economic Outlook), η οποία παρουσιάζεται στο πλαίσιο της Ετήσιας Συνόδου του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας στην Μπανγκόκ.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Οργανισμού, ο ρυθμός ανάπτυξης στη χώρα αναμένεται να περιοριστεί στο 1,8% για τη διετία 2026-2027.

Η πρόβλεψη αυτή βρίσκεται σε εμφανή απόκλιση με τους στόχους του νέου προσχεδίου του προϋπολογισμού, το οποίο τοποθετεί τον πήχη στο 2% για το τρέχον έτος και στο 2,3% για το επόμενο.

Η απόσταση μεταξύ των δύο πλευρών αναδεικνύει τις πιέσεις που δέχεται η εγχώρια δραστηριότητα από το αυξημένο ενεργειακό κόστος, την κάμψη της εξωτερικής ζήτησης, καθώς και τις επιπτώσεις στην ιδιωτική κατανάλωση και την τουριστική κίνηση.

Καθοριστικός παράγοντας για τη διαφοροποίηση αυτή αποτελούν οι εκτιμήσεις για την πορεία των τιμών των καυσίμων. Το ΔΝΤ βασίζεται σε δυσμενέστερα σενάρια για το πετρέλαιο, προβλέποντας μέση διεθνή τιμή στα 95,74 δολάρια το βαρέλι για εφέτος και στα 87,39 δολάρια για το 2027.

Αντιθέτως, το οικονομικό επιτελείο έχει ενσωματώσει στο προσχέδιο τις παλαιότερες, ευνοϊκότερες εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι οποίες έκαναν λόγο για 91,2 δολάρια το 2026 και 78,2 δολάρια το 2027.

Σοβαρή τροχοπέδη για την εγχώρια οικονομική δραστηριότητα παραμένει το κύμα των ανατιμήσεων, με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο να προβλέπει ενίσχυση του πληθωρισμού στο 4,2% για το 2026, από 2,9% το 2025.

Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στη σταδιακή διαχύση του ενεργειακού κόστους στο σύνολο της αγοράς, εξέλιξη που επιβαρύνει σημαντικά τον προϋπολογισμό νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Παρά την εκτιμώμενη υποχώρηση στο 3,6% το 2027, οι πιέσεις στα πραγματικά εισοδήματα αναμένεται να διατηρηθούν.

Στον αντίποδα, η κυβέρνηση διατηρεί μια σαφώς ηπιότερη οπτική. Σύμφωνα με το προσχέδιο του προϋπολογισμού, ο εθνικός δείκτης τιμών καταναλωτή αναμένεται να συγκρατηθεί στο 3,8% φέτος και να υποχωρήσει περαιτέρω στο 2,6% το 2027. Οσον αφορά τον εναρμονισμένο δείκτη, ο οποίος προσφέρει μέτρο σύγκρισης με τα υπόλοιπα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι προβλέψεις διαμορφώνονται στο 3,6% και 2,4% αντίστοιχα.

Την ίδια στιγμή, η Τράπεζα της Ελλάδος, μέσω της έκθεσης Inflation Monitor, επισημαίνει αισθητή επιτάχυνση των πληθωριστικών πιέσεων, με κύριους μοχλούς την ενέργεια και τον τομέα των υπηρεσιών. Βάσει των στοιχείων της κεντρικής τράπεζας, ο ετήσιος πληθωρισμός υπολογίζεται στο 3,5% για το 2026, έναντι 2,9% την προηγούμενη χρονιά.

Αντίθετα, το ΔΝΤ εμφανίζεται πιο αισιόδοξο για την αγορά εργασίας. Προβλέπει ότι η ανεργία θα υποχωρήσει στο 8% το 2026 και στο 7,6% το 2027, έναντι 8,4% και 7,9% που εκτιμά η κυβέρνηση.

Η εξέλιξη αυτή, εφόσον επιβεβαιωθεί, θα αποτελέσει θετική εξέλιξη για την απασχόληση, χωρίς ωστόσο να αντισταθμίζει αυτομάτως τις απώλειες αγοραστικής δύναμης από την ακρίβεια.

Η «κούρσα» των ανατιμήσεων στην ενέργεια και οι ακριβές εισαγωγές καυσίμων, αποτυπώνονται όχι μόνο στον εισαγόμενο πληθωρισμό, αλλά και στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, το οποίο επιδεινώνεται.

Το ΔΝΤ προβλέπει ότι το έλλειμμα θα διευρυνθεί από 5,7% του ΑΕΠ το 2025 σε 6,6% το 2026, για να περιοριστεί μόνο μερικώς στο 5,9% του ΑΕΠ το 2027.

Η πρόβλεψη του ΔΝΤ υποδεικνύει ότι, παρά τη συνέχιση της ανάπτυξης και τη διάδοση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αντί των ορυκτών καυσίμων, η ελληνική οικονομία θα εξακολουθεί να έχει έντονη ενεργειακή εξάρτηση από το εξωτερικό.

Η ίδια έκθεση (World Economic Outlook) επισημαίνει ότι οι οικονομίες που εισάγουν ενέργεια και δεν συνδέονται στενά με την παγκόσμια αλυσίδα αξίας της τεχνητής νοημοσύνης αντιμετωπίζουν δυσμενέστερο συνδυασμό: υψηλότερο κόστος εισαγωγών, πιέσεις στα πραγματικά εισοδήματα, δυσκολότερες επιλογές οικονομικής πολιτικής και λιγότερα αντισταθμιστικά οφέλη από την τεχνολογική επενδυτική έκρηξη.

Το Ταμείο προβλέπει παγκόσμια ανάπτυξη 3,1% το 2026 και 3,4% το 2027, αλλά τονίζει ότι οι κίνδυνοι παραμένουν προς την καθοδική πλευρά, λόγω υψηλότερων τιμών ενέργειας και τροφίμων, γεωπολιτικών εντάσεων, δημοσιονομικών πιέσεων και ενδεχόμενης νέας θύελλας (sell-off) στις αγορές.

Για την ευρωζώνη, το ΔΝΤ προβλέπει ανάπτυξη μόλις 1,1% το 2026 και 1,2% το 2027.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στις εργασίες των συνόδων του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, συμμετέχει ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, σε μια συγκυρία κατά την οποία η ενεργειακή ασφάλεια, η δημοσιονομική αντοχή και οι προοπτικές της παγκόσμιας ανάπτυξης βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα των διεθνών συζητήσεων.