Έκρηξη 42% στην τιμή του πετρελαίου μετά την πολεμική ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή – Οι προβλέψεις για τη συνέχεια

Η τιμή του πετρελαίου Μπρεντ της Βόρειας Θάλασσας εκτοξεύτηκε κατά 42% από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, ως αποτέλεσμα του οποίου μειώθηκαν κατακόρυφα οι παραδόσεις υδρογονανθράκων από τις χώρες του Κόλπου.

Από τα 72,48 δολάρια που ήταν η τιμή ανά βαρέλι στις 27 Φεβρουαρίου, σήμερα το Μπρεντ έκλεισε στα 103,14 δολάρια. Η τιμή του δηλαδή αυξήθηκε κατά 42% μέσα σε 15 ημέρες και 11% μόνο την τελευταία εβδομάδα.

Το αμερικανικό αργό WTI έκλεισε στα 98,71 δολάρια, με αύξηση 47% από τις αρχές του πολέμου.

Οι προβλέψεις για τη συνέχεια της κρίσης

Η επενδυτική τράπεζα Goldman Sachs εξετάζει ακόμη και ένα ιδιαίτερα δυσμενές σενάριο, σύμφωνα με το οποίο η τιμή του πετρελαίου θα μπορούσε να εκτιναχθεί έως τα 150 δολάρια το βαρέλι σε περίπτωση που οι ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ διακοπούν για διάστημα περίπου δύο μηνών. Μια τέτοια εξέλιξη θα προκαλούσε ισχυρούς κραδασμούς στην παγκόσμια οικονομία, δεδομένου ότι από το συγκεκριμένο πέρασμα διέρχεται μεγάλο μέρος των διεθνών εξαγωγών πετρελαίου.

Από την πλευρά της, η Deutsche Bank προειδοποιεί ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί μια επανάληψη του έντονου χρηματιστηριακού ξεπουλήματος που σημειώθηκε το 2022. Παρά ταύτα, επισημαίνει ότι η σημερινή συγκυρία παρουσιάζει μια σημαντική διαφορά σε σχέση με παλαιότερες ενεργειακές κρίσεις, όπως εκείνες της δεκαετίας του 1970: ο πληθωρισμός βρίσκεται πλέον πιο κοντά στους στόχους των κεντρικών τραπεζών, γεγονός που λειτουργεί ως παράγοντας σχετικής σταθεροποίησης.

Παρά την αυξημένη αβεβαιότητα, ορισμένοι μεγάλοι επενδυτικοί οίκοι υιοθετούν μια πιο αισιόδοξη προσέγγιση. Η Morgan Stanley προτείνει στους επενδυτές να προετοιμαστούν για την επόμενη ανοδική φάση των αγορών, προτρέποντάς τους να καταρτίσουν «λίστες αγορών» για μετοχές που θα μπορούσαν να επωφεληθούν από μια μελλοντική bull market. Η ιστορική εμπειρία δείχνει ότι οι χρηματιστηριακές αγορές συχνά «σκαρφαλώνουν στο τείχος της αβεβαιότητας», δηλαδή ανακάμπτουν ακόμη και πριν ολοκληρωθούν οι γεωπολιτικές συγκρούσεις που τις προκάλεσαν.

Σε παρόμοιο μήκος κύματος κινείται και η Goldman Sachs, η οποία υπογραμμίζει ότι οι διορθώσεις που προκαλούνται από απρόβλεπτα σοκ συχνά δημιουργούν ευκαιρίες για επενδύσεις με σχετικά χαμηλό ρίσκο. Σύμφωνα με την τράπεζα, ο αντίκτυπος τέτοιων γεγονότων στις αγορές σπανίως έχει μόνιμο χαρακτήρα, καθώς η οικονομική δραστηριότητα τείνει να προσαρμόζεται και να επανέρχεται σε τροχιά ανάπτυξης.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον διεθνούς αστάθειας, η Ελλάδα εμφανίζεται να διατηρεί αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα. Οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης επισημαίνουν ότι η ελληνική οικονομία διαθέτει πλέον ισχυρότερες άμυνες σε σχέση με το παρελθόν. Ο οίκος Fitch Ratings εκτιμά ότι ο ρυθμός ανάπτυξης της χώρας θα κινηθεί γύρω στο 2,1% για την περίοδο 2026-2027, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι οι ελληνικές τράπεζες έχουν ενισχύσει σημαντικά τους ισολογισμούς τους και μπορούν να απορροφήσουν ενδεχόμενους εξωτερικούς κραδασμούς.

Αντίστοιχα, η Moody’s εκτιμά ότι οι προοπτικές της ελληνικής οικονομίας παραμένουν σταθερές, ενώ αναμένει συνέχιση της πιστωτικής επέκτασης στο τραπεζικό σύστημα. Ο οίκος θεωρεί ότι, τουλάχιστον στο άμεσο μέλλον, οι γεωπολιτικές εντάσεις δεν αναμένεται να προκαλέσουν ουσιαστική επιδείνωση των οικονομικών συνθηκών στη χώρα.

Καθοριστικό στοιχείο για τη σταθερότητα της ελληνικής οικονομίας αποτελεί η βελτιωμένη δημοσιονομική της θέση. Η ισχυρότερη δημοσιονομική ισορροπία δίνει τη δυνατότητα στην κυβέρνηση να χρηματοδοτήσει μέτρα στήριξης της οικονομίας σε περίπτωση νέας ενεργειακής ή γεωπολιτικής κρίσης.

Σύμφωνα με την Goldman Sachs, η Ελλάδα εμφανίζεται λιγότερο ευάλωτη σε ένα πιθανό νέο ενεργειακό σοκ σε σύγκριση με άλλες οικονομίες της Ευρωζώνης. Η εμπειρία που αποκτήθηκε κατά την ενεργειακή κρίση του 2022 φαίνεται να έχει ενισχύσει την προσαρμοστικότητα της οικονομίας και την ικανότητά της να αντιμετωπίζει εξωτερικές πιέσεις.

Έτσι, παρότι οι «Μαύροι Κύκνοι» συνεχίζουν να προκαλούν αναταράξεις στο παγκόσμιο οικονομικό σκηνικό, η ελληνική οικονομία φαίνεται να διαθέτει σήμερα πιο ισχυρά θεμέλια και καλύτερη προετοιμασία, επιτρέποντάς της να διατηρεί τη δυναμική της πορεία ακόμη και μέσα σε ένα περιβάλλον αυξημένης διεθνούς αβεβαιότητας.