EKT: Οι γεωπολιτικές αναταράξεις φρενάρουν την ανάπτυξη και αυξάνουν τους κινδύνους στις αγορές

Τον κώδωνα του κινδύνου έκρουσε σήμερα η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου (ΕΣΣΚ), καθώς, σε κοινή τους ανακοίνωση, προειδοποιούν ότι οι γεωπολιτικές αναταράξεις και η αβεβαιότητα όσον αφορά τις πολιτικές τείνουν να οδηγούν σε αυστηρότερες χρηματοπιστωτικές συνθήκες, πίεση στις χρηματοπιστωτικές αγορές, αύξηση των ασφαλίστρων κινδύνου και συγκράτησης των χορηγήσεων από τις τράπεζες.

Όπως διαπιστώνουν, οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι και η αβεβαιότητα έχουν αυξηθεί σημαντικά από τα μέσα της δεκαετίας του 2010, με αξιοσημείωτες κορυφώσεις το 2024 και το 2025. Ταυτόχρονα, η μεταβλητότητα των χρηματοπιστωτικών αγορών παρέμεινε περιορισμένη ή βραχυπρόθεσμη.

Η ανακοίνωση των ΕΚΤ και ΕΣΣΚ

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου (ΕΣΣΚ) δημοσίευσαν σήμερα κοινή έκθεση με τίτλο «Κίνδυνοι για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα από τον γεωοικονομικό κατακερματισμό» με τεχνικό παράρτημα , η οποία εξετάζει πώς οι αυξανόμενοι γεωπολιτικοί κίνδυνοι και η αυξημένη αβεβαιότητα μπορούν να επηρεάσουν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα στη ζώνη του ευρώ και σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η έκθεση προσδιορίζει τους βασικούς διαύλους μετάδοσης μέσω των οποίων μπορούν να διαδοθούν οι γεωπολιτικοί κραδασμοί στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Τα ακόλουθα ευρήματα δείχνουν ότι οι γεωπολιτικοί κλυδωνισμοί και η πολιτική αβεβαιότητα τείνουν να οδηγούν σε αυστηρότερες χρηματοοικονομικές συνθήκες, πιέσεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές, αυξημένα ασφάλιστρα κινδύνου και μειωμένη αύξηση των δανείων.

• Οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι και η πολιτική αβεβαιότητα έχουν αυξηθεί σημαντικά από τα μέσα της δεκαετίας του 2010, με αξιοσημείωτες αυξήσεις το 2024 και το 2025. Ταυτόχρονα, η αστάθεια των χρηματοπιστωτικών αγορών παρέμεινε περιορισμένη ή βραχύβια.
• Οι εκτιμήσεις υποδηλώνουν ότι οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι μειώνουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα ανάπτυξης, με σημαντικούς κινδύνους καθοδικής πορείας για την πραγματική οικονομία, συνοδευόμενους από αυξημένες οικονομικές πιέσεις. Τα γεωπολιτικά γεγονότα μπορούν να μεταβάλουν σημαντικά τη διασύνδεση μεταξύ ομολόγων, εμπορευμάτων, μετοχών και συναλλαγματικών ισοτιμιών.
• Ο αντίκτυπος των γεωπολιτικών κλυδωνισμών είναι ετερογενής μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ, με αποτέλεσμα οι πιο ανοιχτές οικονομίες και εκείνες με υψηλότερους δείκτες δημόσιου χρέους να τείνουν να είναι πιο ευάλωτες σε επιπτώσεις ενίσχυσης.
• Αντιδρώντας σε γεωπολιτικούς κλυδωνισμούς, οι τράπεζες και οι μη τραπεζικοί οργανισμοί προσαρμόζουν τους ισολογισμούς τους μειώνοντας τον δανεισμό, ιδίως τα διασυνοριακά ανοίγματα. Ενώ αυτό μειώνει την έκθεση του χρηματοπιστωτικού συστήματος σε εξωτερικούς κλυδωνισμούς, περιορίζει επίσης τη διεθνή διαφοροποίηση.

Σε μια εποχή επιταχυνόμενου γεωοικονομικού κατακερματισμού και επίμονης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, η ΕΚΤ και το ΕΣΣΚ τονίζουν τη σημασία βελτιωμένων, πιο εναρμονισμένων συνόλων δεδομένων, καθώς και συμπληρωματικών αναλύσεων σεναρίων, για τη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και την αύξηση της οικονομικής ανθεκτικότητας.^[1]Οι πληροφορίες της έκθεσης μπορούν να βοηθήσουν τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να εντοπίσουν και να αξιολογήσουν καλύτερα τους γεωπολιτικούς κινδύνους για τον χρηματοπιστωτικό τομέα και να βαθμονομήσουν τις μακροπροληπτικές πολιτικές απαντήσεις.