ΕΚΤ: Οι καταναλωτές προσδοκούν χαμηλότερο πληθωρισμό, αλλά περιορίζουν τις δαπάνες

Αποκλιμάκωση των πληθωριστικών πιέσεων που αντιλαμβάνονται τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά καταγράφει η Έρευνα Καταναλωτικών Προσδοκιών της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) για τον Ιούνιο του 2026, η οποία δημοσιεύθηκε σήμερα, 24 Ιουλίου.

Σε σύγκριση με τον Μάιο, οι καταναλωτές εμφανίζονται πιο αισιόδοξοι για την πορεία του πληθωρισμού, της οικονομικής ανάπτυξης και της αγοράς εργασίας. Παράλληλα, αναμένουν ελαφρώς υψηλότερη αύξηση του ονομαστικού εισοδήματός τους και χαμηλότερη άνοδο των δαπανών τους.

Πιο συγκρατημένες είναι, ωστόσο, οι εκτιμήσεις για την αγορά κατοικίας, καθώς οι προσδοκίες για την άνοδο των τιμών των ακινήτων μειώθηκαν, ενώ οι προβλέψεις για τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων κινήθηκαν ανοδικά.

Πληθωρισμός: Στο 3% οι προσδοκίες για το επόμενο δωδεκάμηνο

Ο διάμεσος ρυθμός του πληθωρισμού που θεωρούν οι καταναλωτές ότι καταγράφηκε κατά τους προηγούμενους 12 μήνες υποχώρησε αισθητά τον Ιούνιο, στο 3,6%, από 4% τον Μάιο.

Αντίστοιχη αποκλιμάκωση σημειώθηκε και στις διάμεσες προσδοκίες για τον πληθωρισμό κατά τους επόμενους 12 μήνες, οι οποίες μειώθηκαν στο 3%, από 3,5% έναν μήνα νωρίτερα.

Οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό σε ορίζοντα τριετίας υποχώρησαν οριακά, στο 2,8% από 2,9%, ενώ οι εκτιμήσεις για την επόμενη πενταετία παρέμειναν αμετάβλητες στο 2,4%.

Η αβεβαιότητα γύρω από την εξέλιξη του πληθωρισμού το επόμενο δωδεκάμηνο μειώθηκε για δεύτερο συνεχόμενο μήνα. Παρέμεινε, ωστόσο, υψηλότερη σε σχέση με τα επίπεδα που επικρατούσαν πριν από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Η έρευνα της ΕΚΤ καταγράφει παράλληλα σημαντικές διαφοροποιήσεις ανάλογα με το εισόδημα και την ηλικία. Οι καταναλωτές που ανήκουν στα χαμηλότερα εισοδηματικά πεντημόρια συνέχισαν να αναφέρουν υψηλότερο αντιληπτό πληθωρισμό και αυξημένες πληθωριστικές προσδοκίες σε σχέση με τις υψηλότερες εισοδηματικές κατηγορίες.

Αντίθετα, οι νεότεροι ερωτηθέντες, ηλικίας 18 έως 34 ετών, εξακολούθησαν να εμφανίζουν χαμηλότερες αντιλήψεις και προσδοκίες για τον πληθωρισμό από τους καταναλωτές ηλικίας 35 έως 54 και 55 έως 70 ετών.

Εισόδημα και κατανάλωση: Μικρή άνοδος των εισοδηματικών προσδοκιών

Οι προσδοκίες των καταναλωτών για την αύξηση του ονομαστικού εισοδήματός τους κατά τους επόμενους 12 μήνες ενισχύθηκαν οριακά στο 1,1%, από 1% τον Μάιο.

Την ίδια στιγμή, η εκτιμώμενη αύξηση των ονομαστικών δαπανών κατά τους προηγούμενους 12 μήνες περιορίστηκε στο 5,1%, από 5,4%.

Χαμηλότερα διαμορφώθηκαν και οι προσδοκίες για την πορεία των δαπανών το επόμενο δωδεκάμηνο. Οι καταναλωτές αναμένουν πλέον αύξηση κατά 3,6%, έναντι 3,8% τον Μάιο.

Οι συμμετέχοντες στα τρία χαμηλότερα εισοδηματικά πεντημόρια εξακολουθούν να προβλέπουν ελαφρώς υψηλότερη αύξηση των δαπανών τους σε σχέση με όσους ανήκουν στις δύο υψηλότερες εισοδηματικές ομάδες, στοιχείο που αντανακλά τη μεγαλύτερη επιβάρυνση των χαμηλότερων εισοδημάτων από το κόστος διαβίωσης.

Ανάπτυξη και αγορά εργασίας: Λιγότερο αρνητικές οι εκτιμήσεις

Βελτιωμένες, αν και ακόμη αρνητικές, ήταν οι προσδοκίες των καταναλωτών για την οικονομική ανάπτυξη κατά τους επόμενους 12 μήνες.

Η αναμενόμενη μεταβολή του ΑΕΠ διαμορφώθηκε στο -1,4%, έναντι -1,7% τον Μάιο, δείχνοντας ότι τα νοικοκυριά εκτιμούν πως η οικονομική δραστηριότητα θα παραμείνει ασθενής, αλλά η συρρίκνωση θα είναι ηπιότερη από ό,τι ανέμεναν προηγουμένως.

Παράλληλα, οι προσδοκίες για το ποσοστό ανεργίας σε ορίζοντα 12 μηνών μειώθηκαν οριακά στο 11,2%, από 11,3% τον Μάιο.

Οι διαφοροποιήσεις μεταξύ των εισοδηματικών ομάδων παραμένουν έντονες. Τα νοικοκυριά με το χαμηλότερο εισόδημα αναμένουν ότι η ανεργία θα ανέλθει στο 13,8%, ενώ τα νοικοκυριά με το υψηλότερο εισόδημα προβλέπουν ποσοστό 9,7%.

Συνολικά, οι καταναλωτές εκτιμούν ότι η ανεργία σε έναν χρόνο θα είναι μόνο ελαφρώς υψηλότερη από το σημερινό αντιληπτό επίπεδο του 10,7%, στοιχείο που, σύμφωνα με την ΕΚΤ, υποδηλώνει μια γενικά σταθερή προοπτική για την αγορά εργασίας.

Στέγαση: Χαμηλότερες προσδοκίες για τις τιμές, υψηλότερα επιτόκια

Πιο συγκρατημένοι εμφανίστηκαν τον Ιούνιο οι καταναλωτές ως προς την πορεία της αγοράς κατοικίας.

Η αναμενόμενη αύξηση της τιμής της κατοικίας τους κατά τους επόμενους 12 μήνες περιορίστηκε στο 3,4%, από 3,6% τον Μάιο.

Οι καταναλωτές στο χαμηλότερο εισοδηματικό πεντημόριο προβλέπουν αύξηση των τιμών κατά 3,7%, έναντι 3,2% που αναμένουν τα νοικοκυριά στο υψηλότερο εισοδηματικό πεντημόριο.

Ανοδικά κινήθηκαν, αντίθετα, οι προσδοκίες για τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων σε ορίζοντα 12 μηνών, τα οποία εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν στο 5%, από 4,9% τον Μάιο.

Και σε αυτή την κατηγορία καταγράφονται σημαντικές εισοδηματικές αποκλίσεις. Τα νοικοκυριά με χαμηλότερο εισόδημα αναμένουν επιτόκια της τάξης του 5,8%, ενώ τα υψηλότερα εισοδήματα προβλέπουν ότι θα κινηθούν στο 4,4%.

Μικρότερη αυστηροποίηση στην πρόσβαση σε πιστώσεις

Θετικότερη εικόνα παρουσιάζουν οι εκτιμήσεις των νοικοκυριών για την πρόσβαση στη χρηματοδότηση.

Το καθαρό ποσοστό των καταναλωτών που ανέφεραν ότι οι όροι πρόσβασης σε πιστώσεις έγιναν αυστηρότεροι κατά τους προηγούμενους 12 μήνες μειώθηκε τον Ιούνιο.

Αντίστοιχα, περιορίστηκε και το ποσοστό των νοικοκυριών που αναμένουν περαιτέρω αυστηροποίηση των πιστωτικών όρων κατά το επόμενο δωδεκάμηνο.

Τα αποτελέσματα της έρευνας αποτυπώνουν, συνολικά, μια σταδιακή υποχώρηση των πληθωριστικών ανησυχιών και μια συγκρατημένη βελτίωση των προσδοκιών για την οικονομία. Ωστόσο, οι επίμονες διαφορές μεταξύ χαμηλότερων και υψηλότερων εισοδηματικών ομάδων δείχνουν ότι οι πιέσεις από τις τιμές, τη στέγαση και το κόστος δανεισμού εξακολουθούν να κατανέμονται άνισα στα ευρωπαϊκά νοικοκυριά.