Eurobank Research: Η ενεργειακή κρίση ενισχύει τους κινδύνους για την οικονομία τους επόμενους μήνες

Η εικόνα της ελληνικής οικονομίας στο πρώτο τρίμηνο του 2026 αποτυπώνει μια διττή πραγματικότητα: από τη μία πλευρά, οι βασικοί δείκτες υψηλής συχνότητας καταγράφουν ανθεκτικότητα και θετική πορεία, από την άλλη, η ενεργειακή κρίση που συνδέεται με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή ενισχύει τους κινδύνους για τους επόμενους μήνες, σύμφωνα με την Eurobank Research και την ανάλυσή της στο «7 Ημέρες Οικονομία».

Οι πολεμικές συγκρούσεις στην περιοχή του Περσικού Κόλπου συνεχίζονται για πέμπτη εβδομάδα, δημιουργώντας ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας για οικονομίες όπως η ελληνική και η ευρωπαϊκή, που είναι καθαροί εισαγωγείς ενέργειας. Η μέση τιμή του πετρελαίου Brent εκτινάχθηκε στα 98,8 δολάρια ανά βαρέλι τον Μάρτιο του 2026, από 69,8 δολάρια τον Φεβρουάριο, σημειώνοντας άνοδο 41,5%, ενώ σε ετήσια βάση η αύξηση φτάνει το 35,8%. Τις πρώτες ημέρες του Απριλίου, η τιμή διαμορφώθηκε ακόμη υψηλότερα, στα 106,7 δολάρια.

Όπως τονίζει στην ανάλυσή της η Eurobank Research, η σημασία αυτής της εξέλιξης είναι ιδιαίτερα έντονη για την Ελλάδα, καθώς το ενεργειακό της μείγμα βασίζεται σε ποσοστό άνω του 75% σε εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, με κυρίαρχη συμμετοχή του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.

Ήπιες αναθεωρήσεις στην ανάπτυξη, ισχυρότερες στον πληθωρισμό

Σε επίπεδο εκτιμήσεων, τα μέχρι στιγμής στοιχεία δείχνουν περιορισμένες αναθεωρήσεις προς τα κάτω για τον ρυθμό μεγέθυνσης της ελληνικής οικονομίας, της τάξης των 0,1 έως 0,2 ποσοστιαίων μονάδων. Αντίθετα, οι αναθεωρήσεις για τον πληθωρισμό είναι πιο έντονες και κινούνται ανοδικά.

Εφόσον η τιμή του πετρελαίου παραμείνει στα επίπεδα του Μαρτίου, η μέση ετήσια μεταβολή για το 2026 εκτιμάται στο 36,9%, έναντι μείωσης 14,2% το 2025. Οι προβλέψεις αυτές βασίζονται σε δεδομένα πριν από την περαιτέρω κλιμάκωση των συγκρούσεων, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων αναθεωρήσεων.

Η αβεβαιότητα γύρω από την εξέλιξη της σύγκρουσης, τόσο σε στρατιωτικό όσο και σε διπλωματικό επίπεδο, ενισχύει τους κινδύνους για την πορεία της οικονομικής δραστηριότητας και του γενικού επιπέδου τιμών. Αξίζει να σημειωθεί ότι ήδη πριν από την ενεργειακή αναταραχή, οι εκτιμήσεις για τον πληθωρισμό το 2026 θεωρούνταν σχετικά αισιόδοξες, δεδομένης της επίμονης δυναμικής του το 2025.

Ανθεκτικότητα στους βασικούς δείκτες το πρώτο τρίμηνο

Παρά το δύσκολο εξωτερικό περιβάλλον, τα στοιχεία υψηλής συχνότητας για το πρώτο τρίμηνο του 2026 καταγράφουν θετική εικόνα.

Στην αγορά εργασίας, ο εποχικά διορθωμένος αριθμός των απασχολούμενων ανήλθε κατά μέσο όρο στα 4,407 εκατομμύρια άτομα το δίμηνο Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου, σημειώνοντας αύξηση 0,8% σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο και 2,9% σε ετήσια βάση. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει το σενάριο διατήρησης ικανοποιητικών ρυθμών μεγέθυνσης.

Στο λιανικό εμπόριο, ο δείκτης όγκου κατέγραψε άνοδο 0,9% σε μηνιαία βάση και 4,4% σε ετήσια τον Ιανουάριο, ενώ βελτιωμένη ήταν και η εικόνα του δείκτη εμπιστοσύνης, γεγονός που αποτελεί ένδειξη ενίσχυσης της καταναλωτικής ζήτησης.

Η βιομηχανική παραγωγή κινήθηκε επίσης ανοδικά, με αύξηση 0,5% σε μηνιαία βάση και 4,6% σε ετήσια. Ωστόσο, στη μεταποίηση καταγράφηκε υποχώρηση 4,2% σε μηνιαίο επίπεδο, ενώ η ετήσια αύξηση επιβραδύνθηκε στο 1,2%. Παρά ταύτα, ο δείκτης εμπιστοσύνης στη βιομηχανία παρέμεινε θετικός και υψηλότερος από τον αντίστοιχο της Ευρωζώνης.

Σημαντική παραμένει και η συμβολή της χρηματοδότησης προς τις επιχειρήσεις, με τον μέσο ετήσιο ρυθμό να διαμορφώνεται στο 10,6% το πρώτο δίμηνο του έτους. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με την αύξηση των επενδύσεων παγίων, οι οποίες έχουν ενισχυθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια.

Παράλληλα, οι δείκτες οικονομικού κλίματος και PMI μεταποίησης διατηρήθηκαν σε υψηλά επίπεδα, με τον πρώτο να κινείται στις 106,5 μονάδες και τον δεύτερο στις 54,4 μονάδες, υποδηλώνοντας βελτίωση των συνθηκών στη μεταποίηση.

Οι πρώτες επιπτώσεις του ενεργειακού σοκ

Τα στοιχεία του Μαρτίου καταγράφουν ήδη τις πρώτες επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης. Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Eurostat, επιταχύνθηκε στο 3,3%, από 3,1% τον Φεβρουάριο, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων οκτώ μηνών.

Η αύξηση αυτή οφείλεται κυρίως στην ενέργεια, όπου ο πληθωρισμός εκτινάχθηκε στο 7,0%, από αρνητικό επίπεδο τον προηγούμενο μήνα. Αντίθετα, επιβράδυνση καταγράφηκε σε άλλες κατηγορίες, όπως τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα, τα βιομηχανικά αγαθά και οι υπηρεσίες.

Η εμπειρία δείχνει ότι εάν οι ενεργειακές πιέσεις διατηρηθούν, είναι πιθανό να εμφανιστούν δευτερογενείς επιδράσεις σε ολόκληρο το φάσμα της οικονομίας, όπως είχε συμβεί και κατά την περίοδο 2022-2023.

Στον τομέα της μεταποίησης, ο PMI αυξήθηκε οριακά τον Μάρτιο, ωστόσο η άνοδος συνδέθηκε κυρίως με την επιμήκυνση των χρόνων παράδοσης, αποτέλεσμα των διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα. Παράλληλα, καταγράφηκε επιβράδυνση σε παραγωγή, νέες παραγγελίες και απασχόληση.

Αρνητική μεταβολή σημειώθηκε και στον δείκτη καταναλωτικής εμπιστοσύνης, ο οποίος υποχώρησε στις -52,5 μονάδες, στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Νοέμβριο του 2022, αντανακλώντας την αυξημένη αβεβαιότητα.

Η εικόνα της οικονομίας στο ξεκίνημα του 2026 παραμένει θετική, ωστόσο οι εξελίξεις στο ενεργειακό μέτωπο και η γεωπολιτική ένταση δημιουργούν ένα πιο απαιτητικό περιβάλλον για τη συνέχεια, με τις επόμενες παρατηρήσεις να αναμένεται να αποτυπώσουν πιο καθαρά το εύρος των επιπτώσεων.

Η ανάλυση της Eurobank Research στο «7 Ημέρες Οικονομία»