Eurostat: Μεγαλύτερο το χάσμα των εισοδημάτων στην Ελλάδα – Στο 31,6 ο δείκτης ανισότητας έναντι 29,2 στην ΕΕ

Μικρή αποκλιμάκωση της εισοδηματικής ανισότητας καταγράφεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat. Ο συντελεστής Gini, ο οποίος αποτυπώνει τον βαθμό ανισότητας στην κατανομή των εισοδημάτων, διαμορφώθηκε στο 29,2, έναντι 29,4 το 2024, παρουσιάζοντας οριακή βελτίωση.

Η εικόνα, ωστόσο, διαφέρει σημαντικά μεταξύ των κρατών-μελών. Στην Ελλάδα ο δείκτης διαμορφώθηκε στο 31,6, δηλαδή 2,4 μονάδες πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ, αποτυπώνοντας εντονότερες εισοδηματικές ανισότητες σε μια περίοδο κατά την οποία το αυξημένο κόστος ζωής πιέζει τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς και περιορίζει την πραγματική αγοραστική δύναμη πολλών νοικοκυριών.

Τι μετρά ο συντελεστής Gini

Ο συντελεστής Gini είναι ένας διεθνώς αναγνωρισμένος δείκτης που χρησιμοποιείται για να αποτυπώσει πόσο ισότιμα ή άνισα κατανέμεται το εισόδημα στον πληθυσμό μιας χώρας.

Η κλίμακά του εκτείνεται από το 0 έως το 100. Το 0 αντιστοιχεί στην απόλυτη ισότητα, όπου όλοι έχουν το ίδιο εισόδημα, ενώ το 100 στην απόλυτη ανισότητα, όπου ένα μόνο άτομο συγκεντρώνει το σύνολο του εισοδήματος.

Όσο χαμηλότερη είναι η τιμή του δείκτη, τόσο πιο ισότιμη θεωρείται η κατανομή. Αντίθετα, οι υψηλότερες τιμές υποδηλώνουν μεγαλύτερες οικονομικές αποστάσεις μεταξύ των εισοδηματικών ομάδων.

Η μέτρηση της Eurostat βασίζεται στο ισοδύναμο διαθέσιμο εισόδημα, δηλαδή στο εισόδημα που απομένει μετά τους άμεσους φόρους και τις κοινωνικές μεταβιβάσεις, λαμβάνοντας υπόψη το μέγεθος και τη σύνθεση των νοικοκυριών.

Πρόκειται, επομένως, για ένα εργαλείο αποτύπωσης των εισοδηματικών διαφορών και όχι για έναν δείκτη που μετρά άμεσα τον πλούτο, τη φτώχεια ή το ύψος των αποδοχών.

Ελλάδα: Το εισοδηματικό χάσμα και οι πιέσεις στα νοικοκυριά

Η επίδοση της Ελλάδας στο 31,6 αναδεικνύει τις μεγαλύτερες εισοδηματικές αποκλίσεις σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, χωρίς όμως να προσδιορίζει από μόνη της το επίπεδο φτώχειας ή διαβίωσης των πολιτών.

Η σημασία της γίνεται πιο αισθητή σε συνθήκες αυξημένου κόστους ζωής, καθώς τα νοικοκυριά με χαμηλότερα εισοδήματα διαθέτουν μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού τους για βασικές ανάγκες, όπως τρόφιμα, στέγαση και ενέργεια. Έτσι, περιορίζονται τα περιθώρια για πρόσθετη κατανάλωση, αποταμίευση και αντιμετώπιση έκτακτων δαπανών, διευρύνοντας τις διαφορές στις οικονομικές αντοχές μεταξύ των κοινωνικών ομάδων.

Πώς συνδέεται με την αγοραστική δύναμη

Ο συντελεστής Gini δεν μετρά άμεσα την αγοραστική δύναμη, καθώς δεν λαμβάνει υπόψη τις τιμές των αγαθών και το κόστος ζωής. Ωστόσο, η κατανομή του εισοδήματος επηρεάζει τις καταναλωτικές δυνατότητες των διαφορετικών κοινωνικών ομάδων και τη συνολική ζήτηση στην οικονομία.

Η ενίσχυση των χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων μπορεί να τονώσει την κατανάλωση και την εγχώρια αγορά, καθώς τα νοικοκυριά αυτά δαπανούν συνήθως μεγαλύτερο ποσοστό των χρημάτων τους για καθημερινές ανάγκες. Για την ολοκληρωμένη αποτίμηση της αγοραστικής δύναμης απαιτείται, πάντως, να συνεκτιμώνται οι πραγματικοί μισθοί, ο πληθωρισμός και το κόστος στέγασης.

Από τη Σλοβακία έως τη Βουλγαρία: Μεγάλες αποκλίσεις στην ΕΕ

Τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι οι εισοδηματικές ανισότητες διαφέρουν αισθητά μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών.

Την πιο ισότιμη κατανομή παρουσιάζει η Σλοβακία, με συντελεστή 23,0. Ακολουθούν το Βέλγιο με 23,4, η Τσεχία με 24,0, η Σλοβενία με 24,6 και η Πολωνία με 24,9.

Στον αντίποδα βρίσκεται η Βουλγαρία, όπου ο δείκτης ανέρχεται στο 37,7, καταγράφοντας την υψηλότερη τιμή στην ΕΕ. Ακολουθούν η Λετονία με 35,6 και η Λιθουανία με 35,5.

Η απόσταση των 14,7 μονάδων μεταξύ Σλοβακίας και Βουλγαρίας αναδεικνύει το εύρος των διαφοροποιήσεων στην ευρωπαϊκή οικονομία.

Η Ελλάδα, με 31,6, βρίσκεται αισθητά πάνω από τις χώρες που εμφανίζουν την πιο ισότιμη κατανομή, αλλά κάτω από εκείνες που καταγράφουν τις εντονότερες εισοδηματικές ανισότητες.

Το στοίχημα της ανάπτυξης και της κοινωνικής συνοχής

Η οριακή βελτίωση του ευρωπαϊκού δείκτη το 2025 αποτελεί θετική ένδειξη, δεν συνεπάγεται όμως αυτομάτως ότι έχει ενισχυθεί και το βιοτικό επίπεδο των πολιτών.

Για την Ελλάδα, η εικόνα υπογραμμίζει την ανάγκη η οικονομική ανάπτυξη να συνοδεύεται από ουσιαστική βελτίωση των εισοδημάτων και περιορισμό των αποκλίσεων μεταξύ των κοινωνικών ομάδων.

Η φορολογική πολιτική, οι κοινωνικές μεταβιβάσεις, η ενίσχυση της απασχόλησης και η εξέλιξη των πραγματικών μισθών αποτελούν βασικούς παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν την κατανομή του διαθέσιμου εισοδήματος.

Άλλωστε, η αύξηση του ΑΕΠ ή των ονομαστικών αποδοχών δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει ότι τα οφέλη της ανάπτυξης φτάνουν σε όλα τα νοικοκυριά.

Το κρίσιμο ζητούμενο για την ελληνική οικονομία είναι η ανάπτυξη να μεταφράζεται σε μεγαλύτερη πραγματική αγοραστική δύναμη, ευρύτερη συμμετοχή στην οικονομική πρόοδο και περιορισμό των εισοδηματικών ανισοτήτων.