ΕΒΕΠ: Η κρίση στη Μέση Ανατολή και οι επιπτώσεις

Ανησυχία προκαλεί στη διεθνή οικονομική κοινότητα η κλιμάκωση της πολεμικής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, με την εμπλοκή και των Ηνωμένων Πολιτειών. Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς επισημαίνει ότι η εξέλιξη της σύρραξης μπορεί να προκαλέσει σημαντικές οικονομικές αναταράξεις, τόσο σε περιφερειακό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο.

Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, η ένταση στην περιοχή ενδέχεται να οδηγήσει σε επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας, με πιθανή μείωση του παγκόσμιου ΑΕΠ από 0,2% έως και 1%. Παράλληλα, αναμένεται αύξηση του πληθωρισμού, καθώς η αβεβαιότητα στις αγορές επηρεάζει τις επενδύσεις και το διεθνές εμπόριο. Καθοριστικό ρόλο θα παίξει η διάρκεια και η ένταση της σύγκρουσης.

Πίεση στις αγορές ενέργειας και στο διεθνές εμπόριο
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η πιθανή επίδραση της κρίσης στις ενεργειακές αγορές. Το Ιράν αποτελεί σημαντικό παραγωγό πετρελαίου, ενώ τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς μεταφοράς ενέργειας, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου.

Ενδεχόμενη διαταραχή στη ναυσιπλοΐα της περιοχής θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντική άνοδο της τιμής του πετρελαίου Brent, ακόμη και πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι. Παράλληλα, πιθανή αύξηση αναμένεται και στις τιμές του φυσικού αερίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), γεγονός που θα μπορούσε να επαναφέρει πληθωριστικές πιέσεις στις ευρωπαϊκές οικονομίες.

Οι επιπτώσεις για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, οι επιπτώσεις εκτιμάται ότι θα είναι κυρίως έμμεσες, ωστόσο θα επηρεάσουν βασικούς τομείς της οικονομίας. Ανάμεσα στους πιο ευάλωτους τομείς είναι η ναυτιλία, το εμπόριο, το ενεργειακό κόστος, ο τουρισμός και γενικότερα η γεωπολιτική σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ασφάλεια των Ελλήνων ναυτικών και των πληρωμάτων ελληνόκτητων πλοίων που δραστηριοποιούνται στην ευρύτερη περιοχή. Ταυτόχρονα, η γεωπολιτική ένταση μπορεί να επηρεάσει και τον τουρισμό, καθώς επισκέπτες από τρίτες χώρες ενδέχεται να θεωρήσουν την Ανατολική Μεσόγειο ως περιοχή αυξημένης αστάθειας.

Αυξημένα κόστη και καθυστερήσεις στη ναυτιλία

Η πιθανότητα επιθέσεων ή εντάσεων σε κρίσιμες θαλάσσιες οδούς, όπως τα Στενά του Ορμούζ και η Ερυθρά Θάλασσα, δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στη διεθνή ναυτιλία.

Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, οι ναυτιλιακές εταιρείες ενδέχεται να αναγκαστούν να αλλάξουν διαδρομές, επιλέγοντας μεγαλύτερες και πιο ασφαλείς πορείες, όπως μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας. Η εξέλιξη αυτή θα αυξήσει το κόστος μεταφοράς, τα ασφάλιστρα πολέμου και τους χρόνους μεταφοράς, επηρεάζοντας συνολικά την εφοδιαστική αλυσίδα.

Οι συνέπειες θα γίνουν αισθητές και στο διεθνές εμπόριο, καθώς θα αυξηθεί το κόστος εισαγωγών πρώτων υλών, ενεργειακών προϊόντων και τεχνολογικών αγαθών.

Επιπτώσεις και στο λιμάνι του Πειραιά

Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να επηρεάσουν και τη λειτουργία σημαντικών λιμανιών της Ανατολικής Μεσογείου, μεταξύ των οποίων και το λιμάνι του Πειραιά. Ήδη η εμπορευματική κίνηση έχει επηρεαστεί από τις εξελίξεις στην Ερυθρά Θάλασσα, γεγονός που προκαλεί ανησυχία για περαιτέρω επιβράδυνση.

Παράλληλα, η αύξηση των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου αναμένεται να επιβαρύνει τις μεταφορές, το κόστος παραγωγής και την τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας, με αποτέλεσμα να αυξηθούν οι πιέσεις στις τιμές βασικών αγαθών.

Επενδυτές στρέφονται σε ασφαλή καταφύγια

Η γεωπολιτική ένταση επηρεάζει και τις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές. Σε περιόδους κρίσης, οι επενδυτές συχνά απομακρύνονται από πιο ριψοκίνδυνες επενδύσεις και στρέφονται σε ασφαλέστερα περιουσιακά στοιχεία, όπως ο χρυσός και το δολάριο.

Ταυτόχρονα, είναι πιθανό να παρατηρηθεί μείωση επενδύσεων, περιορισμός του εμπορίου και κάμψη του τουρισμού σε ορισμένες περιοχές, ενώ αυξάνεται η γενικότερη αβεβαιότητα στο διεθνές οικονομικό περιβάλλον.