Ευρωκοινοβούλιο: Ενέκρινε την εμπορική συμφωνία ΕΕ – ΗΠΑ, μειώνοντας δασμούς σε πολλά προϊόντα «made in USA»

Με ευρεία πλειοψηφία 440 ψήφων υπέρ, έναντι 151 κατά και 50 αποχών, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έπειτα από μήνες διαπραγματεύσεων ενέκρινε σήμερα έπειτα στο Στρασβούργο τους δύο κανονισμούς που θέτουν σε εφαρμογή την εμπορική συμφωνία ΕΕ – ΗΠΑ που συμφωνήθηκε πέρυσι τον Ιούλιο μεταξύ της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στο Τέρνμπερι της Σκωτίας.

Η έγκριση έγινε με τη μείωση δασμών σε πολλά προϊόντα εισαγωγής από τις ΗΠΑ, σε μια προσπάθεια να αποφευχθεί ένας νέος γύρος εμπορικής αντιπαράθεσης μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών παγκοσμίως.

Παρά το γεγονός ότι έχουν περάσει σχεδόν 11 μήνες από την αρχική συμφωνία-πλαίσιο, η ΕΕ δεν είχε προχωρήσει έως τώρα στην ψήφιση της σχετικής νομοθεσίας για την εφαρμογή των μειώσεων δασμών.

Το ζήτημα είχε εντείνει την πίεση από την Ουάσιγκτον, με τον Τραμπ να προειδοποιεί ότι θα προχωρούσε σε σημαντικά υψηλότερους δασμούς εάν η ΕΕ δεν είχε κινηθεί έως τις 4 Ιουλίου.

Η ψηφοφορία ανοίγει τον δρόμο για την κατάργηση των περισσότερων ευρωπαϊκών δασμών στα αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα και την παροχή προνομιακής πρόσβασης σε ορισμένα αμερικανικά αγροτικά προϊόντα στην ευρωπαϊκή αγορά, ενώ οι ΗΠΑ διατηρούν δασμούς 15% στη μεγάλη πλειονότητα των ευρωπαϊκών εξαγωγών.

Σε ξεχωριστή ψηφοφορία, οι ευρωβουλευτές ενέκριναν με 444 ψήφους υπέρ, 152 κατά και 54 αποχές τον κανονισμό που παρατείνει την αδασμολόγητη πρόσβαση αμερικανικού αστακού στην ευρωπαϊκή αγορά, επεκτείνοντας παράλληλα το μέτρο και στα επεξεργασμένα προϊόντα αστακού.

Σχεδόν έντεκα μήνες μετά τη συμφωνία-πλαίσιο, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είχε ακόμη ολοκληρώσει τη νομοθετική διαδικασία που απαιτείται για την εφαρμογή των σχετικών δασμολογικών μειώσεων. Ο Τραμπ είχε προειδοποιήσει ότι θα επέβαλλε «πολύ υψηλότερους» δασμούς εάν η ΕΕ δεν προχωρούσε στις απαραίτητες ενέργειες έως τις 4 Ιουλίου.

Παρότι το αποτέλεσμα θεωρούνταν σε μεγάλο βαθμό προδιαγεγραμμένο, καθώς η πολιτική συμφωνία μεταξύ Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Συμβουλίου είχε επιτευχθεί ήδη τον Μάιο, η ψηφοφορία αποτελούσε το τελευταίο ουσιαστικό βήμα πριν από την οριστική εφαρμογή της συμφωνίας.

Έτσι η σημερινή εξέλιξη ολοκληρώνει το τελευταίο ουσιαστικό πολιτικό στάδιο της διαδικασίας πριν από την τυπική έγκριση από το Συμβούλιο της ΕΕ και τη δημοσίευση των σχετικών κανονισμών στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας επιβεβαίωσε την ευρεία στήριξη των μεγαλύτερων πολιτικών ομάδων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στη συμφωνία, παρά τις επιφυλάξεις που είχαν εκφράσει οι Πράσινοι, η Αριστερά και μέρος του κεντρώου χώρου.

Οι βασικοί άξονες;

Ρήτρα λήξης

Ο βασικός κανονισμός που αφορά τις βιομηχανικές και αγροδιατροφικές εισαγωγές θα παύσει να ισχύει στις 31 Δεκεμβρίου 2029. Έως τις 30 Ιουνίου 2029, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να παρουσιάσει συνολική αξιολόγηση των επιπτώσεων της συμφωνίας στο εμπόριο, στη βιομηχανία, στη γεωργία και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις της ΕΕ, καθώς και των αλλαγών στις εμπορικές ροές με τρίτες χώρες. Εφόσον κριθεί αναγκαίο, η αξιολόγηση θα συνοδεύεται από νομοθετική πρόταση για την παράταση της ισχύος του κανονισμού.

Παράγωγα προϊόντα χάλυβα και αλουμινίου
Τον Αύγουστο του 2025 οι Ηνωμένες Πολιτείες πρόσθεσαν 407 κατηγορίες προϊόντων στον κατάλογο των παραγώγων προϊόντων χάλυβα και αλουμινίου που υπόκεινται σε δασμούς. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έκρινε ότι οι νέοι αυτοί δασμοί αύξησαν την εμπορική αβεβαιότητα και ζήτησε να αντιμετωπιστεί το ζήτημα στο πλαίσιο του βασικού κανονισμού.

Ως αποτέλεσμα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα μπορεί να αναστέλλει τις δασμολογικές προτιμήσεις που παραχωρούνται στις ΗΠΑ εάν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να εφαρμόζει δασμούς άνω του 15% στα παράγωγα προϊόντα χάλυβα και αλουμινίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Παράλληλα, η Επιτροπή θα πρέπει έως την 1η Δεκεμβρίου 2026 να υποβάλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο σχετικά με το δασμολογικό καθεστώς που εφαρμόζουν οι ΗΠΑ στα συγκεκριμένα προϊόντα.

Ενισχυμένη ρήτρα αναστολής

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα μπορεί επίσης να αναστέλλει τις δασμολογικές προτιμήσεις εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν αντιμετωπίσουν τις ανησυχίες της ΕΕ σχετικά με τη δασμολογική μεταχείριση ευρωπαϊκών εξαγωγών που έως τις 24 Φεβρουαρίου 2026 επωφελούνταν από το ανώτατο συνολικό δασμολογικό όριο του 15%.

Μηχανισμός προστασίας

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο συμφώνησαν επίσης στη δημιουργία ειδικού μηχανισμού προστασίας σε περίπτωση που οι δασμολογικές προτιμήσεις που παραχωρούνται στις ΗΠΑ οδηγήσουν σε αύξηση των εισαγωγών σε βαθμό που να απειλεί να προκαλέσει σοβαρή ζημία στη βιομηχανία της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του αγροδιατροφικού τομέα.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα μπορεί να κινεί σχετική έρευνα είτε με δική της πρωτοβουλία είτε έπειτα από πληροφορίες ή αιτήματα που θα υποβάλλονται από ένα ή περισσότερα κράτη μέλη ή από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Παράλληλα, η Επιτροπή θα υποβάλλει ανά τρίμηνο εκθέσεις προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με τις μεταβολές στον όγκο και την αξία των αμερικανικών εξαγωγών των προϊόντων που καλύπτονται από τη νομοθεσία.

Ο εμπνευστής των μέτρων Μπέρντ Λάνγκε

Ο πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Μπέρντ Λάνγκε, υποστήριξε ότι οι παρεμβάσεις των ευρωβουλευτών βελτίωσαν ουσιαστικά το αρχικό σχέδιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, διασφαλίζοντας ότι η συμφωνία δεν αποτελεί «λευκή επιταγή» προς την Ουάσιγκτον και παρέχοντας στην Κομισιόν τη δυνατότητα να αναστείλει τις εμπορικές παραχωρήσεις εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους.

«Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε υπέρ της εφαρμογής της συμφωνίας ΕΕ–ΗΠΑ. Υπό σημαντική πίεση, καταφέραμε να εξασφαλίσουμε σημαντικές δικλίδες ασφαλείας για την προστασία των ευρωπαϊκών συμφερόντων. Θα παρακολουθούμε στενά την εφαρμογή της συμφωνίας», ανέφερε ο πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Μπέρντ Λάνγκε σε ανάρτησή του στο Χ.

✅It’s done! The European Parliament has just voted in favour of implementing the EU–US deal. Under considerable pressure, we secured important guardrails to keep European interests on track. One thing is certain: we will stay on it and keep a close watch on the implementation. pic.twitter.com/xdP6eVehFs

— Bernd Lange (@berndlange) June 16, 2026

Ο Σοσιαλδημοκράτης πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και μόνιμος εισηγητής για τις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, Μπέρντ Λάνγκε, επέμεινε σε αυτά τα μέτρα και η συμβολή του ήταν καθοριστική για το σημερινό αποτέλεσμα.

«Παρά τις πιέσεις, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κράτησε σταθερή στάση καθ’ όλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Η επιμονή μας απέδωσε καρπούς, οδηγώντας σε μια ισχυρότερη συμφωνία για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και τους πολίτες και σε πολύ πιο ισχυρές δικλίδες ασφαλείας από όσες είχαν αρχικά προβλεφθεί.» δήλωσε και πρόσθεσε:

«Με τη μετατροπή των δεσμεύσεων της κοινής δήλωσης ΕΕ–ΗΠΑ σε νομοθεσία, ο κανονισμός αυτός εντάσσεται πλέον στην αμυντική εργαλειοθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δεν ενισχύει μόνο τη σταθερότητα και την προβλεψιμότητα στις εμπορικές σχέσεις ΕΕ–ΗΠΑ, αλλά δίνει επίσης στην Ένωση τη δυνατότητα να αντιδρά εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν τηρήσουν το δικό τους μέρος της συμφωνίας.»

Σύμφωνα με τον ίδιο χάρη στη σταθερή στάση του Κοινοβουλίου, το τελικό κείμενο περιλαμβάνει πλέον ένα πολύ ισχυρότερο δίχτυ ασφαλείας, με ενισχυμένη ρήτρα αναστολής, ρήτρα λήξης, ρήτρα προστασίας, βελτιωμένους μηχανισμούς επανεξέτασης και ισχυρότερη δημοκρατική εποπτεία.

«Η ύπαρξη των κατάλληλων εργαλείων είναι μόνο η μισή δουλειά. Απαιτείται και πολιτική βούληση. Θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε στενά την εφαρμογή της συμφωνίας. Εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες παραβιάσουν είτε το γράμμα είτε το πνεύμα της συμφωνίας του Τέρνμπερι, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα επιμείνει ώστε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αξιοποιήσει πλήρως και εγκαίρως κάθε εργαλείο που προβλέπεται από τον κανονισμό και την ευρύτερη εργαλειοθήκη της ΕΕ. Μια σταθερή και ευημερούσα διατλαντική εταιρική σχέση μπορεί να επιτύχει μόνο εφόσον και οι δύο πλευρές παραμείνουν προσηλωμένες στις δεσμεύσεις τους.»