Εξάρχου: Το λιμάνι της Ελευσίνας μπορεί να αναδειχθεί σε πύλη του κάθετου διαδρόμου

Οι ραγδαίες γεωπολιτικές μεταβολές, η αναδιάταξη των ενεργειακών ροών και η αυξανόμενη ανάγκη της Ευρώπης για ασφαλείς και διαφοροποιημένες υποδομές μεταφορών και εφοδιασμού επαναφέρουν στο προσκήνιο τη στρατηγική σημασία των ελληνικών λιμένων.

Σε αυτό το νέο περιβάλλον, η ανάπτυξη και άλλων λιμανιών πέραν των υφιστάμενων μεγάλων πυλών της χώρας δεν αποτελεί πλέον απλώς αναπτυξιακή επιλογή, αλλά εθνική και περιφερειακή αναγκαιότητα.

Αυτή η παραδοχή βρίσκεται στον πυρήνα του κοινού ενδιαφέροντος του Ομίλου AKTOR και του Ομίλου ONEX για την παραχώρηση της εμπορικής εκμετάλλευσης του λιμένα Ελευσίνας, όπως επισήμανε ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου AKTOR και Διευθύνων Σύμβουλος της Atlantic SEE LNG Trade, Αλέξανδρος Εξάρχου, μιλώντας στο Blue Strategy Summit 2026, που διοργάνωσε η Ένωση Ελληνικών Ναυπηγείων, με θέμα «Η Ελλάδα στρατηγικός κρίκος Ευρώπης – Αμερικής – Ασίας».

Κατά τη διάρκεια συζήτησης με τον Πρόεδρο και Διευθύνοντα Σύμβουλο του Ομίλου ONEX, Πάνο Ξενοκώστα, ο κ. Εξάρχου υπογράμμισε ότι η εξέλιξη της ελληνικής οικονομίας, οι νέες γεωπολιτικές συνθήκες και οι απαιτήσεις του διεθνούς εμπορίου επιβάλλουν τη δημιουργία και τον εκσυγχρονισμό πρόσθετων λιμενικών υποδομών στην Ελλάδα. Όπως σημείωσε, παρότι η χώρα βρίσκεται στη συμβολή τριών ηπείρων, διαθέτει ουσιαστικά ένα μόνο μεγάλο διεθνές λιμάνι, γεγονός που δεν επαρκεί για τους μετασχηματισμούς που αναμένονται στο διεθνές περιβάλλον.

Στο πλαίσιο αυτό, η Ελευσίνα αναδεικνύεται, σύμφωνα με τον ίδιο, σε κομβική επιλογή. Η γειτνίασή της με βασικές συγκοινωνιακές υποδομές, καθώς και η ύπαρξη επαρκούς χώρου για την ανάπτυξη ενός οργανωμένου κέντρου logistics, την καθιστούν κατάλληλη για να υποστηρίξει τον κάθετο ενεργειακό και οδικό διάδρομο προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Ο κ. Εξάρχου συνέδεσε τη λιμενική ανάπτυξη με την ανάγκη τροφοδοσίας της ευρύτερης περιοχής, σε μια περίοδο κατά την οποία ο ανταγωνισμός ΗΠΑ–Κίνας, ο πόλεμος στην Ουκρανία και η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή δημιουργούν νέες πιέσεις στην Ευρώπη.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο LNG, το οποίο χαρακτήρισε όχι μόνο επιχειρηματική ευκαιρία για τον Όμιλο, αλλά κυρίως γεωπολιτική ευκαιρία για την Ελλάδα. Όπως ανέφερε, ο κάθετος διάδρομος μπορεί να συμβάλει στην τροφοδοσία της Ευρώπης με σημαντικές ποσότητες αμερικανικού LNG, ειδικά ενόψει των περιορισμών στο ρωσικό φυσικό αέριο και των δυσκολιών που ενδέχεται να εμφανιστούν στις εισαγωγές αζερικού φυσικού αερίου.

Ο ίδιος εκτίμησε ότι οι μακροχρόνιες συμβάσεις μπορούν να προσφέρουν σταθερότητα τόσο στις τιμές όσο και στις ποσότητες, δημιουργώντας παράλληλα τις προϋποθέσεις για νέες ενεργειακές υποδομές, όπως FSRU και αναβαθμίσεις δικτύων φυσικού αερίου. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι ο επόμενος χειμώνας ενδέχεται να είναι δύσκολος για την Ευρώπη, λόγω πιθανών δυσκολιών στην εξασφάλιση φυσικού αερίου και του αυξημένου κόστους που μπορεί να επηρεάσει συνολικά την ευρωπαϊκή οικονομία.

Ο κ. Εξάρχου επανέλαβε ακόμη ότι, πέραν των δύο μακροχρόνιων συμφωνιών που έχει εξασφαλίσει ο Όμιλος AKTOR με την Αλβανία και τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, έως το καλοκαίρι αναμένεται να αποκτήσουν μορφή τελικής συμφωνίας τα Μνημόνια Κατανόησης που έχουν υπογραφεί με άλλους οργανισμούς στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Όπως τόνισε, η εξέλιξη αυτή προσφέρει στην Ελλάδα μια επιρροή στα ενεργειακά πράγματα της περιοχής που δεν είχε στο παρελθόν.

Κλείνοντας, αναφέρθηκε και στο μοντέλο των παραχωρήσεων, το οποίο χαρακτήρισε ως τον καταλληλότερο δρόμο για την παραγωγή υποδομών νέας γενιάς. Η καλύτερη προετοιμασία, η ωρίμανση των έργων και οι ποιοτικές μελέτες, όπως είπε, μπορούν να περιορίσουν παθογένειες του παρελθόντος και να επιταχύνουν την υλοποίηση μεγάλων έργων. Σε αυτό το πλαίσιο, η περίπτωση του λιμένα της Ελευσίνας εμφανίζεται όχι μόνο ως επενδυτικό project, αλλά ως κρίσιμος κρίκος στη νέα στρατηγική θέση που διεκδικεί η Ελλάδα στον ευρωπαϊκό χάρτη μεταφορών, ενέργειας και logistics.

Ξενοκώστας: Στρατηγική η συνεργασία Ελλάδας, ΗΠΑ και Ν. Κορέας στον τομέα της ναυπηγικής βιομηχανίας

Η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να αναδειχθεί σε σημαντικό κέντρο ναυπηγικής δραστηριότητας για την Ανατολική Μεσόγειο, τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και τη Μαύρη Θάλασσα, αξιοποιώντας τη στρατηγική γεωγραφική της θέση, το μέγεθος της ελληνικής ναυτιλίας και τις αυξημένες ανάγκες που διαμορφώνονται στους τομείς της ενεργειακής και αμυντικής ασφάλειας.

Αυτό υπογράμμισε από την πλευρά του ο πρόεδρος της Ένωσης Ελληνικών Ναυπηγείων και επικεφαλής της ONEX Shipyards & Technologies, Πάνος Ξενοκώστας.

Στο πλαίσιο αυτό, στάθηκε στη στρατηγική συνεργασία Ελλάδας, Ηνωμένων Πολιτειών και Νότιας Κορέας στον τομέα της ναυπηγικής βιομηχανίας, κάνοντας ειδική αναφορά στη συμφωνία της ONEX με τον νοτιοκορεατικό όμιλο Hanwha. Όπως είπε, βασικός στόχος είναι η μεταφορά τεχνογνωσίας και τεχνολογίας, ώστε η Ελλάδα να περάσει «από την απλή συντήρηση στην αυτόνομη εγχώρια ναυπήγηση».

Σύμφωνα με τον ίδιο, το νέο αναπτυξιακό μοντέλο των ναυπηγείων μπορεί να στηρίξει ετήσια ανάπτυξη 6% έως 8% για τον κλάδο, με συνολικό αποτύπωμα περίπου 2% στο ΑΕΠ. Παράλληλα, μπορεί να δημιουργήσει χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης, κυρίως για μηχανικούς και τεχνικό προσωπικό.

Ο κ. Ξενοκώστας εκτίμησε ότι ο ετήσιος κύκλος εργασιών του ευρύτερου οικοσυστήματος θα μπορούσε να φθάσει τα 3 δισ. ευρώ, ενώ στόχος είναι το 50% της παραγωγής να κατευθύνεται σε εξαγωγές, τόσο σε πλοία όσο και σε ναυτιλιακό εξοπλισμό.

Ο πρόεδρος της Ένωσης Ελληνικών Ναυπηγείων τόνισε επίσης ότι βασική επιδίωξη είναι η εγχώρια προστιθέμενη αξία να φτάσει στο 70% στις ναυπηγήσεις και έως το 90% στον κύκλο ζωής και την υποστήριξη των πλοίων, ώστε, όπως ανέφερε, «ο πλούτος να παραμένει στην Ελλάδα και στην Ευρώπη».

Όπως σημείωσε, η προσπάθεια δεν περιορίζεται μόνο στην κατασκευή πλοίων, αλλά αφορά τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου ναυπηγικού και βιομηχανικού οικοσυστήματος, ικανού να καλύπτει τις ανάγκες της ελληνικής αγοράς, αλλά και ευρύτερων αγορών στη Μεσόγειο και την Ευρώπη.

Παράλληλα, ο κ. Ξενοκώστας ζήτησε τη διαμόρφωση ενός νέου «ευρωπαϊκού συμφώνου ναυπηγικής ισχύος», το οποίο θα στηρίζει την κατασκευή πλοίων εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα ενισχύει την ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία. Υπογράμμισε ακόμη την ανάγκη δημιουργίας ειδικών χρηματοδοτικών εργαλείων και νέων ευρωπαϊκών πολιτικών στήριξης της ναυπηγικής βιομηχανίας, επισημαίνοντας ότι ο διεθνής ανταγωνισμός γίνεται ολοένα και εντονότερος, καθώς πολλές χώρες επιδοτούν ήδη σε μεγάλη κλίμακα τον συγκεκριμένο κλάδο.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην ανασυγκρότηση των ναυπηγείων της Σύρου και της Ελευσίνας. Όπως είπε, όταν ξεκίνησε η προσπάθεια επαναλειτουργίας τους, υπήρχαν απλήρωτοι εργαζόμενοι, υψηλές οφειλές και απαξιωμένες υποδομές.

Κλείνοντας την ομιλία του, ο κ. Ξενοκώστας υπογράμμισε ότι από το 2019 έως σήμερα έχουν αποπληρωθεί υποχρεώσεις άνω των 52 εκατ. ευρώ από προηγούμενες χρήσεις. Όπως τόνισε, στόχος είναι η δημιουργία σύγχρονων και ανταγωνιστικών ναυπηγείων, τα οποία «θα παραδοθούν στις επόμενες γενιές ισχυρότερα από ό,τι παραλήφθηκαν».