Φατίχ Μπιρόλ (IEA): «Σε πολλές χώρες και στην Ευρώπη τα καύσιμα με δελτίο μπορεί να έρθουν σύντομα»

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει σημαντικές διαταραχές στις ενεργειακές υποδομές της περιοχής και ταυτόχρονα την απώλεια πάνω από την 12 εκατ. βαρέλια από την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου, όπως αναφέρει σήμερα ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΔΟΕ – IEA).

Με την σύγκρουση στην περιοχή να συνεχίζει να βλάπτει κρίσιμα περιουσιακά στοιχεία, η ΙΕΑ, εκτίμησε ότι περίπου 40 μεγάλες ενεργειακές εγκαταστάσεις έχουν πληγεί, περιγράφοντας την κλίμακα των απωλειών ως σοβαρότερη ακόμα και εάν ενώσει κανείς την πετρελαϊκή κρίση της δεκαετίας του 1970 και τη μείωση των ρωσικών εξαγωγών φυσικού αερίου το 2022.

Μιλώντας στο podcast “In Good Company” της Norges Bank Investment Management, ο επικεφαλής του ΔΟΕ, Φατίχ Μπιρόλ, δήλωσε ότι η ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε από τον πόλεμο ΗΠΑ-Ιράν είναι η χειρότερη στην ιστορία.

Οι διαταραχές στις προμήθειες πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή θα ενταθούν τον Απρίλιο και θα ξεκινήσουν να έχουν αντίκτυπο στην οικονομία της Ευρώπης, καθώς το κλείσιμο των Στενών του Χορμούζ περιορίζει σοβαρά τις προμήθειες, δήλωσε ο Μπιρόλ.

«Ο Απρίλιος, θα είναι πολύ χειρότερος από τον Μάρτιο», είπε. Εξήγησε ότι τον Μάρτιο υπήρχαν ήδη ορισμένα φορτηγά πλοία που μετέφεραν πετρέλαιο και φυσικό αέριο και διέσχιζαν το Στενό του Ορμούζ πριν ξεσπάσει ο πόλεμος, καθώς είχαν υπογράψει συμβόλαια πριν τον πόλεμο και συνέχισαν προς τους προορισμούς τους, σημείωσε.

«Εξακολουθούν να έρχονται στα λιμάνια, φέρνοντας ακόμα πετρέλαιο και ενέργεια και άλλα προϊόντα», τόνισε. «Τον Απρίλιο, δεν θα υπάρχει τίποτα. Η απώλεια πετρελαίου τον Απρίλιο θα είναι διπλάσια από την απώλεια πετρελαίου τον Μάρτιο. Θα επηρεάσει τον πληθωρισμό, νομίζω ότι θα μειώσει την οικονομική ανάπτυξη σε πολλές χώρες, ιδίως στις αναδυόμενες οικονομίες. Σε πολλές χώρες η ενέργεια με δελτίο μπορεί να έρθει σύντομα».

Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η έλλειψη καυσίμων αεροσκαφών και ντίζελ, η οποία έχει ήδη επηρεάσει τις ασιατικές χώρες, αλλά επρόκειτο να πλήξει και την Ευρώπη, προειδοποίησε ο επικεφαλής του ΔΟΕ.

«Το βλέπουμε αυτό στην Ασία, αλλά σύντομα, νομίζω, τον Απρίλιο ή τον Μάιο, θα έρθει στην Ευρώπη», συμπλήρωσε.

Σε ό,τι αφορά ειδικά την Ευρώπη, ο Μπιρόλ είχε προειδοποιήσει ήδη από τις 31 Μαΐου 2022 ότι η ήπειρος θα μπορούσε να αντιμετωπίσει ελλείψεις καυσίμων κατά τη θερινή περίοδο, ακριβώς επειδή η αύξηση της εποχικής ζήτησης θα συναντούσε μια εξαιρετικά πιεσμένη αγορά. Τότε είχε αναφερθεί ονομαστικά σε πιθανά προβλήματα με ντίζελ, βενζίνη και κηροζίνη, υπογραμμίζοντας ότι η ενεργειακή κρίση δεν περιοριζόταν μόνο στο πετρέλαιο, αλλά συνδύαζε ταυτόχρονα κρίση πετρελαίου, φυσικού αερίου και ηλεκτρισμού.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Τρίτη ότι οι αμερικανικές δυνάμεις θα εγκαταλείψουν το Ιράν «σε δύο ή τρεις εβδομάδες», προκαλώντας μια ευρεία αναζωογόνηση στις χρηματοπιστωτικές αγορές.

Ωστόσο, ο Μπιρόλ είπε ότι ο πόλεμος, που βρίσκεται αυτή τη στιγμή στην πέμπτη εβδομάδα του, είχε ήδη δημιουργήσει μια βαθύτερη κρίση από ό,τι παρατηρήθηκε σε προηγούμενες περιπτώσεις, όπως αυτές της δεκαετίας του 1970 και μετά την πλήρη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.

«Όταν κοιτάτε το 1973 και το 1979, και στις δύο αυτές κρίσεις χάσαμε περίπου 5 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα. Αυτές οι πετρελαϊκές κρίσεις οδήγησαν σε παγκόσμια ύφεση σε πολλές χώρες», δήλωσε. «Σήμερα, χάνουμε 12 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα – περισσότερες από δύο από αυτές τις πετρελαϊκές κρίσεις μαζί».

Στις 11 Μαρτίου, οι χώρες μέλη του IEA συμφώνησαν να απελευθερώσουν τον αριθμό ρεκόρ 400 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου από στρατηγικά αποθέματα για να αντιμετωπίσουν την αύξηση των παγκόσμιων τιμών αργού μετά το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ.