FT: Ελληνικά τάνκερ, ρωσικό πετρέλαιο και κέρδη 4 δισ. δολαρίων στη σκιά των κυρώσεων

Τουλάχιστον 3,8 δισ. δολάρια σε έσοδα έχουν αποκομίσει ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες από τη μεταφορά ρωσικού αργού πετρελαίου κατά την τελευταία τριετία, παρά τις κυρώσεις που έχουν επιβάλει οι δυτικές χώρες στη Μόσχα μετά την εισβολή στην Ουκρανία.

Τα στοιχεία προκύπτουν από εκτενή έρευνα των Financial Times, η οποία αποτυπώνει τον καθοριστικό ρόλο που εξακολουθεί να διαδραματίζει ο ελληνόκτητος στόλος στη διακίνηση ρωσικών ενεργειακών φορτίων στο πλαίσιο του μηχανισμού ανώτατου ορίου τιμών (price cap) της G7.

Στην κορυφή της σχετικής κατάταξης βρίσκεται η Dynacom Tankers του εφοπλιστή Γιώργου Προκοπίου, η οποία εκτιμάται ότι εισέπραξε περίπου 915 εκατ. δολάρια από τη μεταφορά ρωσικού αργού από τον Ιούλιο του 2023 μέχρι σήμερα. Ακολουθεί η Olympic Shipping & Management του Onassis Group, με εκτιμώμενα έσοδα άνω των 400 εκατ. δολαρίων, ενώ η Stealth Maritime συγκαταλέγεται επίσης μεταξύ των σημαντικότερων παικτών της αγοράς, με έσοδα που ξεπερνούν τα 200 εκατ. δολάρια. Στη λίστα περιλαμβάνεται και η Polembros Shipping του Σπύρου Πολέμη, επίσης με έσοδα άνω των 200 εκατ. δολαρίων.

Οκτώ ελληνικές εταιρείες στην πρώτη εικοσάδα

Η ανάλυση των Financial Times δείχνει ότι οκτώ ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες συγκαταλέγονται στις είκοσι εταιρείες παγκοσμίως που έχουν αποκομίσει τα μεγαλύτερα έσοδα από τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου μετά την εφαρμογή των δυτικών κυρώσεων. Οι υπόλοιπες θέσεις καταλαμβάνονται κυρίως από ρωσικές κρατικές ή συνδεδεμένες εταιρείες μεταφοράς πετρελαίου.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, περίπου το 15% των εξαγωγών ρωσικού αργού μεταφέρθηκε τον Μάιο του 2026 από ελληνόκτητα δεξαμενόπλοια, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι η ελληνική ναυτιλία εξακολουθεί να κατέχει ηγετική θέση ακόμη και σε αγορές υψηλού γεωπολιτικού κινδύνου.

Facts & Figures: Τα έσοδα των ελληνικών ναυτιλιακών από το ρωσικό πετρέλαιο

Σύνολο ελληνικών εταιρειών: περίπου 3,8 δισ. δολάρια από τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου την τελευταία τριετία, σύμφωνα με τους υπολογισμούς των Financial Times. Στην πρώτη εικοσάδα των εταιρειών με τα μεγαλύτερα έσοδα από ρωσικά φορτία περιλαμβάνονται οκτώ ελληνικές ναυτιλιακές. Τον Μάιο του 2026, ελληνικές εταιρείες μετέφεραν σχεδόν το 15% των ρωσικών εξαγωγών αργού.

Τα υψηλά ναύλα αντισταθμίζουν τον αυξημένο κίνδυνο

Η ελκυστικότητα του συγκεκριμένου εμπορίου εξηγείται από τα ιδιαίτερα υψηλά ναύλα. Σύμφωνα με ναυλομεσίτες που επικαλούνται οι Financial Times, οι μεταφορές ρωσικού πετρελαίου αποφέρουν αμοιβές κατά 30% έως 40% υψηλότερες σε σχέση με αντίστοιχες μεταφορές αργού από χώρες που δεν υπόκεινται σε κυρώσεις. Το αυξημένο ρίσκο μεταφράζεται σε σημαντικό οικονομικό πλεονέκτημα για τους πλοιοκτήτες που επιλέγουν να δραστηριοποιηθούν στη συγκεκριμένη αγορά.

Η έρευνα επισημαίνει ότι το ισχύον καθεστώς της G7 δεν απαγορεύει τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου, υπό την προϋπόθεση ότι η τιμή αγοράς του φορτίου παραμένει κάτω από το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα του μηχανισμού αμφισβητείται, καθώς η συμμόρφωση βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις δηλώσεις των εμπλεκομένων και στον έλεγχο των σχετικών πιστοποιήσεων.

Οι κυρώσεις και οι αποχωρήσεις από την αγορά

Παρά τα σημαντικά οικονομικά οφέλη, ορισμένοι μεγάλοι ελληνικοί ναυτιλιακοί όμιλοι επέλεξαν να περιορίσουν ή να διακόψουν τη δραστηριότητά τους στη ρωσική αγορά. Οι TMS Tankers του Γιώργου Οικονόμου και Thenamaris του Νικόλα Μαρτίνου περιόρισαν σημαντικά τις μεταφορές ρωσικού πετρελαίου ήδη από τα τέλη του 2023, μετά την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων σε εταιρείες που κατηγορήθηκαν ότι μετέφεραν φορτία πάνω από το επιτρεπόμενο όριο τιμών. Ακολούθησαν και νέες αποχωρήσεις μετά τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν το 2025 σε μεγάλους ρωσικούς ενεργειακούς ομίλους.

Στο επίκεντρο της γεωπολιτικής αντιπαράθεσης

Ο ρόλος των ελληνικών ναυτιλιακών εταιρειών εξακολουθεί να προκαλεί πολιτικές αντιδράσεις μεταξύ Αθήνας, Βρυξελλών και Κιέβου. Ορισμένες ελληνικές εταιρείες είχαν συμπεριληφθεί το 2023 σε ουκρανικές λίστες με τις αποκαλούμενες «διεθνείς χορηγούς του πολέμου», χαρακτηρισμός που αποσύρθηκε αργότερα έπειτα από παρεμβάσεις της ελληνικής κυβέρνησης. Παράλληλα, οργανώσεις που υποστηρίζουν την αυστηροποίηση των κυρώσεων υποστηρίζουν ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά κενά στον μηχανισμό εφαρμογής του price cap, επιτρέποντας στη Ρωσία να διατηρεί υψηλά έσοδα από τις εξαγωγές πετρελαίου.

Από την πλευρά τους, οι ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες υπογραμμίζουν ότι όλες οι μεταφορές πραγματοποιούνται με πλήρη συμμόρφωση προς το ευρωπαϊκό, βρετανικό και αμερικανικό καθεστώς κυρώσεων, επισημαίνοντας ότι η λειτουργία του μηχανισμού ανώτατου ορίου τιμών συνέβαλε στη διατήρηση της ομαλής τροφοδοσίας της παγκόσμιας αγοράς και στον περιορισμό των πληθωριστικών πιέσεων στις διεθνείς τιμές της ενέργειας.