Φυσικό αέριο: Χαμηλά τα ευρωπαϊκά αποθέματα, νέες πιέσεις από τη Μέση Ανατολή

Τέσσερα χρόνια μετά την ενεργειακή κρίση που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η Ευρώπη βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη με αυξημένη αβεβαιότητα γύρω από την επάρκεια φυσικού αερίου.

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή αναζωπυρώνει τις ανησυχίες για τις διεθνείς ροές LNG, την πορεία των τιμών και την ταχύτητα με την οποία μπορούν να αναπληρωθούν τα ευρωπαϊκά αποθέματα πριν από την έναρξη της χειμερινής περιόδου.

Στο 58% η πληρότητα των ευρωπαϊκών αποθηκών

Το φυσικό αέριο εξακολουθεί να διαδραματίζει κομβικό ρόλο στην ευρωπαϊκή οικονομία, καθώς χρησιμοποιείται για τη λειτουργία της βιομηχανίας, τη θέρμανση κτιρίων και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Παραδοσιακά, οι θερινοί μήνες αποτελούν την περίοδο κατά την οποία οι αγοραστές αναπληρώνουν τα υπόγεια αποθέματα, αξιοποιώντας συνήθως χαμηλότερες τιμές σε σχέση με τον χειμώνα.

Το καλοκαίρι, η μέση πληρότητα των αποθηκών κυμαίνεται συνήθως μεταξύ 75% και 80%, σύμφωνα με την Anne-Sophie Corbeau, ερευνήτρια του Center on Global Energy Policy του Πανεπιστημίου Columbia.

Ωστόσο, σύμφωνα με τα στοιχεία της Gas Infrastructure Europe, τα ευρωπαϊκά αποθέματα βρίσκονται σήμερα στο 58%, επίπεδο που καταγράφεται για πρώτη φορά από το 2021, όταν η Ρωσία είχε αρχίσει να περιορίζει τις παραδόσεις φυσικού αερίου προς την Ευρώπη.

Γιατί έμειναν πίσω οι αποθήκες

Η σημερινή εικόνα είναι αποτέλεσμα συνδυασμού παραγόντων.

«Η Ευρωπαϊκή Ένωση ολοκλήρωσε τον χειμώνα με τα αποθέματα φυσικού αερίου στο 28%, επίπεδο σαφώς χαμηλότερο σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια», επισημαίνει ο Ronald Pinto, αναλυτής της Kpler.

Στην πίεση συνέβαλε και η κλιμάκωση της πολεμικής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή από τα τέλη Φεβρουαρίου, η οποία επηρέασε τις εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου προς την Ευρώπη. Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι εξαγωγές LNG από το Κατάρ, οι οποίες διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ.

Η αυξημένη αβεβαιότητα στις θαλάσσιες μεταφορές ώθησε τις τιμές υψηλότερα.

Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με την Kpler, αρκετοί Ευρωπαίοι αγοραστές ανέμεναν αποκλιμάκωση των τιμών και καθυστέρησαν την πραγματοποίηση αγορών για την πλήρωση των αποθηκών.

Η ιδιόμορφη αυτή κατάσταση διατήρησε τις τιμές των χειμερινών συμβολαίων σε επίπεδα χαμηλότερα από τις θερινές τιμές, περιορίζοντας το οικονομικό κίνητρο για αποθήκευση φυσικού αερίου κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Κομισιόν: Δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος για τον εφοδιασμό

Παρά τη χαμηλή πληρότητα των αποθηκών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εμφανίζεται καθησυχαστική.

Εκπρόσωπος της Κομισιόν σημειώνει ότι δεν υπάρχει «καμία άμεση ανησυχία» για την ασφάλεια του εφοδιασμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης με φυσικό αέριο πριν από τον χειμώνα.

Η σημερινή κατάσταση, άλλωστε, διαφέρει αισθητά από εκείνη της ενεργειακής κρίσης του 2022. Τα τελευταία χρόνια η Ευρώπη έχει ενισχύσει σημαντικά τις δυνατότητες εισαγωγής LNG μέσω θαλάσσης, σε μια προσπάθεια να αντικαταστήσει μεγάλο μέρος των ρωσικών ποσοτήτων.

Παράλληλα, η ζήτηση φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει μειωθεί κατά περίπου 17% σε σχέση με τα επίπεδα πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Οι Βρυξέλλες εκτιμούν ότι η επίτευξη πληρότητας 80% στις αποθήκες είναι «τεχνικά εφικτή» και επαρκής ώστε να διασφαλιστεί ο εφοδιασμός κατά τη διάρκεια του χειμώνα.

Επιφυλακτικοί οι αναλυτές για τις ροές LNG

Παρά τις διαβεβαιώσεις της Κομισιόν, αναλυτές της αγοράς εμφανίζονται περισσότερο συγκρατημένοι.

«Οι κίνδυνοι για τον εφοδιασμό της Ευρώπης παραμένουν αυξημένοι εξαιτίας της μειωμένης διαθεσιμότητας LNG από τη Μέση Ανατολή», τονίζει η Antonia Syn, αναλύτρια της Rystad Energy.

Ο Ronald Pinto εκτιμά ότι η Ευρώπη βρίσκεται σήμερα σε καλύτερη θέση για να αντιμετωπίσει παρατεταμένες διαταραχές στον εφοδιασμό. Ωστόσο, οι κίνδυνοι δεν έχουν εξαλειφθεί.

Μεταξύ των πιθανών απειλών περιλαμβάνονται ενδεχόμενες διακοπές στις προμήθειες από τη Νορβηγία και άλλους βασικούς προμηθευτές της ΕΕ, αλλά και προβλήματα στις εξαγωγές LNG από τις Ηνωμένες Πολιτείες, είτε λόγω παρατεταμένης κακοκαιρίας είτε εξαιτίας απρόβλεπτων εργασιών συντήρησης στις εγκαταστάσεις υγροποίησης.

Ανοδικές πιέσεις στις τιμές μέχρι το τέλος του έτους

Το σκηνικό αυτό αναμένεται να διατηρήσει τις τιμές του φυσικού αερίου σε υψηλά επίπεδα.

Η Anne-Sophie Corbeau εκτιμά ότι οι τιμές θα δεχθούν νέες ανοδικές πιέσεις, ιδιαίτερα εάν το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες στις εξαγωγές LNG μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Από την πλευρά του, ο Ronald Pinto προβλέπει ότι η ευρωπαϊκή τιμή αναφοράς του φυσικού αερίου θα παραμείνει αυξημένη για το υπόλοιπο του έτους, κινούμενη κατά μέσο όρο μεταξύ 55 και 62 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Ευρώπη και Ασία ανταγωνίζονται για τα διαθέσιμα φορτία

Πρόσθετη πίεση προκαλεί ο αυξανόμενος ανταγωνισμός με τις ασιατικές αγορές για τα διαθέσιμα φορτία LNG.

Χώρες της Ασίας, με κυριότερη την Κίνα, έχουν επηρεαστεί σημαντικά από την κρίση στα Στενά του Ορμούζ και στρέφονται επίσης στη διεθνή αγορά για την εξασφάλιση φορτίων.

Οι υψηλότερες τιμές που προσφέρονται στην Ασία καθιστούν τις συγκεκριμένες αγορές περισσότερο ελκυστικές για τους προμηθευτές.

«Προς το παρόν βλέπουμε περισσότερο LNG να κατευθύνεται στην Ασία παρά στην Ευρώπη, επειδή οι τιμές εκεί είναι υψηλότερες», επισημαίνει η Corbeau.

Ο χειμώνας θα κρίνει τις ισορροπίες

Στην εξίσωση της ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας παραμένουν και παράγοντες που δεν μπορούν να προβλεφθούν με ακρίβεια, όπως η ένταση του χειμώνα και η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από αιολικά πάρκα.

Ένας ιδιαίτερα ψυχρός χειμώνας θα αύξανε κατακόρυφα τη ζήτηση για φυσικό αέριο, ενώ χαμηλότερη αιολική παραγωγή θα μπορούσε να ενισχύσει περαιτέρω τη χρήση μονάδων ηλεκτροπαραγωγής με καύσιμο το αέριο.

Η Anne-Sophie Corbeau προειδοποιεί ότι ένας συνδυασμός χαμηλών αποθεμάτων, βαρυχειμωνιάς και μιας πρόσθετης διαταραχής στον εφοδιασμό θα μπορούσε να επαναφέρει στο προσκήνιο ακόμη και περιοριστικά μέτρα αντίστοιχα με εκείνα που εξετάστηκαν κατά την ενεργειακή κρίση του 2022.