Γαλλία: Συνταγματικό «φρένο» στην απαγόρευση των social media για τους κάτω των 15

Συνταγματικό «μπλόκο» δέχθηκε στη Γαλλία η προσπάθεια να απαγορευτεί η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από παιδιά κάτω των 15 ετών. Το Συνταγματικό Συμβούλιο έκρινε ότι το επίμαχο μέτρο συνιστά «δυσανάλογη παραβίαση» της ελευθερίας της έκφρασης και της επικοινωνίας, βάζοντας φρένο σε μία από τις πλέον αμφιλεγόμενες παρεμβάσεις για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο.

Στο επίκεντρο της απόφασης βρέθηκε το Άρθρο 1 της νομοθεσίας, το οποίο προέβλεπε περιορισμούς στην πρόσβαση των ανηλίκων στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Σύμφωνα με το Συνταγματικό Συμβούλιο, οι συγκεκριμένες διατάξεις εισάγουν περιορισμό που δεν μπορεί να θεωρηθεί «ούτε κατάλληλος, ούτε απαραίτητος ούτε αναλογικός» σε σχέση με την ελευθερία της έκφρασης και της επικοινωνίας των ατόμων κάτω των 15 ετών.

Η νομοθετική πρωτοβουλία είχε προκαλέσει έντονη πολιτική και κοινωνική συζήτηση στη Γαλλία. Η κυβέρνηση υποστήριζε ότι απαιτούνται αυστηρότερα μέτρα προκειμένου να περιοριστούν οι κίνδυνοι που αντιμετωπίζουν παιδιά και έφηβοι στο ψηφιακό περιβάλλον, από τον διαδικτυακό εκφοβισμό και την έκθεση σε βίαιο ή ακατάλληλο περιεχόμενο έως την υπερβολική χρήση των οθονών.

Το σχέδιο προέβλεπε, μεταξύ άλλων, υποχρεωτική επιβεβαίωση της ηλικίας των χρηστών και γονική συναίνεση για την εγγραφή ανηλίκων σε δημοφιλείς πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Η απόφαση του Συνταγματικού Συμβουλίου, ωστόσο, επαναφέρει στο προσκήνιο το κρίσιμο ερώτημα για το πού πρέπει να χαράσσεται η γραμμή ανάμεσα στην προστασία των παιδιών και στα θεμελιώδη δικαιώματά τους στον ψηφιακό χώρο.

Τι ισχύει για τα κινητά στα σχολεία

Η απόφαση αφορά αποκλειστικά το Άρθρο 1. Το Συνταγματικό Συμβούλιο δεν εξέτασε την ξεχωριστή διάταξη της ίδιας νομοθεσίας για την απαγόρευση της χρήσης κινητών τηλεφώνων στα λύκεια.

Ως εκ τούτου, το συγκεκριμένο μέτρο δεν επηρεάζεται από τη συνταγματική κρίση για τα social media και συνεχίζει την πορεία προς εφαρμογή, με προβλεπόμενη έναρξη τη νέα σχολική χρονιά, από την 1η Σεπτεμβρίου.

Η εξέλιξη αποτυπώνει ένα ευρύτερο δίλημμα που απασχολεί πλέον πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις: πώς μπορούν να προστατευθούν αποτελεσματικά οι ανήλικοι από τους πραγματικούς κινδύνους των κοινωνικών δικτύων, χωρίς οι παρεμβάσεις να μετατρέπονται σε υπέρμετρους περιορισμούς της πρόσβασης στην πληροφορία, της επικοινωνίας και της ελευθερίας της έκφρασης.