H πραγματικότητα διέψευσε τις καθησυχαστικές «εκτιμήσεις» Τσάφου

Την ώρα που οι διεθνείς αγορές ενέργειας κινούνται με ραγδαίο ρυθμό και οι καταναλωτές βλέπουν ήδη τις τιμές στα πρατήρια να αυξάνονται, ορισμένες δημόσιες παρεμβάσεις κυβερνητικών στελεχών μοιάζουν να βρίσκονται εκτός πραγματικότητας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το άρθρο του υφυπουργού Περιβάλλοντος και ενέργειας Νίκου Τσάφου το Σαββατοκύριακο , το οποίο επιχείρησε να καθησυχάσει για τις εξελίξεις στην αγορά ενέργειας, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα διαθέτει «αναχώματα» και ότι απέχουμε ακόμη αρκετά από τα επίπεδα τιμών του 2022.

Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι την ώρα που δημοσιευόταν το άρθρο, η πραγματικότητα ήδη διέψευδε τις εκτιμήσεις του.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Εκρηκτικό ράλι στο πετρέλαιο στα 119 δολάρια εν μέσω πολέμου στη Μέση Ανατολή

Άνοδος έως τα 119,5 δολάρια το βαρέλι – Αναταράξεις σε τρόφιμα, μέταλλα και διεθνείς αγορές

Ο ίδιος ο Τσάφος σημειώνει ότι η βασική ανησυχία αφορά τις τιμές και όχι την ασφάλεια εφοδιασμού κάτι που πράγματι ισχύει. Όμως στη συνέχεια υπογραμμίζει ότι η άνοδος των τιμών είναι μεν ανησυχητική αλλά «απέχουμε αρκετά» από τα επίπεδα των 100 ή 120 δολαρίων το βαρέλι που είχαν καταγραφεί το 2022.

Στην πράξη, όμως, όταν δημοσιεύτηκε το άρθρο , το πετρέλαιο ήδη κινείτο από την περσμένη Παρασκευή περίπου στα 93 δολάρια το βαρέλι. Δηλαδή πολύ κοντά στο ψυχολογικό και οικονομικό όριο των 100 δολαρίων. Παράλληλα, η επίδραση αυτής της ανόδου είχε ήδη αρχίσει να περνά στις τιμές των καυσίμων στα πρατήρια και στην Ελλάδα. Το diesel, που πριν από λίγες ημέρες κινούνταν γύρω στο 1,50–1,55 ευρώ το λίτρο, είχε ήδη αυξηθεί πάνω από το 1,70 ευρώ. Η άνοδος στην αμόλυβδη ήταν μικρότερη ως ποσοστό, αλλά ήδη το Σαββατοκύριακο η ξεπέρασε το 1,85 ευρώ το λίτρο σε αρκετά πρατήρια. Με άλλα λόγια, οι καταναλωτές είχαν ήδη αρχίσει να πληρώνουν ακριβότερα καύσιμα την ώρα που η δημόσια συζήτηση εξακολουθούσε να κινείται σε πιο «θεωρητικό» επίπεδο. Την ίδια ώρα το φυσικό αέριο είχε ήδη σχεδόν διαπλασιάσει τιμή από την προηγούμενη Παρασκευή στα 53 ευρώ η μεγαβατώρα από 28 ευρώ που ήταν  πριν την επίθεση των ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν.

Και σαν να μην έφτανε αυτό, τη Δευτέρα 9 Μαρτίου οι διεθνείς τιμές πετρελαίου εκτοξεύθηκαν ακόμη περισσότερο, ξεπερνώντας τα 100 δολάρια το βαρέλι και φθάνοντας έως και τα 119,5 δολάρια.

Ο Τσάφος έκανε ένα ακόμα εσφαλμένη εκτίμηση ή καλύτερα δεν είπε όλη την αλήθεια σχετικά με το τι ακριβώς συμβαίνει με τους φόρους επί των καυσίμων.  Αναφέρει ότι «Η τελική τιµή επηρεάζεται επίσης από τη φορολογία που µετριάζει την επίδραση µιας ανόδου των τιµών σε αυτό που πληρώνει ο καταναλωτής στην αντλία». Ο Τσάφος θέλει να πει πως επειδή το ένα μέρος της φορολογίας είναι σταθερό (δηλαδή ο Ειδικός Φόρος των Καυσίμων) τότε η αύξηση δεν είναι αναλογική. Αυτό είναι το ένα μέρος της υπόθεσης . Το άλλο μέρος είναι ότι στο άθροισμα της τιμής του καυσίμου και του ειδικού φόρου κατανάλωσης προστίθεται ΦΠΑ 24%. Συνεπώς στο δεύτερο τμήμα επιβολής φόρου και διαμόρφωσης τιμής δεν υπάρχει «μετριασμός». Η λέξη που χρησιμοποίησε ο υφυπουργός δεν είναι η πιο κατάλληλη διότι ο καταναλωτής θα πληρώσει τελικά περισσότερα. Επίσης ο κ. Τσάφος δεν αναφέρει ότι το κράτος και τα διυλιστήρια κερδίζουν περισσότερα στο λίτρο. Τα μεν διυλιστήρια αυξάνουν τα περιθώρια διύλισης το δε κράτος αυξάνει τα φορολογικά έσοδα ανά λίτρο.

Το ίδιο μοτίβο καθυστέρησης παρατηρήθηκε και σε άλλες κυβερνητικές δηλώσεις. Μόλις την προηγούμενη εβδομάδα, ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Ανάπτυξης, Ναπολέων Μαραβέγιας, δήλωνε ότι η κυβέρνηση θα εξετάσει μέτρα όταν οι διεθνείς τιμές πετρελαίου ξεπεράσουν τα 100 δολάρια το βαρέλι. Όμως η αγορά δεν περιμένει τις πολιτικές δηλώσεις. Όταν οι τιμές ανεβαίνουν, οι αυξήσεις περνούν άμεσα στην εφοδιαστική αλυσίδα και τελικά στο πορτοφόλι του καταναλωτή.

Η πραγματικότητα εξελίσσεται πολύ πιο γρήγορα και οι πολιτικοί πρέπει να προλαμβάνουν και όχι να τρέχουν πίσω από τις εξελίξεις.