Η «Χρυσή Εποχή» του Τραμπ ξεθωριάζει στην κάλπη

Η οικονομική αφήγηση του Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ολοένα και πιο δύσκολη πολιτική πραγματικότητα. Μήνες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, η εικόνα μιας αμερικανικής οικονομίας που εισέρχεται σε «Χρυσή Εποχή» δεν φαίνεται να πείθει ένα σημαντικό τμήμα του εκλογικού σώματος, καθώς η ακρίβεια και η ανασφάλεια για την αγορά εργασίας εξακολουθούν να βαραίνουν την καθημερινότητα των νοικοκυριών.

Σύμφωνα με το Bloomberg, η απόσταση ανάμεσα στο μήνυμα που επιχειρεί να εκπέμψει ο Λευκός Οίκος και στην οικονομική εμπειρία των ψηφοφόρων μετατρέπεται σε κρίσιμο πρόβλημα για τους Ρεπουμπλικανούς. Ο Τραμπ επενδύει πολιτικά στις φορολογικές μειώσεις, στην απορρύθμιση, στους δασμούς και στην ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής, παρουσιάζοντας την πολιτική του ως τη βάση μιας νέας περιόδου αμερικανικής ευημερίας. Ωστόσο, όσο πλησιάζουν οι κάλπες, η οικονομία δεν προσφέρει ακόμη το εκλογικό μέρισμα που θα ήθελε η κυβέρνηση.

Το πρόβλημα βρίσκεται κυρίως στην τσέπη του καταναλωτή. Ακόμη και όταν ο πληθωρισμός εμφανίζει σημάδια αποκλιμάκωσης, αυτό δεν σημαίνει επιστροφή των τιμών στα επίπεδα του παρελθόντος. Για εκατομμύρια Αμερικανούς, το κόστος στέγασης, τροφίμων, ενέργειας και δανεισμού παραμένει υψηλό. Παράλληλα, η Fed βρίσκεται αντιμέτωπη με μια λεπτή ισορροπία: ο πληθωρισμός παραμένει πάνω από τον στόχο του 2%, ενώ η αύξηση των πραγματικών μισθών και η δημιουργία θέσεων εργασίας έχουν χάσει δυναμική.

Τα τελευταία στοιχεία για την απασχόληση ενισχύουν την αίσθηση επιβράδυνσης. Τον Ιούλιο οι αμερικανικές επιχειρήσεις μείωσαν απροσδόκητα τις θέσεις εργασίας κατά 23.000, ενώ αναθεωρήθηκαν προς τα κάτω και τα στοιχεία των προηγούμενων μηνών. Το ποσοστό ανεργίας παρέμεινε χαμηλό, στο 4,1%, όμως η υποχώρηση της συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό περιόρισε τη θετική εικόνα.

Αυτή η οικονομική αμφιθυμία αρχίζει να αποτυπώνεται και πολιτικά. Οι Ρεπουμπλικανοί βλέπουν να περιορίζεται ένα από τα παραδοσιακά πλεονεκτήματά τους: η εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων στη διαχείριση της οικονομίας. Πρόσφατες δημοσκοπικές ενδείξεις καταγράφουν αυξανόμενη δυσαρέσκεια για το κόστος ζωής, ενώ οι Δημοκρατικοί εμφανίζονται να κερδίζουν έδαφος σε ένα πεδίο στο οποίο ο Τραμπ είχε στηρίξει μεγάλο μέρος της επιστροφής του στην εξουσία.

Ιδιαίτερο βάρος έχουν και οι δασμοί. Για τον Τραμπ αποτελούν βασικό εργαλείο της στρατηγικής για την αναβίωση της αμερικανικής βιομηχανίας και την προστασία των εγχώριων θέσεων εργασίας. Για τους καταναλωτές, όμως, το κρίσιμο ερώτημα είναι διαφορετικό: κατά πόσο το κόστος αυτής της πολιτικής περνά τελικά στις τιμές. Μαζί με τις γεωπολιτικές αναταράξεις και την άνοδο του ενεργειακού κόστους, οι εμπορικές πολιτικές τροφοδοτούν την αβεβαιότητα ακριβώς τη στιγμή που ο Λευκός Οίκος χρειάζεται μια καθαρή ιστορία οικονομικής επιτυχίας.

Έτσι, η μάχη των ενδιάμεσων εκλογών αποκτά έναν γνώριμο χαρακτήρα: οι μακροοικονομικοί δείκτες έχουν σημασία, αλλά η εκλογική συμπεριφορά καθορίζεται συχνά από το πόσο κοστίζει το σούπερ μάρκετ, η βενζίνη, το στεγαστικό δάνειο και το ενοίκιο. Ο Τραμπ μπορεί να μιλά για μια νέα «Χρυσή Εποχή», όμως για να μετατραπεί το σύνθημα σε ψήφους θα πρέπει οι Αμερικανοί να αισθανθούν την αλλαγή στα οικονομικά τους πριν φτάσουν στην κάλπη.

Αυτό είναι και το πολιτικό στοίχημα των επόμενων μηνών. Εάν η πίεση στις τιμές υποχωρήσει και η αγορά εργασίας σταθεροποιηθεί, ο Λευκός Οίκος θα μπορέσει να υποστηρίξει ότι η οικονομική στρατηγική του αρχίζει να αποδίδει. Εάν όμως η αίσθηση οικονομικής δυσφορίας επιμείνει, η «Χρυσή Εποχή» του Τραμπ κινδυνεύει να παραμείνει περισσότερο προεκλογική υπόσχεση παρά βιωμένη πραγματικότητα, με άμεσο κόστος για τους Ρεπουμπλικανούς τον Νοέμβριο.