Η Ευρώπη σφίγγει τον κλοιό στα δεξαμενόπλοια του «σκιώδους στόλου»

Η Ευρώπη εντείνει τις επιχειρήσεις κατά δεξαμενόπλοιων του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» της Ρωσίας, τα οποία φέρονται να χρησιμοποιούν παράνομα τη σημαία του Καμερούν για τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου, σύμφωνα με αξιωματούχους και έγγραφα που επικαλείται το Reuters.

Στο πλαίσιο των αυστηρότερων ελέγχων, το Καμερούν διέγραψε 39 πλοία από το νηολόγιό του, μετά από έρευνα που έδειξε ότι αρκετά εξ αυτών λειτουργούσαν παράνομα υπό τη σημαία της χώρας.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση διεύρυνε στις 8 Ιουνίου την εντολή της Επιχείρησης IRINI, της ναυτικής αποστολής της στη Μεσόγειο, δίνοντάς της τη δυνατότητα να σταματά, να επιβιβάζεται, να κρατά και να επιθεωρεί πλοία που θεωρούνται ύποπτα για συμμετοχή στον ρωσικό «σκιώδη στόλο». Η Μόσχα καταδίκασε την απόφαση.

Σύμφωνα με δύο ευρωπαϊκές στρατιωτικές πηγές, τα δεξαμενόπλοια Nelsa, Oneiroi και Sandhya, που επιθεωρήθηκαν τις τελευταίες εβδομάδες από την IRINI, φέρονται να χρησιμοποιούσαν πλαστές άδειες νηολόγησης από το Καμερούν. Παράλληλα, από τις αρχές του 2026 έχουν κατασχεθεί ακόμη εννέα πλοία από το γαλλικό, βελγικό, βρετανικό και σουηδικό ναυτικό, εκ των οποίων πέντε έφεραν σημαία Καμερούν.

Η κυβέρνηση του Καμερούν έχει προειδοποιήσει ότι το νηολόγιό της χρησιμοποιήθηκε καταχρηστικά από δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο. Σε επιστολή της προς τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό, με ημερομηνία 16 Ιουνίου, ανέφερε ότι εντοπίστηκαν πλοία που λειτουργούσαν παράνομα υπό τη σημαία της χώρας, καθώς και δύο ιστότοποι που χρησιμοποιούνταν δόλια για την απόδοση της σημαίας σε πλοία.

Το υπουργείο Μεταφορών του Καμερούν δήλωσε στο Reuters ότι η χώρα συνεργάζεται με διεθνείς αρχές και οργανισμούς για την επιβολή των ναυτιλιακών κανόνων, την προστασία της αξιοπιστίας του νηολογίου της και την αντιμετώπιση των παράτυπων εγγραφών. Πρόσθεσε, πάντως, ότι το Καμερούν δεν μπορεί να θεωρηθεί υπεύθυνο για τη δραστηριότητα πλοίων μετά τη διαγραφή τους από το νηολόγιο.

Το πιο πρόσφατο περιστατικό αφορά το δεξαμενόπλοιο Deliver, το οποίο κατασχέθηκε από το γαλλικό ναυτικό στις 25 Ιουνίου κοντά στη Σικελία. Το πλοίο φέρεται να έπλεε υπό σημαία Καμερούν, παρότι είχε ήδη διαγραφεί από το νηολόγιο της χώρας.

Η ΕΕ προετοιμάζει νέο πακέτο κυρώσεων για τα μέσα Ιουλίου, με επίκεντρο και τον ρωσικό «σκιώδη στόλο». Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αναφέρουν ότι το πακέτο ενδέχεται να περιλαμβάνει ακόμη 30 πλοία, καθώς και διεύρυνση των κριτηρίων καταχώρισης ώστε να καλύπτονται πλοία που εμπλέκονται στον ανεφοδιασμό ή στην εκφόρτωση φορτίων σκαφών που έχουν ήδη τεθεί υπό κυρώσεις.

Οι ευρωπαϊκές αρχές επισημαίνουν ότι τα πλοία αυτά δεν αποτελούν μόνο εργαλείο παράκαμψης των κυρώσεων και χρηματοδότησης της Μόσχας, αλλά και σοβαρό κίνδυνο για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και το περιβάλλον, ιδίως όταν δεν πληρούν τις απαιτήσεις συντήρησης ή ασφαλιστικής κάλυψης.