IEA: 4,3 εκατ. λιγότερα βαρέλια πετρελαίου την ημέρα – Βαθαίνει η τρύπα στην παγκόσμια προσφορά

Σε νέα υποβάθμιση των προβλέψεών του για την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου προχώρησε ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA), καθώς η επανέναρξη των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή και η αβεβαιότητα γύρω από την πλήρη αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ εντείνουν τις πιέσεις στην αγορά.

Στη μηνιαία έκθεσή του για την αγορά πετρελαίου, ο IEA εκτιμά ότι η παγκόσμια προσφορά θα μειωθεί κατά 4,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ή περίπου 4%, το 2026. Η νέα πρόβλεψη είναι δυσμενέστερη από εκείνη του Ιουλίου, όταν ο Οργανισμός ανέμενε πτώση κατά 3,7 εκατ. βαρέλια ημερησίως.

Ως αποτέλεσμα, η συνολική προσφορά εκτιμάται πλέον στα 102,02 εκατ. βαρέλια ημερησίως, τη χαμηλότερη πρόβλεψη που έχει διατυπώσει μέχρι στιγμής ο IEA για το έτος.

Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να αφήσει την παγκόσμια προσφορά περίπου 1,27 εκατ. βαρέλια ημερησίως χαμηλότερα από τη ζήτηση σε ετήσια βάση, έναντι ελλείμματος 860.000 βαρελιών ημερησίως που προέκυπτε από τις προβλέψεις του Ιουλίου.

Στα 1,8 εκατ. βαρέλια το έλλειμμα του γ΄ τριμήνου

Ακόμη μεγαλύτερη είναι η πίεση κατά το τρίτο τρίμηνο. Για την περίοδο Ιουλίου-Σεπτεμβρίου, ο IEA προβλέπει έλλειμμα στην αγορά πετρελαίου της τάξης των 1,8 εκατ. βαρελιών ημερησίως.

Πρόκειται για επιδείνωση κατά περίπου 1 εκατ. βαρέλια ημερησίως σε σχέση με την εκτίμηση του Ιουλίου και, σύμφωνα με τα στοιχεία του Οργανισμού, για το μεγαλύτερο τριμηνιαίο έλλειμμα από το τέταρτο τρίμηνο του 2021.

«Η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου έχει μειωθεί πολύ κάτω από τη ζήτηση λόγω του κλεισίματος του Στενού του Ορμούζ, του αποκλεισμού των ιρανικών εξαγωγών από τις ΗΠΑ, των επιθέσεων εντός του Στενού Μπαμπ ελ-Μαντέμπ και της μείωσης των εξαγωγών μείγματος CPC του Καζακστάν», ανέφερε ο IEA.

Στις πιέσεις προστίθενται οι επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη στη Μαύρη Θάλασσα, οι οποίες έχουν επηρεάσει τις εξαγωγικές ροές.

Η νέα κλιμάκωση ανέκοψε την ανάκαμψη στη Μέση Ανατολή

Η εύθραυστη ανάκαμψη της παραγωγής και των ροών πετρελαίου στη Μέση Ανατολή φαίνεται να έχει ανακοπεί μετά τη νέα κλιμάκωση των εχθροπραξιών.

Η εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν κατέρρευσε τον Ιούλιο, περίπου έναν μήνα μετά την υπογραφή μνημονίου κατανόησης για τον τερματισμό του πολέμου. Έκτοτε, οι επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια στα Στενά του Ορμούζ συνεχίστηκαν, ενώ η σύγκρουση επεκτάθηκε και στην Ερυθρά Θάλασσα, με επιθέσεις των Χούθι της Υεμένης.

Σύμφωνα με τον IEA, οι ποσότητες πετρελαίου που διακινούνταν στη Μέση Ανατολή είχαν ανακάμψει στα 20 εκατ. βαρέλια ημερησίως στις αρχές Ιουλίου, επίπεδο σε γενικές γραμμές αντίστοιχο με τις προπολεμικές ροές μέσω του Ορμούζ. Αργότερα μέσα στον ίδιο μήνα, όμως, υποχώρησαν εκ νέου στα 12 εκατ. βαρέλια ημερησίως.

Η παραγωγή της Μέσης Ανατολής τον Ιούλιο παρέμεινε κατά 8,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως χαμηλότερη από τα προπολεμικά επίπεδα. Η εικόνα είναι βελτιωμένη σε σύγκριση με την κορύφωση της κρίσης, όταν οι απώλειες παραγωγής είχαν φθάσει τα 14 εκατ. βαρέλια ημερησίως, αλλά εξακολουθεί να δημιουργεί τεράστιο κενό στην παγκόσμια αγορά.

«Η αναδυόμενη ανάκαμψη που βρίσκεται σε εξέλιξη από τα μέσα Μαΐου μείωσε το έλλειμμα προσφοράς τον Ιούνιο, αλλά οι ανανεωμένες εχθροπραξίες υπονόμευσαν τις εμπορικές ροές και περιόρισαν το ισοζύγιο του τρίτου τριμήνου του 2026», σημειώνει ο Οργανισμός.

Πτώση της ζήτησης κατά 1,6 εκατ. βαρέλια

Οι επιπτώσεις της κρίσης δεν περιορίζονται στην πλευρά της προσφοράς. Οι ελλείψεις διυλισμένων προϊόντων και η άνοδος των τιμών αρχίζουν να πλήττουν αισθητά και την κατανάλωση.

Ο IEA προβλέπει πλέον ότι η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου θα συρρικνωθεί κατά 1,6 εκατ. βαρέλια ημερησίως το 2026, έναντι μείωσης περίπου 1 εκατ. βαρελιών ημερησίως που προέβλεπε στην έκθεση του Ιουλίου.

Οι μεγαλύτερες πιέσεις εντοπίζονται στη νάφθα και το πετρέλαιο εσωτερικής καύσης, ενώ γεωγραφικά η Ασία και η Μέση Ανατολή καταγράφουν τις σημαντικότερες μειώσεις σε ετήσια βάση.

«Η προσφορά προϊόντων έχει μειωθεί σημαντικά λόγω της μειωμένης δραστηριότητας των διυλιστηρίων στη Μέση Ανατολή και την Ασία, των περιορισμών στη ναυτιλία του Bab el-Mandeb, καθώς και των τρεχουσών διακοπών λειτουργίας των ρωσικών διυλιστηρίων», αναφέρει ο IEA.

Σε χαμηλό 20 ετών τα ρωσικά διυλιστήρια

Πρόσθετη πίεση στην αγορά καυσίμων προκαλεί η κατάσταση στη Ρωσία. Η δραστηριότητα διύλισης στη χώρα παρέμεινε τον Ιούλιο κοντά στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 20 ετών, στα 3,9 εκατ. βαρέλια ημερησίως, καθώς οι επιθέσεις ουκρανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών έπληξαν μεγάλο αριθμό εγκαταστάσεων δυτικά των Ουραλίων.

Οι ρωσικές εξαγωγές καυσίμων περιορίστηκαν έτσι στα 1,4 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Ιούλιο, σχεδόν στο μισό των επιπέδων του αντίστοιχου μήνα του 2025. Την ίδια στιγμή, οι εξαγωγές αργού πετρελαίου αυξήθηκαν στο ιστορικό υψηλό των 4,8 εκατ. βαρελιών ημερησίως.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, η επεξεργασία αργού στα διυλιστήρια μειώθηκε τον Ιούλιο κατά 5 εκατ. βαρέλια ημερησίως σε ετήσια βάση. Η διαθέσιμη παραγωγική δυναμικότητα του διεθνούς συστήματος δεν κατόρθωσε να αντισταθμίσει τα σημεία συμφόρησης, με αποτέλεσμα τα περιθώρια διύλισης να εκτιναχθούν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.

Στο επίκεντρο το Ορμούζ

Η εξέλιξη της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ παραμένει ο καθοριστικός παράγοντας για την πορεία της αγοράς τους επόμενους μήνες. Η αβεβαιότητα ως προς την ομαλοποίηση των ροών καθιστά ιδιαίτερα εύθραυστες τις εκτιμήσεις για προσφορά, αποθέματα και τιμές.

Παρά τη μεγάλη βραχυπρόθεσμη στενότητα, ο IEA εκτιμά ότι η εικόνα θα μπορούσε να αντιστραφεί εφόσον υπάρξει αποκλιμάκωση τους επόμενους μήνες. Υπό αυτή την προϋπόθεση, ο Οργανισμός προβλέπει ότι η παγκόσμια προσφορά θα ξεπεράσει τη συνολική ζήτηση κατά 4,61 εκατ. βαρέλια ημερησίως το 2027.

Ένα τέτοιο πλεόνασμα θα επέτρεπε στα παγκόσμια αποθέματα να επιστρέψουν στα επίπεδα του Φεβρουαρίου 2026 έως τα μέσα του επόμενου έτους. Μέχρι τότε, ωστόσο, η αγορά καλείται να απορροφήσει τις συνέπειες σωρευτικής άντλησης περίπου 410 εκατ. βαρελιών από τα αποθέματα μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, με το Ορμούζ να παραμένει το βασικό σημείο αβεβαιότητας για την ενεργειακή τροφοδοσία.