IEA: Πρώτη ετήσια πτώση της παγκόσμιας ζήτησης πετρελαίου από το 2020

Η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου αναμένεται να καταγράψει το 2026 την πρώτη ετήσια υποχώρησή της μετά το 2020, σύμφωνα με τη νεότερη έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA).

Ο Οργανισμός προβλέπει ότι η κατανάλωση θα μειωθεί κατά περίπου 1 εκατ. βαρέλια ημερησίως σε ετήσια βάση, εξέλιξη που αποδίδεται στις σοβαρές αναταράξεις στην παραγωγή και στις εξαγωγές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή, αλλά και στην ασθενέστερη ζήτηση σε σχέση με τις εκτιμήσεις που είχαν προηγηθεί της σύγκρουσης στο Ιράν.

Η φετινή συρρίκνωση χαρακτηρίζεται από τον IEA «εξαιρετικά ασύμμετρη τόσο σε επίπεδο προϊόντων όσο και σε περιφερειακό επίπεδο». Καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισε το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ, της στρατηγικής θαλάσσιας οδού μέσω της οποίας διακινείται σημαντικό μέρος των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Οι διαταραχές στην κυκλοφορία των δεξαμενόπλοιων προκάλεσαν σοβαρά προβλήματα στις εξαγωγές μέσω του Περσικού Κόλπου, επηρεάζοντας παράλληλα τη λειτουργία πετρελαϊκών πεδίων και διυλιστηρίων στην ευρύτερη περιοχή.

Ο Οργανισμός επισημαίνει ότι η προσφορά έχει αρχίσει σταδιακά να ανακάμπτει, προειδοποιεί, ωστόσο, ότι μια νέα κλιμάκωση των εχθροπραξιών θα μπορούσε να ανατρέψει τις προβλέψεις και να επιδεινώσει εκ νέου τις συνθήκες στην αγορά.

Η εκτίμηση του IEA βασίζεται στο σενάριο διατήρησης της εκεχειρίας και σταδιακής επαναλειτουργίας του Στενού του Ορμούζ. Το συγκεκριμένο ενδεχόμενο, πάντως, εμφανίζεται ολοένα και πιο αβέβαιο, καθώς οι ΗΠΑ και το Ιράν αντάλλαξαν νέα πυρά, ενώ αρκετά πλοία δέχθηκαν επιθέσεις και η ναυσιπλοΐα μέσω του Στενού περιορίστηκε εκ νέου.

«Ενώ η ισορροπία της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου φαίνεται ότι θα επιστρέψει σε πλεόνασμα προς το τέλος του έτους, η πρόβλεψη βασίζεται στην υπόθεση ότι οι ροές των δεξαμενόπλοιων μέσω του Πορθμού θα ανακάμψουν σταδιακά, επιτρέποντας στους παραγωγούς να επανεκκινήσουν τα πεδία και στα διυλιστήρια στη Μέση Ανατολή και αλλού να επαναλάβουν τις αποστολές προϊόντων», ανέφερε ο IEA.

«Οι νέες ανταλλαγές πυρών στον Κόλπο αυτή την εβδομάδα υπογραμμίζουν τους κινδύνους από τη μη επίτευξη μιας διαρκούς ειρηνευτικής συμφωνίας, η οποία είναι απαραίτητη για την ομαλοποίηση των αγορών πετρελαίου», πρόσθεσε.

Οι τιμές του πετρελαίου κινήθηκαν πτωτικά, με τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent για παράδοση τον Σεπτέμβριο να διαμορφώνονται στα 76,25 δολάρια το βαρέλι. Τα αντίστοιχα συμβόλαια του αμερικανικού αργού West Texas Intermediate παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητα, στα 72,09 δολάρια το βαρέλι.

Σταδιακή και εύθραυστη η ανάκαμψη

Η επιστροφή της αγοράς στην ομαλότητα δεν αναμένεται να είναι ούτε γρήγορη ούτε γραμμική, σύμφωνα με την επικεφαλής του τομέα πετρελαίου και αγορών του IEA, Τόριλ Μποσόνι.

Μιλώντας στο «Squawk Box Europe» του CNBC, εκτίμησε ότι η κατάσταση στη Μέση Ανατολή θα παραμείνει «πολύ αβέβαιη και ασταθής».

«Ωστόσο, με σημαντική ανάπτυξη από άλλους παραγωγούς και με τα επίπεδα της ζήτησης χαμηλότερα από ό,τι περιμέναμε πριν από τον πόλεμο, θα μπορούσαμε να επιστρέψουμε σε πλεόνασμα μέχρι το τέλος του έτους και κατά τη διάρκεια του επόμενου έτους», δήλωσε.

«Αυτό θα προσέφερε ευπρόσδεκτη ανακούφιση στην αγορά και θα επέτρεπε στις χώρες να ανασυγκροτήσουν τα αποθέματά τους», πρόσθεσε.