ΙΟΒΕ: Μικρή υποχώρηση του οικονομικού κλίματος τον Μάρτιο – Πρώτο αποτύπωμα της κρίσης στη Μέση Ανατολή

Τα πρώτα σημάδια από την κρίση λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, έκαναν την εμφάνισή τους στη χώρα μας με τον δείκτη οικονομικού κλίματος να υποχωρεί, καθώς διαμορφώθηκε στις 106,8 μονάδες, από 107,6 μονάδες τον Φεβρουάριο σύμφωνα με την έρευνα Οικονομικής συγκυρίας του ΙΟΒΕ.

Η υποχώρηση αυτή προέρχεται από την εξασθένιση των προσδοκιών σε όλους τους επιχειρηματικούς τομείς, όπως και στην καταναλωτική εμπιστοσύνη.

Στις κατασκευές, ως προς τα ιδιωτικά έργα ανακόπτεται η ανοδική πορεία των τελευταίων μηνών, ενώ στο Λιανικό εμπόριο σημειώνεται σημαντική εξασθένιση λόγω κυρίως των απαισιόδοξων εκτιμήσεων της τρέχουσας κατάστασης, αλλά και των προβλέψεων για παραγγελίες το προσεχές
διάστημα.

Στις Υπηρεσίες καταγράφεται έντονη υποχώρηση, λόγω των αρνητικών εκτιμήσεων σε όλους τους επιμέρους παράγοντες. Στη Βιομηχανία, που επηρεάζει σε μεγαλύτερο βαθμό τη διαμόρφωση του οικονομικού κλίματος, οι προσδοκίες καταγράφουν ηπιότερη αρνητική μεταβολή. Στην πλευρά των νοικοκυριών, οι Έλληνες καταναλωτές, εξακολουθούν να είναι οι περισσότερο απαισιόδοξοι στην ΕΕ, διατυπώνοντας ακόμη πιο αρνητικές προβλέψεις για τα οικονομικά των νοικοκυριών τους σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, αλλά και τη γενικότερη οικονομική κατάσταση στη χώρα, ενώ εξασθενεί οριακά και η πρόθεσή τους για μείζονες αγορές.

Οι πρώτες επιπτώσεις από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή έχουν ήδη κάνει την εμφάνιση τους με τις εξελίξεις το επόμενο διάστημα να χαρακτηρίζονται από αυξημένη αβεβαιότητα. Η άνοδος και έντονη μεταβλητότητα των τιμών στις αγορές ενέργειας και οι πληθωριστικές πιέσεις επηρεάζουν τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, με την κυβέρνηση να δρομολογεί τα πρώτα μέτρα στήριξης για την αντιμετώπιση του προβλήματος στο κόστος ενέργειας. Το χρονικό διάστημα που θα διαρκέσει η νέα αυτή κρίση, και ιδίως εάν θα διαφανεί κάποια προοπτική εξομάλυνσης θα είναι ο κρίσιμος παράγοντας για τη διαμόρφωση του οικονομικού κλίματος τους επόμενους μήνες.

Αναλυτικότερα:

στη Βιομηχανία, το αρνητικό ισοζύγιο των εκτιμήσεων για τις παραγγελίες και την τρέχουσα ζήτηση ενισχύθηκε οριακά, το θετικό ισοζύγιο προβλέψεων για την παραγωγή τους προσεχείς μήνες εξασθένισε ελαφρά, ενώ το ύψος των αποθεμάτων αποκλιμακώθηκε ήπια.

στις Κατασκευές, οι ήπια θετικές προβλέψεις για το πρόγραμμα εργασιών των επιχειρήσεων υποχώρησαν έντονα, ενώ οι θετικές προβλέψεις για την απασχόληση εξασθένισαν οριακά.

στο Λιανικό Εμπόριο, οι ήπια θετικές εκτιμήσεις για τις τρέχουσες πωλήσεις εξασθενούν, με το ύψος των αποθεμάτων να κλιμακώνεται ελαφρά και τις προβλέψεις για τη βραχυπρόθεσμη εξέλιξη των πωλήσεων να εξασθενούν οριακά.

στις Υπηρεσίες, οι θετικές εκτιμήσεις για την τρέχουσα κατάσταση των επιχειρήσεων εξασθένισαν σημαντικά, οι θετικές εκτιμήσεις για την τρέχουσα ζήτηση υποχώρησαν αντίστοιχα, ενώ παράλληλα οι προβλέψεις της βραχυπρόθεσμης εξέλιξής της επιδεινώθηκαν.

στην Καταναλωτική Εμπιστοσύνη, οι αρνητικές προβλέψεις των νοικοκυριών για την οικονομική κατάσταση της χώρας ενισχύθηκαν, όπως και εκείνες για τη δική τους οικονομική κατάσταση. Παράλληλα, διατηρήθηκαν οι προβλέψεις για μείζονες αγορές, ενώ βελτιώθηκε ήπια η πρόθεση για αποταμίευση.

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ: Οριακή εξασθένιση κλίματος λόγω υποχώρησης των προσδοκιών της παραγωγής τους προσεχείς μήνες

Ο Δείκτης Επιχειρηματικών Προσδοκιών στη Βιομηχανία υποχώρησε οριακά τον Μάρτιο, στις 110,3 από 110,7 μονάδες τον Φεβρουάριο. Από τις μεταβλητές του δείκτη, το αρνητικό ισοζύγιο των εκτιμήσεων για τις παραγγελίες και την τρέχουσα ζήτηση ενισχύθηκε οριακά, το θετικό
ισοζύγιο προβλέψεων για την παραγωγή τους προσεχείς μήνες εξασθένισε ελαφρά ενώ παράλληλα το ύψος των αποθεμάτων αποκλιμακώθηκε ήπια.

Αναλυτικά:

α) Το επίπεδο παραγγελιών και τρέχουσας ζήτησης, διαμορφώθηκε στις -10 μονάδες τον Μάρτιο, από -9 τον προηγούμενο μήνα, με το 24% (από 21%) των επιχειρήσεων να δηλώνουν χαμηλές για την εποχή παραγγελίες και το 14% (από 12%) να αναφέρει το αντίθετο.

β) Στις προβλέψεις για την εξέλιξη της παραγωγής τους προσεχείς 3-4 μήνες, το σχετικό ισοζύγιο υποχώρησε ελαφρά (+30 μονάδες από +37 μονάδες), με το 41% (από 48%) των επιχειρήσεων να προβλέπουν αύξηση της παραγωγής τους το επόμενο τρίμηνο και το 11% μείωσή της.

γ) Στα αποθέματα έτοιμων προϊόντων, το ισοζύγιο αποκλιμακώνεται ήπια και ισοσκελίζεται (από  +8 μονάδες), με το 11% (από 17%) των επιχειρήσεων να αναφέρει αποθέματα υψηλότερα από τα συνήθη για την εποχή.

δ) Στους δείκτες εξαγωγικής δραστηριότητας καταγράφηκαν μικτές τάσεις: οι κανονικές για την εποχή προβλέψεις για τις εξαγωγές τους προσεχείς μήνες εξασθένισαν οριακά, ενώ αντίθετα οι αρνητικές εκτιμήσεις για τις παραγγελίες και τη ζήτηση εξωτερικού υποχώρησαν ελαφρά (-12 από -13 μονάδες).

ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ: Μικρή υποχώρηση προσδοκιών στις Κατασκευές, αποκλειστικά στα Ιδιωτικά έργα

Ο Δείκτης Επιχειρηματικών Προσδοκιών στις Κατασκευές διαμορφώθηκε τον Μάρτιο στις 175,5 μονάδες (από 189,1 μον. τον Φεβρουάριο), σε επίπεδο υψηλότερο από το αντίστοιχο περυσινό (167,8 μονάδες). Η εξασθένιση αυτή ήταν αποτέλεσμα της σημαντικής υποχώρησης των υψηλών προσδοκιών στα Ιδιωτικά έργα, με τις προσδοκίες στα Δημόσια έργα να ενισχύονται αισθητά.

Από τις βασικές μεταβλητές του δείκτη, οι ήπια θετικές προβλέψεις για το πρόγραμμα εργασιών των επιχειρήσεων υποχώρησαν έντονα, ενώ οι θετικές προβλέψεις για την απασχόληση εξασθένισαν οριακά. Αναλυτικά, ο δείκτης στις προβλέψεις για το πρόγραμμα εργασιών των επιχειρήσεων διαμορφώθηκε στις +11 (από +27) μονάδες, με το ένα τρίτο των επιχειρήσεων να διατυπώνει αισιοδοξία για το επίπεδο των εργασιών το επόμενο τρίμηνο.

Στις προβλέψεις για την απασχόληση, ο σχετικός δείκτης εξασθένισε ήπια στις +37 μονάδες, με το 38% (από 54%) των ερωτηθέντων να προβλέπει αύξηση των θέσεων εργασίας και μόλις το 2% των επιχειρήσεων να εκτιμά μείωσή τους. Στα υπόλοιπα στοιχεία, οι εκτιμήσεις για την τρέχουσα πορεία εργασιών κινούνται ήπια πτωτικά και διαμορφώνονται στις +35 μονάδες, από +37 μονάδες τον προηγούμενο μήνα, ενώ παράλληλα στο πεδίο των τιμών, οι πληθωριστικές προσδοκίες διαμορφώνονται σε ήπια χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με τον Φεβρουάριο (+28 από +32 μον. ο
δείκτης). Τέλος, το 10% των επιχειρήσεων αναφέρει απρόσκοπτη επιχειρηματική λειτουργία. Σχεδόν τρεις στις πέντε σχεδόν επιχειρήσεις (56%) επισημαίνουν πλέον την έλλειψη εργατικού δυναμικού ως το βασικότερο εμπόδιο στη λειτουργία τους, ένα 8% τη χαμηλή ζήτηση, αλλά και ένα 9% άλλους συγκυριακούς παράγοντες.

Έντονα πτωτικά κινήθηκαν οι επιχειρηματικές προσδοκίες στις Χερσαίες Μεταφορές, με το σχετικό δείκτη να διαμορφώνεται στις 91,9 (από 98,2) μονάδες. Οι θετικές εκτιμήσεις για την τρέχουσα κατάσταση εξασθένισαν ήπια και διαμορφώθηκαν στις +19 μονάδες, ενώ αντίστοιχα κινήθηκαν
οι εκτιμήσεις για την τρέχουσα ζήτηση (+19 από +26 μονάδες το σχετικό ισοζύγιο). Ενίσχυση παρουσιάζουν οι αρνητικές προβλέψεις για τη βραχυπρόθεσμη πορεία της ζήτησης και διαμορφώνονται στις -12 μονάδες, με τις απαισιόδοξες προβλέψεις για την απασχόληση του κλάδου να διαμορφώνονται στις -30 μονάδες από -15 τον προηγούμενο μήνα. Το ισοζύγιο των τιμών διαμορφώνεται σε ήπια πληθωριστικά επίπεδα, στις +18 μονάδες.

ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ: Μικρή εξασθένιση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης, επιδείνωση των προβλέψεων για την οικονομική κατάσταση της χώρας

Ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης βελτιώθηκε ελαφρά τον Μάρτιο και διαμορφώθηκε στις – 52,5 μονάδες, έναντι -49,2 μονάδες τον Φεβρουάριο1. Και αυτόν τον μήνα οι Έλληνες καταναλωτές εμφανίζονται ως οι περισσότερο απαισιόδοξοι στην ΕΕ, με διαφορά από τους επόμενους, με τους καταναλωτές στην Ρουμανία με επίπεδο δείκτη –32,0 και την Εσθονία (-29,1) να ακολουθούν. Οι επιμέρους δείκτες για τα οικονομικά των νοικοκυριών εξασθενούν ήπια, ενώ η γενικότερη οικονομική κατάσταση στην χώρα εμφανίζει μικρή επιδείνωση. Παράλληλα, η πρόθεση για
μείζονες αγορές παραμένει σχεδόν αμετάβλητη, με την αποταμίευση να ενισχύεται οριακά. Στις χαμηλότερες θέσεις αυτής της κατάταξης, όπως και μέσα στο 2025, βρίσκεται η Μάλτα (+1,4) με την θετική τιμή του δείκτη καταναλωτικής εμπιστοσύνης να συνεπάγεται ουσιαστικά αισιοδοξία
από τους καταναλωτές της χώρας. Οι μέσοι ευρωπαϊκοί δείκτες διαμορφώθηκαν στις -15,2 μονάδες στην ΕΕ και στις -16,3 μονάδες στην Ευρωζώνη.

Αναλυτικά:

● Μικρή ενίσχυση των αρνητικών εκτιμήσεων των καταναλωτών για την οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών τους τελευταίους 12 μήνες

Οι αρνητικές εκτιμήσεις των καταναλωτών για την οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού τους τους προηγούμενους 12 μήνες ενισχύθηκαν ήπια στις -50,0 (από -47,7) μονάδες. Το 67% των νοικοκυριών εκτίμησε ελαφρά ή αισθητή επιδείνωση της οικονομικής του κατάστασης, ενώ το 2%
θεωρεί πως επήλθε μικρή βελτίωση. Οι αντίστοιχοι δείκτες σε ΕΕ και Ευρωζώνη διαμορφώθηκαν στις -9,1 και -9,2 μονάδες αντίστοιχα.

● Έντονα πιο απαισιόδοξες οι προβλέψεις για την οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών Οι αρνητικές προβλέψεις των καταναλωτών για την οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού τους τους προσεχείς 12 μήνες ενισχύθηκαν έντονα τον Μάρτιο στις –52,7 (από -46,6). Το 69% (από 62%)
των νοικοκυριών αναμένει ελαφρά ή αισθητή επιδείνωση της οικονομικής του κατάστασης, ενώ το 2% προβλέπει μικρή βελτίωση. Οι δείκτες σε ΕΕ και Ευρωζώνη διαμορφώθηκαν στις -5,2 και -5,7 μονάδες αντίστοιχα.

● Εξασθένιση στις προβλέψεις για την οικονομική κατάσταση της χώρας

Ο αρνητικός δείκτης των προβλέψεων των νοικοκυριών για την οικονομική κατάσταση της χώρας τους το προσεχές 12-μηνο ενισχύθηκε σημαντικά τον Μάρτιο και διαμορφώθηκε στις -58,8 (από – 54,0) μονάδες. Το 72% των καταναλωτών προέβλεψε ελαφρά ή αισθητή επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης της χώρας, έναντι 19% (από 21%) το οποίο αναμένει σταθερότητα. Οι δείκτες σε ΕΕ και Ευρωζώνη διαμορφώθηκαν στις -33,3 και -35,9 μονάδες αντίστοιχα.

● Καμία ουσιαστική μεταβολή στην πρόθεση για μείζονες αγορές

Η πρόθεση των καταναλωτών για σημαντικές αγορές τους προσεχείς 12 μήνες (επίπλων, ηλεκτρικών συσκευών κ.λπ.) διατηρήθηκε με το σχετικό δείκτη να διαμορφώνεται στις -48,7 (από – 48,5) μονάδες. Το 57% (από 58%) των καταναλωτών προέβλεψε ότι θα προβεί σε λιγότερες ή πολύ
λιγότερες δαπάνες, ενώ το 3% (από 5%) αναμένει το αντίθετο. Οι ευρωπαϊκοί δείκτες διαμορφώθηκαν στις -13,4 μονάδες στην ΕΕ και στις -14,3 μονάδες στην Ευρωζώνη.

ΕΕ – ΕΥΡΩΖΩΝΗ: Υποχώρηση του δείκτη κλίματος σε ΕΕ και Ευρωζώνη

Ο δείκτης οικονομικού κλίματος τον Μάρτιο εξασθένισε ήπια τόσο στην ΕΕ, όσο και στην Ευρωζώνη. Η εξέλιξη αυτή ήταν αποτέλεσμα της έντονης επιδείνωσης των προσδοκιών στο Λιανικό εμπόριο και στην καταναλωτική εμπιστοσύνη και σε μικρότερο βαθμό στις Υπηρεσίες. Παράλληλα, οι προσδοκίες στις Κατασκευές ενισχύθηκαν ελαφρά, ενώ στη Βιομηχανία παρέμειναν ουσιαστικά αμετάβλητες. Πιο συγκεκριμένα, στη Βιομηχανία ο δείκτης διατηρήθηκε σχεδόν αμετάβλητος τον Μάρτιο (+0,2), λόγω της σημαντικής βελτίωσης των εκτιμήσεων παραγγελιών-ζήτησης η οποία αντισταθμίστηκε μερικώς από την υποχώρηση των αποθεμάτων και τις απαισιόδοξες προβλέψεις της παραγωγής τους προσεχείς μήνες. Στις Υπηρεσίες οι προσδοκίες υποχώρησαν ήπια (-0,4) ως αποτέλεσμα της εξασθένισης των προβλέψεων της μελλοντικής ζήτησης και των εκτιμήσεων της τρέχουσας κατάστασης, με τις εκτιμήσεις της τρέχουσας ζήτησης να αντισταθμίζουν μερικώς το αποτέλεσμα.

Το Λιανικό εμπόριο υποχώρησε έντονα (-2,0), καθώς οι απαισιόδοξες προβλέψεις της μελλοντικής κατάστασης ενισχύονται όπως και οι εκτιμήσεις της τρέχουσας κατάστασης, με τα κλιμακούμενα αποθέματα να μην είναι ικανά να αντισταθμίσουν τη πτωτική αυτή μεταβολή. Στις Κατασκευές, ο αντίστοιχος δείκτης ενισχύθηκε ήπια τον Μάρτιο (+0,7), με τις προσδοκίες για την απασχόληση και τις εκτιμήσεις του επιπέδου παραγγελιών να βελτιώνονται ελαφρά. Τέλος όσον αφορά την καταναλωτική εμπιστοσύνη, αυτή υποχώρησε έντονα (-3,4), φτάνοντας σε χαμηλό 2,5 ετών, λόγω της έντονης εξασθένισης των προσδοκιών των καταναλωτών για τη συνολική οικονομική κατάσταση στη χώρα τους.

Οι ήδη απαισιόδοξες προβλέψεις για την μελλοντική κατάσταση του νοικοκυριού τους έγιναν πιο έντονες, με την πρόθεση των καταναλωτών για μείζονες αγορές, παράλληλα, να εξασθενεί. Από την άλλη, οι εκτιμήσεις για την τρέχουσα κατάσταση των νοικοκυριών παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητες. Σε ότι αφορά τις τάσεις στις έξι μεγαλύτερες οικονομίες, ο δείκτης υποχώρησε σημαντικά στην Γαλλία (-3,7), στην Ισπανία (-2,4) και σε μικρότερο βαθμό στην Ολλανδία (-1,5) και στην Ιταλία (-1,3) ενώ παρέμεινε ουσιαστικά αμετάβλητος στην Πολωνία (-0,3) και στην Γερμανία (-0,1).

Αναλυτικότερα:

• Στη Βιομηχανία, οι δείκτες προσδοκιών διαμορφώθηκαν στις -7,3 μονάδες στην ΕΕ και στις -7,0 μονάδες στην Ευρωζώνη. Οι προσδοκίες για την παραγωγή τους επόμενους τρεις μήνες εξασθένισαν τόσο στην ΕΕ όσο και στην Ευρωζώνη, οι προβλέψεις παραγγελιών και ζήτησης βελτιώθηκαν, με τα αποθέματα να κλιμακώνονται σε αμφότερες τις δύο ζώνες.

• Στις Υπηρεσίες, οι δείκτες προσδοκιών διαμορφώθηκαν στις +5,5 μονάδες στην ΕΕ και στις +4,9 μονάδες στην Ευρωζώνη. Οι εκτιμήσεις των επιχειρήσεων για την τρέχουσα δραστηριότητά τους υποχώρησαν ελαφρά τόσο στην ΕΕ όσο και στην Ευρωζώνη, με τις εκτιμήσεις για την τρέχουσα ζήτηση να ενισχύεται και στις δύο ζώνες και τις προβλέψεις για τη βραχυπρόθεσμη εξέλιξή της να κινούνται πτωτικά τόσο στην ΕΕ όσο και στην Ευρωζώνη.

• Στο Λιανικό Εμπόριο, οι δείκτες διαμορφώθηκαν στις -5,6 μονάδες στην ΕΕ και στις -7,2 στην Ευρωζώνη. Οι εκτιμήσεις για την τρέχουσα επιχειρηματική δραστηριότητα εξασθενούν σε αμφότερες τις ζώνες, όπως και οι προβλέψεις για τις πωλήσεις σε ΕΕ και Ευρωζώνη, με τα
αποθέματα να αποκλιμακώνονται και στις δύο περιοχές.

• Στις Κατασκευές, οι δείκτες επιχειρηματικών προσδοκιών διαμορφώθηκαν στις -3,3 μονάδες στην ΕΕ και στις -2,0 μονάδες στην Ευρωζώνη. Οι θετικές προβλέψεις για την απασχόληση ενισχύονται τόσο στην ΕΕ όσο και στην Ευρωζώνη, ενώ παράλληλα οι αρνητικές προβλέψεις για το επίπεδο εργασιών περιορίζονται ήπια και στις δύο περιοχές.