ΗΠΑ προς Βρυξέλλες: Χαλαρώστε τους κανόνες που «φρενάρουν» το μεταξύ μας εμπόριο

Νέα πίεση προς την Ευρωπαϊκή Ένωση ασκούν οι Ηνωμένες Πολιτείες, καλώντας τις Βρυξέλλες να τηρήσουν τις δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει για την αντιμετώπιση των λεγόμενων μη δασμολογικών εμποδίων στο διατλαντικό εμπόριο.

Στο επίκεντρο της αμερικανικής πλευράς βρίσκονται οι ευρωπαϊκοί κανόνες για την εταιρική βιωσιμότητα και ειδικότερα οι υποχρεώσεις που επιβάλλονται στις μεγάλες επιχειρήσεις όσον αφορά τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού τους.

Ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Ευρωπαϊκή Ένωση, Άντριου Πάζντερ, ανέφερε σε ανάρτησή του στο X ότι η ΕΕ οφείλει να ανταποκριθεί στις δεσμεύσεις που ανέλαβε στο πλαίσιο των εμπορικών συνομιλιών με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στο Τέρνμπερι της Σκωτίας, τον Ιούλιο του 2025.

«Τώρα είναι η ώρα η ΕΕ να ανταποκριθεί στις προσδοκίες. Σύμφωνα με τη Συμφωνία-Πλαίσιο, η ΕΕ δεσμεύτηκε “να διασφαλίσει” ότι η Οδηγία Δέουσας Επιμέλειας για την Εταιρική Βιωσιμότητα και η Οδηγία Υποβολής Αναφορών για την Εταιρική Βιωσιμότητα “δεν θέτουν αδικαιολόγητους περιορισμούς στο διατλαντικό εμπόριο”», έγραψε ο Πάζντερ.

Ο ίδιος υποστήριξε ακόμη ότι «οι διατάξεις περί εξωεδαφικότητας βλάπτουν τις αμερικανικές επιχειρήσεις και τους εργαζόμενους, αλλά δεν θα υποφέρουν μόνο οι ΗΠΑ».

Οι ευρωπαϊκές ρυθμίσεις στις οποίες αναφέρεται η Ουάσινγκτον υποχρεώνουν μεγάλες εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην ΕΕ, μεταξύ των οποίων και αμερικανικές επιχειρήσεις, να δημοσιοποιούν στοιχεία για τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις της δραστηριότητάς τους, καθώς και για τις συνθήκες εργασίας σε ολόκληρες τις αλυσίδες εφοδιασμού τους.

Παράλληλα, οι ΗΠΑ πιέζουν την Ευρωπαϊκή Ένωση για αλλαγές και στον Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM), μέσω του οποίου επιβάλλεται οικονομική επιβάρυνση σε εισαγόμενα προϊόντα ανάλογα με τις εκπομπές άνθρακα που συνδέονται με την παραγωγή τους.

Η αναζωπύρωση της αμερικανικής πίεσης έρχεται καθώς οι δύο πλευρές στρέφουν πλέον το ενδιαφέρον τους στα μη δασμολογικά στοιχεία της μεταξύ τους εμπορικής συμφωνίας, μετά την εφαρμογή των δεσμεύσεων για τους δασμούς που είχαν συμφωνηθεί το καλοκαίρι του 2025.

Τρεις πηγές με γνώση των συνομιλιών αναφέρουν ότι το φθινόπωρο αναμένονται κοινές δηλώσεις ΗΠΑ και ΕΕ για τα μη δασμολογικά ζητήματα της συμφωνίας του Τέρνμπερι.

Στο επίκεντρο οι κανόνες βιωσιμότητας

Οι Βρυξέλλες έχουν ήδη προχωρήσει τον τελευταίο χρόνο σε χαλάρωση ορισμένων πολιτικών που είχαν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην Ουάσινγκτον, μεταξύ των οποίων οι κανόνες για την αποψίλωση των δασών και τις εκπομπές μεθανίου.

Ωστόσο, αρκετές πηγές που γνωρίζουν την ευρωπαϊκή θέση επισημαίνουν ότι η ΕΕ δεν σχεδιάζει να προσφέρει περαιτέρω παραχωρήσεις στα συγκεκριμένα περιβαλλοντικά μέτρα, παρά τις συνεχιζόμενες αμερικανικές πιέσεις.

Αλλαγές έχουν ήδη γίνει και στους δύο βασικούς ευρωπαϊκούς πυλώνες εταιρικής βιωσιμότητας, την Οδηγία για την Υποβολή Αναφορών Εταιρικής Βιωσιμότητας (CSRD) και την Οδηγία για τη Δέουσα Επιμέλεια των Επιχειρήσεων όσον αφορά τη Βιωσιμότητα (CSDDD), μετά τις αντιδράσεις επιχειρήσεων και κυβερνήσεων, μεταξύ των οποίων οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Κατάρ.

Οι αλλαγές που συμφωνήθηκαν τον Δεκέμβριο περιόρισαν την εφαρμογή της CSDDD στις μεγαλύτερες εταιρείες, ενώ η προθεσμία συμμόρφωσης μετατέθηκε κατά δύο χρόνια, έως τα μέσα του 2029.

Αντίστοιχα, η CSRD, η οποία προβλέπει υποχρεώσεις δημοσιοποίησης για τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις των επιχειρήσεων, περιορίστηκε ώστε να καλύπτει εταιρείες με περισσότερους από 1.000 εργαζομένους, έναντι του αρχικού ορίου των 250 εργαζομένων.

Αμερικανικοί επιχειρηματικοί όμιλοι, μεταξύ των οποίων και η ExxonMobil, έχουν ζητήσει ακόμη μεγαλύτερες αλλαγές, φθάνοντας μέχρι και στο αίτημα για πλήρη εξαίρεση των ξένων εταιρειών από ορισμένες από τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις.

Σε δήλωση που συνόδευε την ανάρτηση του Πάζντερ, η αμερικανική πλευρά αναγνώρισε ότι έχουν γίνει βήματα από την ΕΕ, έκρινε όμως ότι δεν είναι επαρκή.

«Ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες αναγνωρίζουν ορισμένες θετικές μεταρρυθμίσεις στο Sustainability Omnibus του Δεκεμβρίου 2025, αυτές οι μεταρρυθμίσεις δεν κατάφεραν να αντιμετωπίσουν πλήρως τις ανησυχίες των ΗΠΑ σχετικά με αυτές τις οδηγίες», αναφέρεται στη δήλωση.

Η αντιπαράθεση για τους κανόνες βιωσιμότητας αναδεικνύεται έτσι σε ένα από τα επόμενα κρίσιμα πεδία των εμπορικών σχέσεων ΕΕ-ΗΠΑ, με την Ουάσινγκτον να επιδιώκει μεγαλύτερη προστασία των αμερικανικών επιχειρήσεων από ευρωπαϊκές ρυθμίσεις και τις Βρυξέλλες να εμφανίζονται απρόθυμες να προχωρήσουν σε νέο γύρο περιβαλλοντικών παραχωρήσεων.