ΗΠΑ: Στα 1,99 τρισ. δολάρια εκτοξεύθηκε το δημοσιονομικό έλλειμμα το 2026 – Πάνω από 40 τρισ. το δημόσιο χρέος

Στα 1,99 τρισ. δολάρια διαμορφώθηκε το δημοσιονομικό έλλειμμα των Ηνωμένων Πολιτειών για το οικονομικό έτος 2026, καθώς η αύξηση των κρατικών δαπανών ξεπέρασε σημαντικά την άνοδο των δημοσίων εσόδων, αναδεικνύοντας τις ολοένα μεγαλύτερες πιέσεις που αντιμετωπίζει η αμερικανική οικονομία από το υψηλό κόστος δανεισμού και τη διόγκωση του δημόσιου χρέους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, το έλλειμμα αυξήθηκε κατά περίπου 217 δισ. δολάρια, ή 12%, σε σύγκριση με το προηγούμενο οικονομικό έτος, όταν είχε διαμορφωθεί στα 1,78 τρισ. δολάρια.

Πρόκειται για το μεγαλύτερο δημοσιονομικό έλλειμμα των τελευταίων πέντε ετών και το τρίτο υψηλότερο που έχει καταγραφεί στην ιστορία των ΗΠΑ, γεγονός που υπογραμμίζει τις δυσκολίες περιορισμού των κρατικών δαπανών, παρά την αύξηση των φορολογικών εισπράξεων.

Οι δαπάνες αυξάνονται ταχύτερα από τα έσοδα

Κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους που ολοκληρώθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 2026, οι συνολικές ομοσπονδιακές δαπάνες ανήλθαν στο ιστορικό υψηλό των 7,4 τρισ. δολαρίων, καταγράφοντας αύξηση περίπου 6% σε ετήσια βάση.

Την ίδια περίοδο, τα κρατικά έσοδα ενισχύθηκαν κατά 3%, φθάνοντας επίσης σε επίπεδα ρεκόρ, στα 5,4 τρισ. δολάρια. Ωστόσο, η αύξηση αυτή δεν ήταν αρκετή για να αντισταθμίσει την ταχύτερη άνοδο των δαπανών, με αποτέλεσμα τη διεύρυνση της δημοσιονομικής «τρύπας».

Καθοριστικό ρόλο στην επιδείνωση των δημοσιονομικών μεγεθών διαδραμάτισε το κόστος εξυπηρέτησης του αμερικανικού δημόσιου χρέους, το οποίο συνεχίζει να αυξάνεται εξαιτίας του υψηλού δανεισμού και των αυξημένων αποδόσεων των κρατικών ομολόγων.

Οι συνολικές δαπάνες εξυπηρέτησης του χρέους ανήλθαν στο επίπεδο-ρεκόρ των 1,36 τρισ. δολαρίων, αυξημένες κατά 12% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Παράλληλα, οι καθαρές πληρωμές τόκων ξεπέρασαν το 1 τρισ. δολάρια, δημιουργώντας πρόσθετες πιέσεις στον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό.

Πίεση από κοινωνικές και αμυντικές δαπάνες

Πέρα από την εξυπηρέτηση του χρέους, σημαντική ήταν η συμβολή των αυξημένων δαπανών για τα προγράμματα κοινωνικής ασφάλισης και υγειονομικής περίθαλψης, όπως το Social Security και το Medicare.

Η δημογραφική γήρανση του αμερικανικού πληθυσμού, σε συνδυασμό με τις αυξανόμενες ανάγκες χρηματοδότησης των κοινωνικών προγραμμάτων, εξακολουθεί να περιορίζει τα περιθώρια δημοσιονομικών παρεμβάσεων.

Ανοδικά κινήθηκαν και οι αμυντικές δαπάνες, οι οποίες αυξήθηκαν κατά 6%, φθάνοντας στα 917 δισ. δολάρια, εν μέσω αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων και στρατιωτικών υποχρεώσεων της Ουάσιγκτον.

Πρόσθετη επιβάρυνση προήλθε από την επιστροφή δασμών σε επιχειρήσεις, μετά από απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ που ακύρωσε σημαντικό μέρος των εμπορικών επιβαρύνσεων της κυβέρνησης Τραμπ. Οι επιστροφές έφθασαν τα 145 δισ. δολάρια, περιορίζοντας τα καθαρά έσοδα από δασμούς και συμβάλλοντας στη διεύρυνση του ελλείμματος.

Πάνω από τα 40 τρισ. δολάρια το δημόσιο χρέος

Η επιδείνωση των δημοσιονομικών μεγεθών έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το συνολικό δημόσιο χρέος των Ηνωμένων Πολιτειών έχει ήδη ξεπεράσει το ιστορικό ορόσημο των 40 τρισ. δολαρίων.

Το δημοσιονομικό έλλειμμα αντιστοιχεί πλέον περίπου στο 6,2% του αμερικανικού ΑΕΠ, έναντι 5,8% το 2025, ποσοστό που θεωρείται ιδιαίτερα υψηλό για μια οικονομία η οποία δεν βρίσκεται σε βαθιά ύφεση.

Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τον προβληματισμό για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών, καθώς η συνεχής ανάγκη έκδοσης νέου χρέους ενδέχεται να διατηρήσει αυξημένο το κόστος χρηματοδότησης της αμερικανικής κυβέρνησης.

Ταυτόχρονα, οι υψηλές αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων καθιστούν ακριβότερη την αναχρηματοδότηση υφιστάμενων υποχρεώσεων, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο μεταξύ αυξανόμενου χρέους, υψηλών τόκων και μεγαλύτερων ελλειμμάτων.

Δύσκολη εξίσωση για την κυβέρνηση Τραμπ

Τα νέα στοιχεία δημιουργούν πρόσθετες προκλήσεις για την οικονομική πολιτική της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ, η οποία καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στις δεσμεύσεις για φορολογικές ελαφρύνσεις, τη διατήρηση των κρατικών προγραμμάτων και την ανάγκη περιορισμού του δημοσιονομικού ελλείμματος.

Ο υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, έχει επισημάνει ότι οι επιστροφές δασμών αποτέλεσαν έναν από τους βασικούς παράγοντες διεύρυνσης του ελλείμματος, ωστόσο τα στοιχεία δείχνουν ότι οι δημοσιονομικές πιέσεις έχουν βαθύτερα διαρθρωτικά χαρακτηριστικά.

Η συζήτηση για τη δημοσιονομική προσαρμογή αναμένεται να αποκτήσει μεγαλύτερη ένταση στην Ουάσιγκτον, καθώς οι πολιτικές αντιπαραθέσεις για τη φορολογία, τις δημόσιες δαπάνες και τη χρηματοδότηση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης περιορίζουν τα περιθώρια επίτευξης ευρείας συμφωνίας.

Σε ένα διεθνές περιβάλλον υψηλής αβεβαιότητας, η πορεία των αμερικανικών δημοσιονομικών μεγεθών αποκτά ιδιαίτερη σημασία και για τις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές, δεδομένου του κεντρικού ρόλου των αμερικανικών κρατικών ομολόγων στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Το βασικό ζητούμενο για την Ουάσιγκτον δεν είναι πλέον μόνο η συγκράτηση του ετήσιου ελλείμματος, αλλά και η αποτροπή μιας μακροχρόνιας δυναμικής κατά την οποία η συνεχής αύξηση του χρέους και του κόστους εξυπηρέτησής του θα περιορίζει ολοένα περισσότερο τη δυνατότητα άσκησης οικονομικής πολιτικής.