Ιράν: Απειλεί τις ΗΠΑ με «οικονομικό πόλεμο» και ζώνη αποκλεισμού στον Περσικό Κόλπο

Συνεχίζεται η σύγκρουση μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών, με την Τεχεράνη να προειδοποιεί την Ουάσιγκτον για «οικονομικό πόλεμο» και να ανακοινώνει σχέδια για τη δημιουργία νέας θαλάσσιας ζώνης περιορισμένης πρόσβασης στον Περσικό Κόλπο. Παράλληλα, ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας χρησιμοποίησαν τον προηγμένο βαλλιστικό πύραυλο Qassem Basir εναντίον αμερικανικών πολεμικών πλοίων κοντά στα Στενά του Ορμούζ. Η αμερικανική πλευρά, ωστόσο, ανακοίνωσε ότι τα πλοία της απέφυγαν τις πυραυλικές επιθέσεις και ότι δεν υπήρξαν απώλειες.

Ο γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, Μοχσέν Ρεζαΐ, προειδοποίησε ότι η χώρα του θα απαντήσει στην οικονομική πίεση των ΗΠΑ με τη δημιουργία μιας νέας «θαλάσσιας ζώνης αποκλεισμού» στον Περσικό Κόλπο. Σύμφωνα με την ιρανική πλευρά, η ζώνη θα εκτείνεται από τα σημεία όπου εφαρμόζεται ο αμερικανικός αποκλεισμός του Ιράν προς άλλες περιοχές του Κόλπου. Πλοία που θα εισέρχονται σε αυτή χωρίς την έγκριση της Τεχεράνης ενδέχεται να εντάσσονται σε ιρανικό κατάλογο κυρώσεων.

Το Ιράν έχει επίσης προαναγγείλει ότι θα παρουσιάσει χάρτες ενός νέου διαδρόμου ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει αποσαφηνιστεί πότε ακριβώς θα ανακοινωθούν οι λεπτομέρειες.

Τι είναι ο πύραυλος Qassem Basir

Η Τεχεράνη παρουσιάζει τον Qassem Basir ως αναβαθμισμένο βαλλιστικό πύραυλο, σχεδιασμένο ώστε να διαθέτει μεγαλύτερη ικανότητα ελιγμών και να δυσκολεύει την αναχαίτισή του από συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας. Ιρανικά μέσα υποστηρίζουν επίσης ότι το σύστημα καθοδήγησής του παρουσιάζει αυξημένη ανθεκτικότητα απέναντι σε μέσα ηλεκτρονικού πολέμου. Η πρώτη γνωστή πολεμική χρήση του, σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο Fars, είχε γίνει τον Ιούνιο του 2025 εναντίον του Ισραήλ.

Οι ισχυρισμοί για τις δυνατότητες του πυραύλου δεν έχουν επιβεβαιωθεί. Η σημασία της τελευταίας επίθεσης έγκειται κυρίως στο γεγονός ότι το Ιράν επιχειρεί να δείξει πως, παρά τα αμερικανικά πλήγματα στις συμβατικές στρατιωτικές του δυνατότητες, εξακολουθεί να διαθέτει πυραύλους και drones με τα οποία μπορεί να απειλεί πολεμικά πλοία, βάσεις και εμπορική ναυσιπλοΐα στην περιοχή.

Οι Χούθι ανοίγουν νέο μέτωπο στη Σαουδική Αραβία

Την ίδια ώρα, η σύγκρουση παρουσιάζει ολοένα περισσότερα σημάδια περιφερειακής εξάπλωσης. Η υποστηριζόμενη από το Ιράν οργάνωση των Χούθι εξαπέλυσε επιθέσεις εναντίον περιοχών της Σαουδικής Αραβίας. Εκπρόσωπος του υπό σαουδαραβική ηγεσία συνασπισμού στην Υεμένη ανακοίνωσε ότι τουλάχιστον 73 άνθρωποι τραυματίστηκαν, ενώ επιθέσεις σημειώθηκαν σε πόλεις όπως η Άμπχα, η Χαμίς Μουσάιτ, η Τζιζάν και η Νατζράν. Η σαουδαραβική πλευρά κατηγόρησε τους Χούθι ότι έβαλαν στο στόχαστρο πολιτικές και οικονομικές υποδομές και προειδοποίησε με στρατιωτική απάντηση.

Τα Στενά του Ορμούζ

Η ναυσιπλοΐα έχει περιοριστεί δραματικά λόγω των συγκρούσεων και των απειλών εναντίον εμπορικών πλοίων. Στις 7 Σεπτεμβρίου καταγράφηκαν μόλις επτά διελεύσεις πλοίων μεταφοράς εμπορευμάτων, έναντι οκτώ μία ημέρα νωρίτερα, σύμφωνα με στοιχεία της Kpler. Ο δεκαήμερος κινητός μέσος όρος είχε υποχωρήσει περίπου στα δέκα πλοία ημερησίως, στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Μάιο.

Οι αριθμοί αυτοί δεν περιλαμβάνουν απαραίτητα πλοία που κινούνται με απενεργοποιημένα συστήματα εντοπισμού AIS, ωστόσο αποτυπώνουν το μέγεθος της αναστάτωσης σε μια από τις σημαντικότερες εμπορικές αρτηρίες του κόσμου.

Πίεση στις τιμές του πετρελαίου

Η αβεβαιότητα στον Περσικό Κόλπο έχει ήδη μεταφερθεί στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Το Brent βρέθηκε στις αρχές της εβδομάδας γύρω από τα 97 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι επενδυτές φοβούνται ότι η αντιπαράθεση μπορεί να περιορίσει για μεγαλύτερο διάστημα τις προμήθειες από τη Μέση Ανατολή.

Παρά τις σοβαρές διαταραχές, οι τιμές δεν έχουν κινηθεί σταθερά πάνω από τα 100 δολάρια. Ένας από τους λόγους είναι ότι σημαντικές ποσότητες πετρελαίου εξακολουθούν να φθάνουν στην αγορά μέσω εναλλακτικών οδών, ενώ παραγωγοί εκτός OPEC, όπως οι ΗΠΑ, ο Καναδάς και η Γουιάνα, αυξάνουν την προσφορά.