Ισπανία – Σιδηροδρομική τραγωδία: Σπασμένος σύνδεσμος στη γραμμή, ερωτήματα για τη συντήρηση και εθνικό πένθος

Σε κλίμα εθνικού σοκ είναι η Ισπανία μετά τη φονικότερη σιδηροδρομική καταστροφή της χώρας εδώ και πάνω από μία δεκαετία από τον εκτροχιασμό τρένου και τη σύγκρουσή του με διερχόμενο στην κωμόπολη Αδαμούς (Adamuz), στην επαρχία Κόρδοβα της Ανδαλουσίας. Ο απολογισμός, σύμφωνα με τις τελευταίες επίσημες ενημερώσεις που μεταδίδουν διεθνή πρακτορεία και μεγάλα ΜΜΕ, έχει φτάσει τουλάχιστον τους 40 νεκρούς με περισσότερους από 120-50 τραυματίες, με αρκετούς σε κρίσιμη κατάσταση και τις αρχές να προειδοποιούν ότι ο αριθμός των θυμάτων μπορεί να αυξηθεί καθώς ολοκληρώνονται οι ταυτοποιήσεις.

Τα πρώτα ευρήματα: «σπασμένος σύνδεσμος» στη γραμμή
Παρότι η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη, ένα στοιχείο κυριαρχεί στις πρώτες τεχνικές εκτιμήσεις είναι ότι οι ερευνητές εντόπισαν σπασμένο σύνδεσμο ράγας στο σημείο, με ενδείξεις προϋπάρχουσας φθοράς που δημιούργησε κενό το οποίο μεγάλωνε με την κυκλοφορία των τρένων. Πηγή που επικαλείται το Reuters αναφέρει ότι το 8ο βαγόνι του συρμού της Iryo ήταν το πρώτο που εκτροχιάστηκε, παρασύροντας κι άλλα. Την ίδια στιγμή, σημειώνεται ότι ο συρμός της Iryo ήταν σχετικά καινούριος και είχε περάσει πρόσφατο έλεγχο ρουτίνας λίγες ημέρες πριν, χωρίς να καταγραφεί πρόβλημα.
Παράλληλα, στο δημόσιο διάλογο επανέρχεται η πληροφορία ότι συνδικαλιστικοί φορείς εργαζομένων και μηχανοδηγών είχαν εκφράσει ανησυχίες για την κατάσταση του συγκεκριμένου τμήματος της γραμμής σε προγενέστερο χρόνο, ένα σημείο που πλέον αναμένεται να εξεταστεί εξονυχιστικά από την έρευνα.

Το δυστύχημα σημειώθηκε το βράδυ της Κυριακής, σε τμήμα γραμμής που όπως ανέφεραν κυβερνητικοί αξιωματούχοι, είναι ευθύ και πρόσφατα ανακαινισμένο, γεγονός που έκανε από τις πρώτες ώρες την υπόθεση να χαρακτηρίζεται «παράξενη». Σύμφωνα με τα έως τώρα δεδομένα, ένα τρένο της εταιρείας Iryo, που εκτελούσε το δρομολόγιο Μάλαγα-Μαδρίτη εκτροχιάστηκε. Βαγόνια του πέρασαν στην αντίθετη γραμμή, όπου ακολούθησε σφοδρή σύγκρουση με συρμό της Renfe που κινούνταν σε αντίθετη κατεύθυνση (σε αρκετές αναφορές αναφέρεται δρομολόγιο προς/από τη Χουέλβα). Η πρόσκρουση έριξε τμήματα των συρμών από ανάχωμα, δυσκολεύοντας δραματικά τον απεγκλωβισμό. Επιβάτες μιλούν για σκοτάδι, πανικό και προσπάθειες διαφυγής σπάζοντας τζάμια, ενώ οι διασώστες επιχειρούσαν επί ώρες σε δύσβατο σημείο.

Κράτος σε πένθος
Η κυβέρνηση κήρυξε τριήμερο εθνικό πένθος, με τον πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ να επισκέπτεται την περιοχή και να δεσμεύεται για πλήρη διερεύνηση των αιτιών. Την ίδια ώρα, ο υπουργός Μεταφορών έκανε λόγο για συμβάν που «δεν βγάζει νόημα» με βάση τα πρώτα στοιχεία, ακριβώς επειδή συνέβη σε ευθύ τμήμα γραμμής.
Σε επίπεδο μετακινήσεων, ο διαχειριστής υποδομών (Adif) και οι εταιρείες προχώρησαν σε αναστολές και μεγάλες τροποποιήσεις δρομολογίων, με κομβικό πλήγμα στη σύνδεση Μαδρίτης-Ανδαλουσίας, καθώς οι εργασίες απομάκρυνσης των συντριμμιών και οι έλεγχοι ασφαλείας κρατούν κλειστό τμήμα της γραμμής.

Γιατί η τραγωδία «ξυπνά» το 2013
Η νέα καταστροφή ανασύρει μνήμες από το δυστύχημα του 2013 στο Σαντιάγο ντε Κομποστέλα (Γαλικία), που είχε συγκλονίσει την Ευρώπη. Εκείνη η υπόθεση απέκτησε νέα επικαιρότητα το 2024, όταν ισπανικό δικαστήριο καταδίκασε σε ποινές φυλάκισης τόσο τον μηχανοδηγό όσο και υψηλόβαθμο στέλεχος ασφάλειας της Adif, αποδίδοντας ευθύνες σε συνδυασμό ανθρώπινου λάθους και ελλείψεων ασφαλείας. Σήμερα, με το δυστύχημα στην Κόρδοβα να φαίνεται τουλάχιστον προκαταρκτικά ότι συνδέεται περισσότερο με τεχνική αστοχία υποδομής, η πίεση για απαντήσεις γύρω από τη συντήρηση, τους ελέγχους και τις προειδοποιήσεις είναι ήδη έντονη.