Ισραήλ και Λίβανος εξετάζουν πιλοτικό σχέδιο αποχώρησης από περιοχές του νότιου Λιβάνου

Ο Λίβανος και το Ισραήλ συζητούν πρόταση με αμερικανική στήριξη για την αποχώρηση ισραηλινών δυνάμεων από συγκεκριμένες περιοχές που κατέλαβαν κατά τη διάρκεια του πολέμου με τη Χεζμπολάχ και την παράδοσή τους στον έλεγχο του λιβανικού στρατού, σύμφωνα με αξιωματούχους και από τις δύο πλευρές.

Το σχέδιο, το οποίο περιγράφεται ως πιλοτικό, βρίσκεται στο επίκεντρο του τελευταίου γύρου ισραηλινολιβανικών συνομιλιών στην Ουάσινγκτον. Οι επαφές συνεχίζονται παρά το γεγονός ότι έχουν επισκιαστεί από την προσπάθεια του Ιράν να εντάξει τον Λίβανο στην ατζέντα των δικών του συνομιλιών με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι ισραηλινές δυνάμεις έχουν καταλάβει τμήμα του νότιου Λιβάνου στο πλαίσιο της σύγκρουσης που ξέσπασε όταν η Χεζμπολάχ άνοιξε πυρ κατά του Ισραήλ, σε ένδειξη στήριξης προς την Τεχεράνη, λίγες ημέρες μετά τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν.

Η εκεχειρία και η ισραηλινή παρουσία στον νότο

Η εκεχειρία τηρείται σε μεγάλο βαθμό από την Κυριακή, αποτελώντας τη μεγαλύτερη ανάπαυλα στις συγκρούσεις μέχρι στιγμής. Ωστόσο, ισραηλινές δυνάμεις παραμένουν ανεπτυγμένες βαθιά στο νότιο Λίβανο, με το Ισραήλ να επικαλείται την ανάγκη προστασίας του βόρειου τμήματος της χώρας από πιθανές επιθέσεις της Χεζμπολάχ.

Ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας, Ισραέλ Κατζ, δήλωσε την Τετάρτη ότι το Ισραήλ δεν πρόκειται να αποσυρθεί από τον νότιο Λίβανο, ακόμη και αν του το ζητήσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Αντίστοιχα, ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει τονίσει ότι το Ισραήλ θα παραμείνει στον Λίβανο για όσο διάστημα κρίνει απαραίτητο.

Εκπαίδευση και έλεγχος των λιβανικών δυνάμεων

Σύμφωνα με Ισραηλινούς αξιωματούχους, τα λιβανικά στρατεύματα που θα αναλάβουν τον έλεγχο των πιλοτικών περιοχών θα εκπαιδευτούν και θα ελεγχθούν από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν έχουν δεσμούς με τη Χεζμπολάχ.

Οι ίδιοι αξιωματούχοι ανέφεραν ότι, ακόμη και στο πλαίσιο του σχεδίου, το Ισραήλ θα διατηρήσει στρατιωτική παρουσία σε ζώνη ασφαλείας κατά μήκος των συνόρων.

Ανώτερος Λιβανέζος αξιωματούχος ασφαλείας, ερωτηθείς σχετικά, δήλωσε ότι οι διαπραγματεύσεις στην Ουάσινγκτον βρίσκονται σε εξέλιξη και ότι οι πιο συγκεκριμένες στρατιωτικές συζητήσεις, συμπεριλαμβανομένου του καθορισμού των πιλοτικών ζωνών, αναμένονταν την Τετάρτη.

Ο ίδιος πρόσθεσε ότι οι συνομιλίες θα επικεντρωθούν στο χρονοδιάγραμμα της ισραηλινής αποχώρησης και ότι οποιοδήποτε σχέδιο θα διαμορφωθεί μόνο μετά την ολοκλήρωση του τελευταίου γύρου συνομιλιών την Πέμπτη.

Η θέση της Βηρυτού

Ο πρόεδρος του Λιβάνου, Τζόζεφ Αούν, δήλωσε σε βρετανογερμανική αντιπροσωπεία ότι οι συζητήσεις για τις προτεινόμενες «πιλοτικές περιοχές» συνεχίζονται και ότι η υλοποίησή τους αναμένει την έγκριση του Ισραήλ, σύμφωνα με ανακοίνωση της λιβανικής προεδρίας.

Ο λιβανικός στρατός, ο οποίος στρατολογεί μέλη από όλες τις θρησκευτικές και κοινοτικές ομάδες της χώρας, λαμβάνει εδώ και χρόνια αμερικανική στρατιωτική βοήθεια. Η στήριξη αυτή εντάσσεται στην πολιτική των ΗΠΑ για ενίσχυση των κρατικών θεσμών ασφαλείας στον Λίβανο, όπου επικριτές υποστηρίζουν ότι η Χεζμπολάχ έχει υπονομεύσει την κρατική εξουσία.

Πίεση από τη Χεζμπολάχ

Η Χεζμπολάχ, η σιιτική μουσουλμανική οργάνωση του Λιβάνου που ιδρύθηκε το 1982 με τη στήριξη των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν, έχει κατ’ επανάληψη καλέσει την κυβέρνηση της Βηρυτού να αποχωρήσει από τις συνομιλίες με το Ισραήλ.

Οι επαφές αυτές, που πραγματοποιούνται με αμερικανική υποστήριξη, θεωρούνται οι υψηλότερου επιπέδου συνομιλίες μεταξύ Βηρυτού και Ισραήλ εδώ και δεκαετίες.

Ο ρόλος του Ιράν και ο «πυρήνας αποκλιμάκωσης»

Η Τεχεράνη ζήτησε κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο στο πλαίσιο ενδιάμεσης συμφωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η συμφωνία προβλέπει άμεσο και μόνιμο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, καθώς και διασφάλιση της εδαφικής ακεραιότητας και κυριαρχίας της χώρας.

Ο Ιρανός πρεσβευτής στα Ηνωμένα Έθνη στη Γενεύη δήλωσε την Τρίτη ότι ο Λίβανος αποτελεί «αναμφισβήτητο μέρος της συμφωνίας» και ότι αυτή περιλαμβάνει την αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων.

Σε κοινή δήλωση που εκδόθηκε μετά τις συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν στην Ελβετία τη Δευτέρα, αναφέρεται ότι τα μέρη συμφώνησαν στη δημιουργία «πυρήνα αποκλιμάκωσης», με στόχο να διασφαλιστεί η τήρηση του τερματισμού των εχθροπραξιών στον Λίβανο.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν την Τρίτη ότι παραμένουν δεσμευμένες στη συγκρότηση του μηχανισμού αυτού, ενώ οι λεπτομέρειες για τον τρόπο λειτουργίας του εξακολουθούν να εξετάζονται.

Το προηγούμενο σχέδιο κατάπαυσης του πυρός

Η πρόταση των ΗΠΑ για «πιλοτικές ζώνες» υπό τον έλεγχο του λιβανικού στρατού περιλαμβανόταν ήδη σε σχέδιο κατάπαυσης του πυρός που είχαν συμφωνήσει Λιβανέζοι και Ισραηλινοί αξιωματούχοι στις 3 Ιουνίου.

Η Χεζμπολάχ απέρριψε το σχέδιο, το οποίο προϋπέθετε κατάπαυση του πυρός από την οργάνωση και απομάκρυνση των μαχητών της από τμήμα του νότιου Λιβάνου.