Κομισιόν για ελληνική οικονομία: Μεσοπρόθεσμα «αγκάθια» δικαστικές αποφάσεις, ιδιωτικό χρέος, «κόκκινα δάνεια», ΟΠΕΚΕΠΕ

Θετικές προβλέψεις για την ελληνική οικονομία, με  χαμηλές βραχυπρόθεσμες χρηματοδοτικές ανάγκες  όπως σε άλλες ισχυρές χώρες του πυρήνα της ευρωζώνης (Γαλλία, Βέλγιο, Ιταλία, και Φινλανδία, κυρίως λόγω του ωρίμανσης του χρέους και των δημοσιονομικών ελλειμμάτων) και θετική συμβολή της υφιστάμενης διάρθρωσης του χρέους, προειδοποιεί όμως ότι η πορεία αποκλιμάκωσης παραμένει εύθραυστη εάν επιβραδυνθεί η ανάπτυξη ή επιδεινωθούν οι συνθήκες δανεισμού, περιλαμβάνει η ετήσια έκθεση «Debt Sustainability Monitor 2025» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής η οποία δημοσιοποιήθηκε χθες.

Ωστόσο, προειδοποιεί για την μεσοπρόθεσμη πορεία του χρέους, εστιάζοντας μαζί με τους βασικούς κινδύνους, τις κρατικές εγγυήσεις, τα «κόκκινα δάνεια», πιθανές υποχρεώσεις από δικαστικές υποθέσεις και τις έρευνες για τον ΟΠΕΚΕΠΕ.

Πρόκειται για μία εις βάθος ανάλυση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον κίνδυνο εξέλιξης του χρέους και της οικονομίας γενικότερα στην ΕΕ, με πάνω από 300 σελίδες για όλα τα κράτη-μέλη .

Προβλέψεις σε τρεις ζώνες

Για την ακρίβεια, η έκθεση χωρίζει το μέλλον σε τρεις ζώνες:

• στη βραχυπρόθεσμη περίοδο (περίπου 1-2 έτη) η Ελλάδα δείχνει απολύτως ασφαλής
• στη μακροπρόθεσμη (έως το 2070), η Ελλάδα κατατάσσεται στην κατηγορία «Χαμηλού Κινδύνου» (Low Risk), πολύ καλύτερα από ισχυρές χώρες της ευρωζώνης. Και αυτό κυρίως επειδή η χώρα ήδη πληρώσει βαρύ τίμημα μεταρρυθμίσεων στο ασφαλιστικό, κάτι που άλλες χώρες θα βρουν μπροστά τους αργότερα.
• στο μεσοδιάστημα όμως, εντοπίζεται το μεγάλο πρόβλημα: η Κομισιόν κατατάσσει την Ελλάδα στην κατηγορία «Υψηλού Κινδύνου» (High Risk) για τη δημοσιονομική βιωσιμότητα σε ορίζοντα δεκαετίας.

Τα υπερπλεονάσματα και η διάρκεια

Η ανησυχία της Κομισιόν εστιάζεται κυρίως στο υψηλό δημόσιο χρέος, το οποίο βαίνει μεν μειούμενο, αλλά παραμένει σε μεγάλα ύψη και αυτό απαιτεί συνεχή υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα.

Και παρά τα συνεχή υπερπλεονάσματα που επιτυγχάνει η χώρα, οι συντάκτες της έκθεσης παραμένουν επιφυλακτικοί αν η χώρα και οι κυβερνήσεις θα το επιτυγχάνουν στο μέλλον.

Συγκεκριμένα, όπως αναφέρει η έκθεση:

• «Στο βασικό σενάριο της Ανάλυσης Βιωσιμότητας Χρέους, το χρέος προβλέπεται να μειωθεί αλλά να παραμείνει υψηλό μεσοπρόθεσμα, φτάνοντας περίπου το 124% του ΑΕΠ το 2036».
• Η αποκλιμάκωση αυτή βασίζεται στην παραδοχή διατήρησης υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων (άνω του 2% σε ορισμένα σενάρια)

Στο σημείο αυτό όμως, οι συντάκτες της έκθεσης εκφράζουν προβληματισμό σχετικά με την ιστορική συνέπεια τέτοιων επιδόσεων: «Αυτό το επίπεδο του διαρθρωτικού πρωτογενούς ισοζυγίου είναι μάλλον φιλόδοξο σε σύγκριση με τις προηγούμενες δημοσιονομικές επιδόσεις».

Η παρατήρηση αυτή υποδηλώνει ότι η διατήρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας αποτελεί κρίσιμη παράμετρο για την επιβεβαίωση των θετικών προβλέψεων.

«Αγκάθια» στην οικονομία ΟΠΕΚΕΠΕ, δικαστήρια, χρέη

Ένα από τα πλέον αξιοσημείωτα ευρήματα της φετινής έκθεσης αφορά τους λεγόμενους «παράγοντες αύξησης κινδύνου» (risk-increasing factors).

Η Κομισιόν εντοπίζει 4 βασικούς δημοσιονομικούς κινδύνους: δικαστικές αποφάσεις, κόκκινα δάνεια, επενδυτικό κενό και ΟΠΕΚΕΠΕ.

Συγκεκριμένα, η έκθεση προειδοποιεί για:

1. «Κόκκινα δάνεια»: έχουν μειωθεί, οι τράπεζες έχουν «καθαρίσει» αισθητά, αλλά στην χώρα μας παραμένουν υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, όπως αναφέρεται, κάτι που μπορεί να προσβάλει στις κρατικές εγγυήσεις που έχει παράσχει το δημόσιο σε τράπεζες και funds.
2. Δικαστικές εκκρεμότητες: «ενδεχόμενες υποχρεώσεις που σχετίζονται με εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις κατά του δημοσίου (“contingent liabilities related to pending legal cases against the state). Αν και δεν αναλύει τα πεδία ανησυχίας της, η Κομισιόν εννοεί προφανώς αποφάσεις όπως η αναμενόμενη για τα δάνεια νόμου Κατσέλη, ή και άλλες που αναμένονται για χορήγηση 13ου-14ου μισθού στο Δημόσιο ή σύνταξης, καθώς και αν θα ισχύσουν και αναδρομικά.
3. Διαχείριση κοινοτικών πόρων: η Κομισιόν μιλάει και για «πιθανές οικονομικές επιπτώσεις που απορρέουν από συνεχιζόμενες έρευνες και ελέγχους σχετικά με τη διαχείριση των χρηματοδοτούμενων από την ΕΕ γεωργικών προγραμμάτων, συμπεριλαμβανομένου του ΟΠΕΚΕΠΕ».
4. Αρνητική επενδυτική θέση: η κάλυψη του επενδυτικού κενού παραμένει ζητούμενο, παρά την ισχυρή συνεχή άνοδο που καταγράφεται στις επενδύσεις.

Η έκθεση «Debt Sustainability Monitor 2025» για την Ελλάδα στις σελ. 155, 156