Κομισιόν: Στο τραπέζι ξανά τα στρατηγικά αποθέματα φυσικού αερίου υπό τον φόβο ελλείψεων τον χειμώνα

Τη δημιουργία στρατηγικών αποθεμάτων φυσικού αερίου σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης θέτει προς εξέταση η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, καθώς εντείνονται οι ανησυχίες για την επάρκεια του ενεργειακού εφοδιασμού της Ευρώπης ενόψει του χειμώνα.

Η πρόταση τέθηκε στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών στις Βρυξέλλες, την Πέμπτη, με στόχο να διερευνηθεί η δυνατότητα δημιουργίας ενός κοινού μηχανισμού ενεργειακής ασφάλειας. Η πρωτοβουλία έρχεται την ώρα που τα αποθέματα φυσικού αερίου στην Ευρώπη βρίσκονται σε ασυνήθιστα χαμηλά επίπεδα. Οι υψηλές τιμές που επικράτησαν κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, στον απόηχο του πολέμου στο Ιράν, περιόρισαν τα οικονομικά κίνητρα των εταιρειών να προχωρήσουν στην αναπλήρωση των αποθηκευτικών εγκαταστάσεων.

Το γεγονός αυτό ανέδειξε τις αδυναμίες του υφιστάμενου συστήματος, το οποίο βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις εμπορικές αποφάσεις των επιχειρήσεων ενέργειας. Όταν οι συνθήκες της αγοράς καθιστούν ασύμφορη την αποθήκευση φυσικού αερίου, η Ευρώπη κινδυνεύει να εισέλθει στη χειμερινή περίοδο με ανεπαρκή αποθέματα.

Η ιδέα που εξετάζεται αφορά τη δημιουργία ενός συστήματος στρατηγικών αποθεμάτων, αντίστοιχου με εκείνο που εφαρμόζεται ήδη για το πετρέλαιο και τα πετρελαϊκά προϊόντα. Στην πράξη, ένας τέτοιος μηχανισμός θα μπορούσε να προβλέπει τη διατήρηση συγκεκριμένων ποσοτήτων φυσικού αερίου για περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης, ανεξάρτητα από τις διακυμάνσεις των τιμών και τις εμπορικές επιλογές των εταιρειών.

Ωστόσο, σύμφωνα με τις διπλωματικές πηγές, η πρόταση βρίσκεται ακόμη σε προκαταρκτικό στάδιο και δεν έχει αποσαφηνιστεί η ακριβής μορφή που θα μπορούσε να λάβει. Ανώτερος αξιωματούχος της ΕΕ τη χαρακτήρισε μακροπρόθεσμη παρέμβαση, με σκοπό να περιοριστεί η έκθεση της Ευρώπης σε μελλοντικές διαταραχές του εφοδιασμού.

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προετοιμάζει για τον Νοέμβριο ευρύτερη αναθεώρηση του πλαισίου ασφάλειας εφοδιασμού με φυσικό αέριο. Οι σχεδιαζόμενες αλλαγές περιλαμβάνουν μέτρα για την καλύτερη διαχείριση κρίσεων από τις ενεργειακές εταιρείες, χωρίς όμως να προβλέπουν ρητά τη δημιουργία υποχρεωτικών κρατικών στρατηγικών αποθεμάτων.

Οι δυσκολίες αναπλήρωσης των ευρωπαϊκών αποθηκών έχουν ήδη οδηγήσει ορισμένα κράτη-μέλη στην αναζήτηση εναλλακτικών μηχανισμών. Η Ολλανδία αναγκάστηκε να επιδοτήσει την αγορά φυσικού αερίου για την ενίσχυση των αποθεμάτων της, με το σχετικό κόστος να πλησιάζει το 1 δισ. ευρώ. Την ίδια στιγμή, η Γερμανία εξετάζει τη δημιουργία δικού της στρατηγικού αποθέματος έκτακτης ανάγκης, το οποίο ενδέχεται να χρηματοδοτείται μέσω ειδικής εισφοράς στους καταναλωτές.