Κομισιόν: Τα κράτη – μέλη της ΕΕ θα πρέπει να γεμίσουν τις αποθήκες φυσικού αερίου έως το 80% μέχρι τον Νοέμβριο

Στη σημερινή συνεδρίαση (9/4) της Ομάδας Συντονισμού Φυσικού Αερίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπίστωσε ότι δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος εφοδιασμού, προειδοποίησε όμως ότι η γεωπολιτική κρίση και οι υψηλές τιμές μπορεί να έχουν μακρά σκιά στην προετοιμασία για τον επόμενο χειμώνα.

Η σημερινή συνεδρίαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την επάρκεια της ΕΕ σε φυσικό αέριο κατέληξε ότι επικρατεί καθησυχασμός για το παρόν, επιφυλακή για το αύριο. Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά μετά τη συνεδρίαση της Gas Coordination Group, η Επιτροπή και τα κράτη-μέλη δεν διαπιστώνουν επί του παρόντος άμεσο κίνδυνο για την ασφάλεια εφοδιασμού. Την ίδια ώρα, όμως, οι Βρυξέλλες αναγνωρίζουν ότι οι αναταράξεις που προκάλεσε η κρίση γύρω από το Ιράν και η άνοδος των τιμών του αερίου δεν είναι παροδικές και ενδέχεται να επηρεάσουν όλη τη στρατηγική αναπλήρωσης αποθεμάτων ως τον χειμώνα.

Η ουσία της συζήτησης δεν ήταν τόσο το αν η Ευρώπη έχει αέριο σήμερα, αλλά αν μπορεί να το εξασφαλίσει εγκαίρως και σε ανεκτό κόστος για τον χειμώνα 2026-2027. Η Επιτροπή επιμένει ότι η έγκαιρη έγχυση ποσοτήτων στις αποθήκες είναι προτιμότερη από μια βεβιασμένη κούρσα στο τέλος του καλοκαιριού, καθώς ένα τέτοιο σενάριο θα αύξανε την πίεση στις τιμές και θα ενίσχυε τους κινδύνους συμφόρησης στην αγορά.

«Είναι σημαντικό να ξεκινήσει η προετοιμασία για τον χειμώνα. Η ΕΕ διαθέτει πλέον τον χρόνο και τα εργαλεία για να προβλέψει τις προκλήσεις και να προετοιμαστεί αναλόγως», ανέφερε  αξιωματούχος μετά τη συνεδρίαση.

Τα κράτη-μέλη της ΕΕ θα πρέπει να γεμίσουν τις αποθήκες φυσικού αερίου έως το 80% μέχρι τον Νοέμβριο, προκειμένου να διασφαλιστεί η επάρκεια για τη χειμερινή περίοδο.

Όπως επισημάνθηκε, η έγκαιρη πλήρωση των αποθεμάτων είναι προτιμότερη, ώστε να αποφευχθεί πίεση προς το τέλος του καλοκαιριού.

Η ίδια λογική είχε αποτυπωθεί ήδη και στη συνεδρίαση της 26ης Μαρτίου, όταν η Κομισιόν κάλεσε τα κράτη-μέλη να αξιοποιήσουν τις προβλεπόμενες ευελιξίες του κανονισμού αποθήκευσης και να εξετάσουν την επίτευξη του 80% όσο το δυνατόν νωρίτερα μέσα στην περίοδο πλήρωσης.

Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η ΕΕ ξεκινά την περίοδο αναπλήρωσης από πιο αδύναμη αφετηρία σε σχέση με τα προηγούμενα δύο χρόνια. Η ίδια η Επιτροπή έχει σημειώσει ότι τα επίπεδα αποθήκευσης βρίσκονται κάτω από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας, παρότι παραμένουν σταθερά. Παράλληλα, το ευρωπαϊκό πλαίσιο αποθήκευσης έχει ήδη παραταθεί έως το τέλος του 2027, με βασικό κανόνα τον στόχο πλήρωσης 90% μέσα στο διάστημα 1 Οκτωβρίου-1 Δεκεμβρίου κάθε έτους, αλλά και με μεγαλύτερη ευελιξία σε περιπτώσεις δυσμενών συνθηκών αγοράς ή τεχνικών περιορισμών. Αυτό δείχνει ότι η Επιτροπή δεν θεωρεί το θέμα λήξαν, αλλά αντίθετα, το αντιμετωπίζει ως μόνιμο τεστ αντοχής για την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια.

Η σημερινή συνεδρίαση επιβεβαίωσε ότι η Ευρώπη έχει μειώσει την έκθεσή της στη Ρωσία, αλλά δεν έχει ξεφύγει από την ευρύτερη γεωπολιτική ευπάθεια της παγκόσμιας αγοράς αερίου. Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι η σταδιακή και μόνιμη απαγόρευση των ρωσικών εισαγωγών αερίου έγινε πλέον ευρωπαϊκό δίκαιο τον Ιανουάριο του 2026, με στόχο ισχυρότερη ενεργειακή ασφάλεια και ανεξαρτησία.

Ωστόσο, η υποκατάσταση αυτού του όγκου βασίστηκε κυρίως σε LNG από τις Ηνωμένες Πολιτείες και σε αγωγούς από τη Νορβηγία, τη Βόρεια Αφρική, το Ηνωμένο Βασίλειο και το Αζερμπαϊτζάν. Ειδικά για το 2025, οι ΗΠΑ κάλυψαν το 58% των εισαγωγών LNG της ΕΕ, ενώ η Νορβηγία παρέμεινε ο μεγαλύτερος συνολικός προμηθευτής αερίου της Ένωσης.

Αυτό σημαίνει ότι το πρόβλημα της Ευρώπης έχει αλλάξει μορφή, όχι φύση. Δεν είναι πια η μονομερής εξάρτηση από τη Ρωσία, αλλά η εξάρτηση από μια παγκόσμια αγορά LNG που επηρεάζεται έντονα από πολεμικές κρίσεις, ναυτιλιακές διαδρομές, ασιατική ζήτηση και χρηματιστηριακή νευρικότητα. Γι’ αυτό και οι Βρυξέλλες δεν αρκούνται σε μια λογιστική αποτίμηση των αποθεμάτων.

Συνδέουν όλο και περισσότερο την επάρκεια αερίου με την ανάγκη για περισσότερες διασυνδέσεις, νέα έργα υποδομής, ταχύτερη διείσδυση ανανεώσιμων πηγών και υποκατάσταση του ορυκτού αερίου από ηλεκτρισμό, υδρογόνο και έξυπνα δίκτυα. Δεν είναι τυχαίο ότι σήμερα, την ίδια ημέρα, δημοσιεύθηκε και η νέα λίστα 235 διασυνοριακών ενεργειακών έργων, στην οποία περιλαμβάνονται έργα ηλεκτρικών διασυνδέσεων, υδρογόνου και «έξυπνων» δικτύων αερίου.

Τέλος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν βλέπει λόγο συναγερμού, αλλά βλέπει καθαρά λόγο προετοιμασίας. Η σημερινή εικόνα επάρκειας δεν ακυρώνει τον κίνδυνο ενός ακριβού καλοκαιριού και ενός δύσκολου φθινοπώρου, ιδίως αν οι γεωπολιτικές εντάσεις ξαναχτυπήσουν τις ροές LNG ή αποθαρρύνουν την έγκαιρη αναπλήρωση των αποθηκών. Με άλλα λόγια, η Ευρώπη έχει περάσει από τη φάση του πανικού στη φάση της διαρκούς διαχείρισης κινδύνου. Και αυτό, για τις Βρυξέλλες, είναι πλέον το νέο φυσιολογικό στην αγορά φυσικού αερίου.