Μελέτη ΙΟΒΕ – ΣΕΒ: Η παραγωγικότητα στην Ελλάδα παραμένει «κολλημένη» στα επίπεδα του 2000

Η παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας αναδεικνύεται σε κεντρικό ζητούμενο για την επόμενη ημέρα της ανάπτυξης, σύμφωνα με τη νέα μελέτη του ΙΟΒΕ για τον ΣΕΒ με τίτλο «Παραγωγικότητα: Εθνικός Στόχος, Συλλογική Ευθύνη», η οποία παρουσιάστηκε σε συνέντευξη Τύπου.

Τη μελέτη παρουσίασε ο Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ, καθηγητής Νίκος Βέττας, ενώ τα βασικά ευρήματα συζήτησε με τους δημοσιογράφους ο Πρόεδρος του ΔΣ του ΣΕΒ, Σπύρος Θεοδωρόπουλος.

Το βασικό μήνυμα της μελέτης είναι ότι η Ελλάδα, παρά τη σημαντική οικονομική ανάκαμψη των τελευταίων ετών, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ένα βαθύ διαρθρωτικό πρόβλημα παραγωγικότητας. Η παραγωγικότητα της εργασίας παραμένει περίπου στα επίπεδα του 2000, ενώ η απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο έχει διευρυνθεί. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, η παραγωγικότητα ανά εργαζόμενο στην Ελλάδα αντιστοιχεί στο 54% της ΕΕ-27, ενώ ανά ώρα εργασίας είναι ακόμη χαμηλότερη, στο 43% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.

Η μελέτη επισημαίνει ότι η αύξηση του ΑΕΠ τα τελευταία χρόνια στηρίχθηκε κυρίως στην αύξηση της απασχόλησης και στη μείωση της ανεργίας, όχι όμως σε αντίστοιχη βελτίωση της παραγωγικότητας. Αυτό, όπως σημειώνεται, περιορίζει τις προοπτικές βιώσιμης αύξησης των εισοδημάτων και ουσιαστικής σύγκλισης με την Ευρώπη, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον δημογραφικής πίεσης και περιορισμένων περιθωρίων περαιτέρω αύξησης του εργατικού δυναμικού.

«Η παραγωγικότητα δεν είναι τεχνικός δείκτης. Είναι εθνικός στόχος. Και δεν έχει καμία σχέση με την εντατικοποίηση της εργασίας. Είναι η δυνατότητα μιας οικονομίας να παράγει περισσότερη αξία με τους ίδιους πόρους», δήλωσε ο Πρόεδρος του ΔΣ του ΣΕΒ, Σπύρος Θεοδωρόπουλος. Όπως τόνισε, «τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα μεγάλωσε το ΑΕΠ της κυρίως επειδή αυξήθηκε η απασχόληση και μειώθηκε η ανεργία. Αυτό όμως δεν αρκεί πλέον».

Ο κ. Θεοδωρόπουλος υπογράμμισε επίσης ότι η χαμηλή παραγωγικότητα δεν είναι ευθύνη των εργαζομένων. «Ευθύνη έχουν τόσο οι επιχειρήσεις όσο και η Πολιτεία», σημείωσε, προσθέτοντας ότι οι επιχειρήσεις οφείλουν να επενδύσουν περισσότερο, να καινοτομήσουν, να μεγαλώσουν και να αξιοποιήσουν νέες τεχνολογίες, ενώ η Πολιτεία πρέπει να δημιουργήσει ένα περιβάλλον που θα στηρίζει την παραγωγή, τις επενδύσεις, τις δεξιότητες, τη χρηματοδότηση, την ταχύτερη απονομή δικαιοσύνης και τη μείωση της γραφειοκρατίας.

Από την πλευρά του, ο Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ, καθηγητής Νίκος Βέττας, συνέδεσε την παραγωγικότητα με τη βιώσιμη αύξηση των εισοδημάτων. «Σε κάθε οικονομία, η ανάπτυξη των εισοδημάτων με βιώσιμο τρόπο έχει στη βάση της την αύξηση της παραγωγικότητας», ανέφερε. Ειδικά για την Ελλάδα, όπως σημείωσε, όπου τα εισοδήματα παραμένουν σχετικά χαμηλά μετά τη βαθιά κρίση της προηγούμενης δεκαετίας, «είναι κρίσιμης σημασίας η δημιουργία συνθηκών για αύξηση της παραγωγικότητας εφεξής».

Η ανάλυση του ΙΟΒΕ δείχνει σημαντικές διαφοροποιήσεις ανά κλάδο. Υψηλότερη παραγωγικότητα καταγράφεται στον χρηματοπιστωτικό τομέα, στη βιομηχανία και στις τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών, ενώ κλάδοι με μεγάλη συμμετοχή στην απασχόληση, όπως το εμπόριο και τα καταλύματα-εστίαση, εμφανίζουν χαμηλότερες επιδόσεις. Παράλληλα, το μέγεθος της επιχείρησης αναδεικνύεται σε κρίσιμο παράγοντα: οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις βρίσκονται πολύ πιο κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο σε σχέση με τις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις.

Κεντρικός περιοριστικός παράγοντας είναι και το χαμηλό επίπεδο επενδύσεων και κεφαλαίου ανά εργαζόμενο. Σύμφωνα με τη μελέτη, το κεφάλαιο ανά εργαζόμενο στην ΕΕ-27 είναι υψηλότερο από την Ελλάδα από 1,3 έως 5,7 φορές, ανάλογα με τον κλάδο, γεγονός που αποτυπώνει το επενδυτικό κενό σε εξοπλισμό, τεχνολογία και παραγωγικές υποδομές.

Στο βασικό συμπέρασμά η μελέτη επισημαίνει ότι η επόμενη φάση ανάπτυξης δεν μπορεί να βασιστεί μόνο στην αύξηση της απασχόλησης. Χρειάζεται ένα νέο παραγωγικό υπόδειγμα, με περισσότερες επενδύσεις, τεχνολογικό εκσυγχρονισμό, ενίσχυση δεξιοτήτων, μεγαλύτερες επιχειρηματικές μονάδες, ταχύτερη δικαιοσύνη, λιγότερη γραφειοκρατία και καλύτερο επιχειρηματικό περιβάλλον. Μόνο έτσι η παραγωγικότητα μπορεί να μετατραπεί από αδύναμο κρίκο σε μοχλό διατηρήσιμης ανάπτυξης, υψηλότερων μισθών και πραγματικής σύγκλισης με την Ευρώπη.

Δείτε τη μελέτη ΙΟΒΕ – ΣΕΒ για την Παραγωγικότητα στην ελληνική Οικονομία