Μέση Ανατολή: Πολεμικό κλίμα και επενδυτική αναδίπλωση των χωρών του Κόλπου

Η κλιμάκωση της πολεμικής σύγκρουσης των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν προκαλεί έντονη πίεση στους προϋπολογισμούς των κρατών του Κόλπου, αναγκάζοντάς τα να προχωρήσουν σε μια πρωτοφανή επανεξέταση των διεθνών επενδύσεων και των μελλοντικών τους δεσμεύσεων.

Σύμφωνα με αξιωματούχο της περιοχής, οι χώρες αυτές αναζητούν τρόπους να μετριάσουν την οικονομική καταπόνηση που προκαλεί ο πόλεμος, γεγονός που θα μπορούσε να επηρεάσει από κρατικές επενδύσεις και χορηγίες στον αθλητισμό μέχρι συμβόλαια με ιδιώτες επενδυτές και πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων.

Τρεις από τις τέσσερις μεγάλες οικονομίες του Κόλπου – Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Κουβέιτ και Κατάρ – έχουν ήδη πραγματοποιήσει κοινές συζητήσεις για τις πιέσεις που δέχονται.

Ήδη, ορισμένα κράτη έχουν ξεκινήσει εσωτερικές νομικές διαδικασίες για να διαπιστωθεί εάν μπορούν να επικαλεστούν ρήτρες ανωτέρας βίας (force majeure) σε υφιστάμενες συμβάσεις, προκειμένου να ελαφρύνουν το βάρος των αναμενόμενων οικονομικών επιπτώσεων, ιδιαίτερα αν οι πολεμικές δαπάνες συνεχιστούν με τον ίδιο ρυθμό.

Η δημοσιονομική στενότητα αποδίδεται στη μείωση των εσόδων από την ενέργεια, λόγω της επιβράδυνσης της παραγωγής και των προβλημάτων στις μεταφορές, καθώς και στο πλήγμα που έχουν δεχθεί οι τομείς του τουρισμού και των αερομεταφορών. Παράλληλα, οι χώρες αυτές καλούνται να αντιμετωπίσουν μια κατακόρυφη αύξηση στις αμυντικές δαπάνες.

Η προοπτική μιας τέτοιας επενδυτικής αναδίπλωσης έχει ήδη προκαλέσει ανησυχία στον Λευκό Οίκο. Τα κυρίαρχα επενδυτικά ταμεία του Κόλπου είναι από τα μεγαλύτερα παγκοσμίως, έχοντας υποσχεθεί δισεκατομμύρια δολάρια σε επενδύσεις στις ΗΠΑ μετά την επίσκεψη του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στην περιοχή. Η πιθανή απόσυρση κεφαλαίων από τη Δύση ενδέχεται να ασκήσει πίεση στον Τραμπ να αναζητήσει μια διπλωματική λύση για τον τερματισμό του πολέμου.

Η κατάσταση στο πεδίο είναι κρίσιμη, καθώς η ναυτιλιακή κίνηση στα Στενά του Ορμούζ έχει ουσιαστικά σταματήσει μετά από επιθέσεις σε τουλάχιστον 10 δεξαμενόπλοια. Το Κατάρ αναγκάστηκε να κηρύξει κατάσταση ανωτέρας βίας μετά από επίθεση με drone σε μονάδα παραγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), ενώ έχουν πληγεί στρατηγικές υποδομές, όπως διυλιστήρια στη Σαουδική Αραβία και αμερικανικές βάσεις στην περιοχή.

Το κλίμα δυσαρέσκειας αποτύπωσε χαρακτηριστικά ο επιχειρηματίας Khalaf al-Habtoor, ο οποίος μέσω των social media αμφισβήτησε ευθέως την απόφαση του Τραμπ να παρασύρει την περιοχή σε πόλεμο χωρίς να υπολογίσει τις παράπλευρες απώλειες.

Ο al-Habtoor τόνισε ότι τα κράτη του Κόλπου, που αναμενόταν να χρηματοδοτήσουν την ανοικοδόμηση της Γάζας και τις ειρηνευτικές πρωτοβουλίες των ΗΠΑ, έχουν πλέον κάθε δικαίωμα να αναρωτιούνται αν τα χρήματά τους χρηματοδοτούν την ειρήνη ή έναν πόλεμο που τα εκθέτει σε θανάσιμο κίνδυνο.