Νέα κλιμάκωση στον Κόλπο μετά τα αμερικανικά πλήγματα στο Ιράν – Συμφωνία κατάπαυσης πυρός Ισραήλ – Λιβάνου

Ο αμερικανικός στρατός εξαπέλυσε την Παρασκευή πλήγματα κατά στόχων στο Ιράν, σε απάντηση, όπως ανακοίνωσε η Ουάσινγκτον, σε ιρανική επίθεση με drone εναντίον φορτηγού πλοίου στα Στενά του Ορμούζ.

Η νέα στρατιωτική κλιμάκωση σημειώνεται ενώ οι ΗΠΑ και το Ιράν αλληλοκατηγορούνται για παραβίαση των όρων της προσωρινής κατάπαυσης του πυρός που συμφωνήθηκε την προηγούμενη εβδομάδα.

Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι αμερικανικά αεροσκάφη έπληξαν εγκαταστάσεις αποθήκευσης πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών, καθώς και παράκτιες θέσεις ραντάρ. Αργότερα δημοσιοποίησε ασπρόμαυρο βίντεο, χαμηλής ευκρίνειας, στο οποίο φέρεται να καταγράφεται έκρηξη και το οποίο έφερε την ένδειξη «μη απόρρητο». Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η επιχείρηση έχει ολοκληρωθεί.

Από την πλευρά του, το Ιράν ανέφερε ότι πύραυλος έπληξε περιοχή κοντά σε προβλήτα στο Σιρίκ, στο νότιο Ιράν. Η Τεχεράνη υποστήριξε επίσης ότι οι ιρανικές ναυτικές δυνάμεις απάντησαν πλήττοντας αμερικανικούς στρατιωτικούς στόχους στην περιοχή, χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για το τι ακριβώς επλήγη.

https://t.co/W4zjNqnmCt

— U.S. Central Command (@CENTCOM) June 26, 2026

«Η βία θα αντιμετωπιστεί με βία», λέει ο Βανς

Η Τεχεράνη δήλωσε ότι θα ελέγχει τα Στενά του Ορμούζ και προειδοποίησε τα κράτη του Κόλπου να μην ταχθούν στο πλευρό της Ουάσινγκτον, μετά την επίθεση της Πέμπτης σε φορτηγό πλοίο που έπλεε κοντά στις ακτές του Ομάν. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, κατηγόρησε το Ιράν για την επίθεση, υποστηρίζοντας ότι παραβίασε την προσωρινή συμφωνία της προηγούμενης εβδομάδας.

«Η αδικαιολόγητη επιθετικότητα κατά της εμπορικής ναυτιλίας από τις ιρανικές δυνάμεις παραβίασε σαφώς την εκεχειρία», ανέφερε η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ, χαρακτηρίζοντας τα αμερικανικά πλήγματα «ισχυρή απάντηση στην χθεσινή επίθεση σε εμπορικό πλοίο που διέπλεε τα Στενά του Ορμούζ».

Ο αμερικανικός στρατός πρόσθεσε ότι θα συνεχίσει να παρέχει «συντονισμό και υποστήριξη ασφαλούς διέλευσης» σε εμπορικά πλοία που κινούνται μέσω του στενού.

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζ. Ντ. Βανς, ο οποίος πλέον εμφανίζεται ως ένα από τα βασικά κυβερνητικά πρόσωπα για τη διαχείριση της σύγκρουσης, δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον τήρησε τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, η οποία περιγράφεται και ως μνημόνιο κατανόησης.

«Το Ιράν υπέγραψε συμφωνία κατάπαυσης του πυρός. Την έχουμε τηρήσει. Εάν έχουν διαφωνίες σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής του Μνημονίου Κατανόησης, μπορούν να απαντήσουν στο τηλέφωνο. Αλλά η βία θα αντιμετωπιστεί με βία», έγραψε ο Βανς στο X.

https://t.co/CckXLJSpah pic.twitter.com/NoMQ7cNtN5

— U.S. Central Command (@CENTCOM) June 27, 2026

Η ιρανική εκδοχή για το πλήγμα στο Σιρίκ

Τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, επικαλούμενα ανώνυμη στρατιωτική πηγή, μετέδωσαν ότι η επίθεση στο λιμάνι Σιρίκ σημειώθηκε μετά από έκρηξη που ακούστηκε στην περιοχή. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, περίπου πέντε ώρες νωρίτερα είχαν εκτοξευθεί προειδοποιητικές βολές από το Σιρίκ προς πλοία που φέρονται να παραβίασαν τους κανονισμούς διέλευσης από το Στενό του Ορμούζ. Προστέθηκε επίσης ότι δύο προειδοποιητικοί πύραυλοι είχαν εκτοξευθεί από την κοντινή περιοχή Καρπάν προς τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό.

Το Σάββατο, το ιρανικό πρακτορείο Mehr επικαλέστηκε τον επικεφαλής των λιμένων στο ανατολικό Χορμοζγκάν, ο οποίος δήλωσε ότι δεν υπήρξαν ζημιές στο λιμάνι Σιρίκ μετά το αμερικανικό πλήγμα. Ο ίδιος ανέφερε ότι το λιμάνι λειτουργεί κανονικά και ότι δεν έχουν καταγραφεί ζημιές σε εγκαταστάσεις ή εξοπλισμό.

Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι, ως απάντηση, το ναυτικό τους «χτύπησε τις τοποθεσίες όπου σταθμεύουν οι τρομοκρατικοί στρατιωτικοί των ΗΠΑ στην περιοχή». Προειδοποίησαν ακόμη ότι οποιαδήποτε νέα αμερικανική επίθεση θα προκαλέσει ευρύτερη ιρανική απάντηση.

Σύμφωνα με τους Φρουρούς της Επανάστασης, η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός δίνει στο Ιράν τον έλεγχο της κυκλοφορίας των πλοίων στα Στενά του Ορμούζ.

«Ωστόσο, οι Ηνωμένες Πολιτείες, προκαλώντας διάφορα μέτωπα, επιδίωξαν να παραβιάσουν αυτή τη δέσμευση και η απαραίτητη απάντηση δόθηκε και θα συνεχίσει να δίνεται. Εάν η επιθετικότητα επαναληφθεί, η απάντησή μας θα είναι ευρύτερη από αυτό», ανέφεραν οι Φρουροί της Επανάστασης.

Πίεση στις αγορές και ανησυχία για τη ναυσιπλοΐα

Οι ΗΠΑ δεν σχολίασαν άμεσα την ιρανική αναφορά περί πλήγματος κατά αμερικανικών στόχων. Η Τεχεράνη έχει επανειλημμένα επιχειρήσει, στη διάρκεια της σύγκρουσης, να ασκήσει πίεση στους συμμάχους της Ουάσινγκτον στην περιοχή.

Ο Εμπραχίμ Αζίζι, επικεφαλής της επιτροπής εθνικής ασφάλειας του ιρανικού κοινοβουλίου, κατηγόρησε τον Τραμπ ότι δεν έχει επιδείξει προσήλωση ούτε στις διαπραγματεύσεις ούτε στην κατάπαυση του πυρός.

«Αυτή η απερίσκεπτη παραβίαση της εκεχειρίας θα οδηγήσει, όπως πάντα, σε υποχώρηση και μετάνοια εκ μέρους τους», έγραψε ο Αζίζι στο X.

Πριν από τη νέα έκρηξη βίας, οι τιμές του πετρελαίου είχαν υποχωρήσει περίπου 3% την Παρασκευή, οδεύοντας προς μεγάλες εβδομαδιαίες απώλειες, καθώς δεξαμενόπλοια άρχισαν να επιστρέφουν στα Στενά του Ορμούζ. Από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και LNG.

Η Saudi Aramco επανέλαβε τις φορτώσεις αργού πετρελαίου στον τερματικό σταθμό Ras Tanura στον Κόλπο, το μεγαλύτερο πετρελαϊκό λιμάνι στον κόσμο, έπειτα από σχεδόν τετράμηνη διακοπή, σύμφωνα με στοιχεία ναυτιλιακών μεταφορών.

Αύξηση καταγράφηκε και στις αποστολές λιπασμάτων μέσω του στενού, περιορίζοντας εν μέρει τις ανησυχίες για πιθανή άνοδο των διεθνών τιμών των τροφίμων.

Αντιπαράθεση για τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, ολοκληρώνοντας περιοδεία στον Κόλπο με στόχο τον καθησυχασμό των περιφερειακών συμμάχων της Ουάσινγκτον, εξέδωσε κοινή δήλωση με το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου. Σε αυτήν ζητείται «ελεύθερη, άνευ όρων και απεριόριστη ναυσιπλοΐα» στα Στενά του Ορμούζ, χωρίς διόδια ή «προσπάθειες άσκησης ελέγχου».

Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν απάντησε ότι το στενό θα πρέπει να διοικείται από το Ιράν και το Ομάν. Παράλληλα, ο Αλί Ακμπάρ Βελαγιατί, ανώτατος σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, προειδοποίησε τους συμμάχους της Ουάσινγκτον στον Κόλπο ότι η επιβίωσή τους εξαρτάται από την ανοχή της Τεχεράνης.

Συμφωνία-πλαίσιο Ισραήλ και Λιβάνου στην Ουάσινγκτον

Την ίδια ώρα, υπήρξαν ενδείξεις διπλωματικής κινητικότητας σε άλλο μέτωπο της περιφερειακής σύγκρουσης. Το Ισραήλ και ο Λίβανος υπέγραψαν την Παρασκευή στην Ουάσινγκτον συμφωνία-πλαίσιο, έπειτα από αρκετές ημέρες συνομιλιών υπό αμερικανική διαμεσολάβηση, με στόχο τον τερματισμό των συγκρούσεων μεταξύ του Ισραήλ και της υποστηριζόμενης από το Ιράν Χεζμπολάχ.

Η συμφωνία χαρακτηρίστηκε και από τις δύο πλευρές ως αρχικό βήμα. Προβλέπει, μεταξύ άλλων, τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ και την αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων από τον Λίβανο, χωρίς όμως να έχει αποσαφηνιστεί πώς θα εφαρμοστεί στην πράξη. Η Χεζμπολάχ δήλωσε ότι δεν πρόκειται να συνεργαστεί.

Η πρέσβειρα του Λιβάνου Νάντα Μοαβάντ και ο Ισραηλινός ομόλογός της Γιεχίελ Λάιτερ υπέγραψαν το τριμερές έγγραφο με τις ΗΠΑ στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι η συμφωνία επιτρέπει στις ισραηλινές δυνάμεις να παραμείνουν στον νότιο Λίβανο, εάν η Χεζμπολάχ δεν αφοπλιστεί.

«Σήμερα κάναμε το πρώτο βήμα σε αυτό που θα είναι ένα δύσκολο ταξίδι, αναμφίβολα, αλλά σημαντικό, ουσιώδες και απαραίτητο», δήλωσε ο Μάρκο Ρούμπιο πριν από την υπογραφή.

Σε μεταγενέστερη δήλωσή του, ο Ρούμπιο ανέφερε ότι οι ΗΠΑ θα διευκολύνουν την εφαρμογή της συμφωνίας μέσω τριμερούς «Ομάδας Στρατιωτικού Συντονισμού για τον Λίβανο». Πρόσθεσε ότι η Ουάσινγκτον θα διαθέσει σημαντικούς πόρους, μεταξύ των οποίων άμεση ανθρωπιστική βοήθεια ύψους 100 εκατ. δολαρίων σε συντονισμό με τον ΟΗΕ. Οι ΗΠΑ, όπως είπε, σκοπεύουν επίσης να ενισχύσουν τις Λιβανέζικες Ένοπλες Δυνάμεις με περισσότερα από 30 εκατ. δολάρια, ώστε να μπορέσουν να εδραιώσουν αποτελεσματικότερα την κυριαρχία σε ολόκληρη την επικράτεια του Λιβάνου.

Το δύσκολο πεδίο εφαρμογής της συμφωνίας

Η σύγκρουση μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ ξέσπασε όταν η ένοπλη οργάνωση άνοιξε πυρ κατά του Ισραήλ στις 2 Μαρτίου, λίγες ημέρες μετά την επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν. Οι επιθέσεις της Χεζμπολάχ προκάλεσαν ισραηλινές αεροπορικές και χερσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες έχουν στοιχίσει τη ζωή σε περισσότερους από 4.000 ανθρώπους στον Λίβανο και έχουν εκτοπίσει πάνω από ένα εκατομμύριο.

Η Νάντα Μοαβάντ χαρακτήρισε τη συμφωνία «πρώτο βήμα» προς την αποκατάσταση της κυριαρχίας του Λιβάνου.

«Το Ιράν είναι έξω, η Χεζμπολάχ είναι έξω και ο δρόμος προς την ειρήνη μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου είναι εδώ», δήλωσε ο Γιεχίελ Λάιτερ.

Ο Νετανιάχου ανέφερε ότι η συμφωνία θα επιτρέψει στον λιβανέζικο στρατό «να αρχίσει να οργανώνεται για να αναλάβει τον έλεγχο της επικράτειας», ξεκινώντας από δύο «πιλοτικές ζώνες» από τις οποίες τα ισραηλινά στρατεύματα θα αποσυρθούν από εδάφη που κατέλαβαν στη διάρκεια του πολέμου.

Το Ισραήλ περιγράφει την περιοχή ως «ζώνη ασφαλείας» ή «ουδέτερη ζώνη», όπου οι δυνάμεις του μπορούν να αποτρέπουν επιθέσεις της Χεζμπολάχ κατά του βόρειου Ισραήλ.

Ο πρόεδρος του Λιβάνου, Τζόζεφ Αούν, δήλωσε ότι η συμφωνία θα πρέπει να επιτρέψει στους Λιβανέζους να επιστρέψουν στη «πλήρως απελευθερωμένη» γη τους και να ξαναχτίσουν τα σπίτια τους χωρίς «συνεργάτη» στην κυριαρχία τους.

Αντιδρά η Χεζμπολάχ

Ο απολογισμός για το Ισραήλ από τον τελευταίο γύρο εχθροπραξιών με τη Χεζμπολάχ περιλαμβάνει τουλάχιστον 32 στρατιώτες και τέσσερις Ισραηλινούς πολίτες. Η Χεζμπολάχ δεν δημοσιοποιεί στοιχεία για τις απώλειές της. Το Reuters είχε μεταδώσει στις 4 Μαΐου ότι αρκετές χιλιάδες μαχητές της οργάνωσης είχαν σκοτωθεί στον πόλεμο.

Αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ δήλωσε την Πέμπτη στο Reuters ότι το Ισραήλ συμφώνησε να αποσυρθεί από μέρος των εδαφών που έχει καταλάβει, κάτι που διέψευσαν Ισραηλινοί και Λιβανέζοι αξιωματούχοι.

Πριν από την επανέναρξη των συνομιλιών αυτή την εβδομάδα, το Ισραήλ και η Χεζμπολάχ είχαν συμφωνήσει να σταματήσουν τα πυρά, παρότι το Ισραήλ διατηρούσε στρατεύματα στον νότιο Λίβανο. Η βία συνεχίστηκε και μετά την εκεχειρία, με τον ισραηλινό στρατό να ανακοινώνει την Παρασκευή ότι σκότωσε επτά μέλη της Χεζμπολάχ, τα οποία, όπως υποστήριξε, δρούσαν κοντά στην περιοχή που κατέχει. Το Reuters δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει ανεξάρτητα τον ισχυρισμό.

«Στο βαθμό που ο λιβανέζικος στρατός θα καταφέρει να διαλύσει και να αφοπλίσει τη Χεζμπολάχ, θα προχωρήσουμε με πρόσθετες πιλοτικές ζώνες και τον τελικό καθορισμό διεθνώς αναγνωρισμένων, ασφαλών και συμφωνημένων συνόρων», δήλωσε ο Λάιτερ μετά την υπογραφή.

Ο βουλευτής της Χεζμπολάχ, Χασάν Φαντλάλα, δήλωσε ότι οι λιβανέζικες αρχές δεν θα μπορέσουν να εφαρμόσουν τη συμφωνία, εκτός εάν, με τη στήριξη των ΗΠΑ, «οδεύσουν σε εμφύλιο πόλεμο», σύμφωνα με το φιλοϊρανικό δίκτυο Al Mayadeen.

Ο Φαντλάλα πρόσθεσε ότι η Χεζμπολάχ θα αντιταχθεί σε οποιοδήποτε μέτρο λάβουν οι λιβανέζικες αρχές και θα διατηρήσει τα όπλα της. Όπως είπε, η αντίθεση της οργάνωσης είναι «σοβαρή» και δεν θα επιτρέψει την εφαρμογή των δεσμεύσεων επί του πεδίου.

Ισραηλινά φυλλάδια με εντολή απομάκρυνσης στον νότιο Λίβανο

Ισραηλινές δυνάμεις έριξαν την Παρασκευή φυλλάδια πάνω από την πόλη Μανσούρι, στον νότιο Λίβανο, καλώντας τους κατοίκους να εγκαταλείψουν την περιοχή, σύμφωνα με τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Λιβάνου. Πρόκειται για την πρώτη τέτοια εντολή από τότε που τέθηκε σε ισχύ η τελευταία εκεχειρία μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ.

Ανώτερος Λιβανέζος στρατιωτικός αξιωματούχος δήλωσε ότι το Ισραήλ πρόσθεσε πρόσφατα τη Μανσούρι στη ζώνη κατοχής του. Σύμφωνα με τον ίδιο, Λιβανέζοι αγρότες συνεχίζουν να εισέρχονται και να εξέρχονται από την πόλη, αλλά δεν κατοικούν μόνιμα εκεί.

Εκπρόσωπος του ισραηλινού στρατού ανέφερε ότι η ενέργεια αποτέλεσε «υπενθύμιση» προς τον άμαχο πληθυσμό πως «η περιοχή βρίσκεται εντός της ζώνης ασφαλείας στην οποία επιχειρούν Ισραηλινοί στρατιώτες. Είναι μια υπενθύμιση να μην βρίσκονται στην περιοχή για να μην υποστούν κακό».