Νέο διπλωματικό επεισόδιο ΗΠΑ-Δανίας για τη Γροιλανδία

Ο Ντόναλντ Τραμπ άνοιξε νέο κύκλο έντασης με τη Δανία, αφού διόρισε «ειδικό απεσταλμένο» στη Γροιλανδία, το αρκτικό νησί για το οποίο έχει πει ότι θα ήθελε να περάσει υπό αμερικανικό έλεγχο. Ανακοίνωσε ότι ο Τζεφ Λάντρι, Ρεπουμπλικάνος κυβερνήτης της Λουιζιάνα, θα αναλάβει αυτόν τον ρόλο. Ο ίδιος ο Λάντρι έγραψε στο X ότι θεωρεί τιμή του να υπηρετήσει σε «εθελοντική θέση» με στόχο «να γίνει η Γροιλανδία μέρος των ΗΠΑ».

Η κίνηση προκάλεσε οργή στην Κοπεγχάγη, η οποία ανακοίνωσε ότι θα καλέσει τον Αμερικανό πρέσβη για να δώσει «εξηγήσεις». Ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας  Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν τόνισε ότι το νησί πρέπει «να αποφασίσει το δικό του μέλλον» και ότι «η εδαφική του ακεραιότητα πρέπει να γίνεται σεβαστή».

Ο Δανός υπουργός Εξωτερικών, Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, χαρακτήρισε τον διορισμό «βαθιά ανησυχητικό» και προειδοποίησε ότι δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές ενέργειες που υπονομεύουν την εδαφική ακεραιότητα του Βασιλείου της Δανίας (Δανία-Νήσοι Φερόε-Γροιλανδία).

Ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, είπε πως η περιοχή θέλει συνεργασία με τις ΗΠΑ και άλλες χώρες, αλλά μόνο στη βάση του αμοιβαίου σεβασμού: «Εμείς αποφασίζουμε για το μέλλον μας. Η Γροιλανδία ανήκει στους Γροιλανδούς».

Παράλληλα, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε ότι η ΕΕ εκφράζει «πλήρη αλληλεγγύη» προς τη Δανία και τον λαό της Γροιλανδίας.

Ο Τραμπ υποστήριξε ότι η Γροιλανδία είναι «ουσιώδης» για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ και ότι ο Λάντρι θα προωθήσει τα αμερικανικά συμφέροντα. Η σημασία του διορισμού, όμως, δεν είναι μόνο συμβολική. Δείχνει ότι οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν τη Γροιλανδία σαν ξεχωριστή υπόθεση από τη Δανία, ενώ ο ίδιος ο απεσταλμένος μιλά ανοιχτά για ένταξη του νησιού στις ΗΠΑ.

Η Γροιλανδία έχει περίπου 57.000 κατοίκους και απολαμβάνει εκτεταμένη αυτοδιοίκηση από το 1979. Ωστόσο, η άμυνα και η εξωτερική πολιτική παραμένουν αρμοδιότητα της Δανίας. Παρότι πολλοί Γροιλανδοί βλέπουν θετικά την προοπτική ανεξαρτησίας από τη Δανία, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ισχυρή αντίθεση στο ενδεχόμενο να ενταχθεί το νησί στις ΗΠΑ.