Νίκος Παπανδρέου: Το «καλάθι του νοικοκυριού» είναι παράδειγμα έξυπνης οικονομικής πολιτικής

Την πρωτοβουλία της κυβέρνησης και του υπ. Ανάπτυξης, Άδωνι Γεωργιάδη να συγκρατήσουν τις τιμές με το «καλάθι του νοικοκυριού» εγκωμιάζει ο Νίκος Παπανδρέου, σε άρθρο του στην «Οικονομική Επιθεώρηση». Όπως επισημαίνει ο ίδιος, το σχόλιό του βασίζεται στις ιδιαίτερες γνώσεις που έχει για το θέμα ως οικονομολόγος, οι οποίες του επιτρέπουν να δει «χωρίς κομματικές παρωπίδες», τα οφέλη του μέτρου.

«Για τις τιμές των απαραίτητων αγαθών κατανάλωσης, η σημερινή κυβέρνηση έχει υιοθετήσει μια πρωτότυπη και ως τώρα εξόχως πετυχημένη πολιτική», γράφει μεταξύ άλλων στο άρθρο του ο Νίκος Παπανδρέου και συνεχίζει: 

«Το μοντέλο ελέγχου τιμών που βαφτίστηκε “το καλάθι του νοικοκυριού” είναι παράδειγμα έξυπνης οικονομικής πολιτικής. Έξυπνης επειδή ως τώρα δείχνει ότι έχει πετύχει, και χωρίς κρατικά έξοδα. Μια πολιτική ευέλικτη, που αναπροσαρμόζεται κάθε εβδομάδα και ανταποκρίνεται με αυτόν τον τρόπο της ταχύτητας στην απίστευτη ρευστότητα των σημερινών αγορών. Έχει το επιπλέον ατού ότι δεν αλλοιώνει τα θετικά της αγοράς, εφαρμόζεται με ευκολία, χωρίς να χρειάζεται το κράτος να στήσει μια ολόκληρη γραφειοκρατία από ελεγκτές.

Ας δούμε λίγο τι είναι το περιβόητο “καλάθι του νοικοκυριού”. Στο “καλάθι” εντάσσονται προϊόντα με τη φθηνότερη τιμής της εβδομάδας, πχ το λίτρο γάλατος, το μισόκιλο ρύζι και άλλα 640 αντίστοιχα προϊόντα. Η υποχρέωση για να μείνεις στο πολυδιαφημιζόμενο καλάθι είναι η χαμηλή τιμή της Δευτέρας να μείνει έτσι για τουλάχιστον μια εβδομάδα. Την επόμενη εβδομάδα μπορεί να έχει την πρωτιά άλλη μάρκα γάλακτος. Όπως βλέπετε, αυτή η μέθοδος ελέγχου δεν αλλάζει τα δεδομένα της αγοράς. Οι τιμές είναι αυτές που γεννιούνται από την αγορά και όχι από κάποιο διοικητικό μηχανισμό. Έτσι, το καλάθι προωθεί τον ανταγωνισμό γύρω από το προϊόν με τη χαμηλότερη τιμή. Έτσι, πιέζει τα άλλα ίδια προϊόντα να έχουν αντίστοιχες τιμές ώστε να μείνουν στο παιχνίδι».

Και συμπληρώνει σε άλλο σημείο του άρθρου του: «Επιστρέφοντας τώρα στο θέμα του «καλαθιού», το έξυπνο με αυτήν την πολιτική είναι ότι αποφεύγει τα τεράστια προβλήματα που προκύπτουν από τον σκληρό έλεγχο τιμών. Έχει πετύχει το μέτρο; Φαίνεται ότι στα 600 και πάνω προϊόντα που έχουν μπει στο καλάθι του νοικοκυριού οι τιμές έμειναν ίδιες. Την ίδια στιγμή, τα «εκτός καλαθιού» προϊόντα, όπως είπε σε συνέντευξή του ο υπουργός Ανάπτυξης, για να κρατήσουν τους πελάτες τους και για να μην τους φύγουν, υιοθέτησαν και εκείνα πιο ελκυστικές τιμές. Δηλαδή το μέτρο πίεσε και τα προϊόντα “εκτός καλαθιού” – δείγμα ότι ο ανταγωνισμός μέσα στην κρίση μπορεί να λειτουργήσει προς όφελός μας».