ΝΠΠΕ: Με τροπολογία «μπάλωμα» το υπουργείο Παιδείας επιχειρεί να κλείσει τις τρύπες και να προλάβει αγωγές από τους φοιτητές

Με τροπολογία που μοιάζει περισσότερο με επιχείρηση περιορισμού της ζημιάς παρά με συγκροτημένη θεσμική λύση, το υπουργείο Παιδείας επιχειρεί να καλύψει ένα κρίσιμο κενό γύρω από τη λειτουργία των μη κρατικών πανεπιστημίων και, κυρίως, να προστατευθεί από τις συνέπειες πιθανών δικαστικών ακυρώσεων.

Η ρύθμιση αφορά τους φοιτητές των Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ) και προβλέπει ότι ο χρόνος σπουδών και οι πιστωτικές μονάδες που έχουν ήδη αποκτήσει μπορούν να αναγνωρίζονται ακόμη και στην περίπτωση που η άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας ενός ιδρύματος ή η πιστοποίηση του προγράμματος σπουδών ακυρωθεί εκ των υστέρων από δικαστήριο.

Η τροπολογία κατατέθηκε τη Δευτέρα σε νομοσχέδιο του υπουργείου Εσωτερικών και ουσιαστικά επιχειρεί να απαντήσει προκαταβολικά σε ένα ιδιαίτερα δύσκολο ερώτημα: τι συμβαίνει με τους φοιτητές όταν μια διοικητική πράξη πάνω στην οποία στηρίχθηκε η φοίτησή τους κριθεί αργότερα παράνομη ή ακυρωτέα;

Το υπουργείο παρουσιάζει τη ρύθμιση ως μέτρο προστασίας των φοιτητών και διασφάλισης της απρόσκοπτης συνέχισης των σπουδών τους. Πίσω, όμως, από αυτή τη διατύπωση διακρίνεται και η προσπάθεια να κλείσουν εγκαίρως οι νομικές «τρύπες» που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν αξιώσεις αποζημίωσης, δικαστικές προσφυγές και σοβαρή αναστάτωση για όσους επέλεξαν να εγγραφούν σε προγράμματα τα οποία είχαν την επίσημη σφραγίδα της Πολιτείας.

Σύμφωνα με την ενημέρωση του υπουργείου, δημιουργείται ειδικό πλαίσιο για την αναγνώριση του ήδη διανυθέντος χρόνου σπουδών και των αντίστοιχων πιστωτικών μονάδων, όταν άδειες λειτουργίας ή αποφάσεις πιστοποίησης ακυρωθούν μεταγενέστερα δικαστικά.

Με απλά λόγια, το κράτος επιχειρεί να διασφαλίσει ότι μια δική του διοικητική ή κανονιστική αστοχία δεν θα συμπαρασύρει και τους φοιτητές που είχαν ήδη ξεκινήσει τις σπουδές τους.

Το υπουργείο επικαλείται τις αρχές της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και της χρηστής διοίκησης, επισημαίνοντας ότι οι φοιτητές εγγράφηκαν καλόπιστα σε προγράμματα τα οποία είχαν εγκριθεί από τα αρμόδια όργανα και λειτουργούσαν βάσει διοικητικών πράξεων που, κατά τον χρόνο εγγραφής και φοίτησης, βρίσκονταν κανονικά σε ισχύ.

Ουσιαστικά αναγνωρίζεται ότι ο φοιτητής δεν μπορεί να κληθεί να πληρώσει το τίμημα για προβλήματα νομιμότητας, ατέλειες ή πλημμέλειες μιας διαδικασίας για την οποία αποκλειστικά υπεύθυνη είναι η διοίκηση.

Την ίδια στιγμή, όμως, η ανάγκη αυτής της τροπολογίας φωτίζει και την άλλη πλευρά του ζητήματος: το θεσμικό πλαίσιο χρειάζεται ήδη διορθωτικές κινήσεις ώστε να αντιμετωπισθούν οι συνέπειες ενδεχόμενων ακυρωτικών δικαστικών αποφάσεων.

Και κάπου εδώ η κυβερνητική επιχειρηματολογία περί θωρακισμένου συστήματος συναντά την πραγματικότητα μιας ρύθμισης που λειτουργεί ως θεσμική «αλευρόκολλα». Εάν κάτι ακυρωθεί δικαστικά,  με νομοθετική διάταξη προσπαθεί να αποφύγει τις αγωγές από τους φοιτητές.

Τι προβλέπεται για τις πιστωτικές μονάδες

Σύμφωνα με το υπουργείο Παιδείας, ο φοιτητής θα μπορεί να διατηρεί τον χρόνο σπουδών και τις πιστωτικές μονάδες που έχει ήδη αποκτήσει, εφόσον συνεχίσει στο ίδιο πρόγραμμα σπουδών και αυτό πιστοποιηθεί εκ νέου από την Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ), σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο. Έτσι, οι πιστωτικές μονάδες από μαθήματα και άλλες εκπαιδευτικές δραστηριότητες που έχουν ολοκληρωθεί επιτυχώς θα εξακολουθούν να προσμετρώνται για την ολοκλήρωση των σπουδών και τη λήψη πτυχίου ή διπλώματος.

Το υπουργείο επιμένει ότι η διαδικασία γίνεται σε «πλήρη συμμόρφωση» με το αποτέλεσμα μιας δικαστικής ακύρωσης.