Ο Μακρόν θα επιδιώξει τη χρήση του Ευρωπαϊκού “Μέσου κατά του Καταναγκασμού” με στόχο τις ΗΠΑ

Tην ενεργοποίηση του Μέσου κατά του Εξαναγκασμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Anti-Coercion Instrument, ACI) θα ζητήσει ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, μετά την ανακοίνωση νέων δασμών από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ σε ευρωπαϊκές χώρες για τη Γροιλανδία.

Ο Μακρόν, ο οποίος -χθές (17.1.126) – χαρακτήρισε την απειλή δασμών «απαράδεκτη», βρισκόταν σε επαφή με Ευρωπαίους ομολόγους του και θα υποβάλει το αίτημα εκ μέρους της Γαλλίας, σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg.

Ο Τραμπ ανακοίνωσε δασμό 10% σε αγαθά από οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Γαλλίας, από την 1η Φεβρουαρίου. Σε μια ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, απείλησε να αυξήσει τον δασμό στο 25% τον Ιούνιο, εκτός εάν και μέχρι «να επιτευχθεί συμφωνία για την πλήρη και ολική αγορά της Γροιλανδίας».

Οι εθνικοί πρέσβεις της ΕΕ θα συναντηθούν σήμερα για να συζητήσουν τα επόμενα βήματα του μπλοκ.

Το μέσο κατά του εξαναγκασμού της ΕΕ είναι το πιο ισχυρό εργαλείο αντιποίνων του μπλοκ. Παρόλο που δεν έχει χρησιμοποιηθεί ποτέ, ο ACI σχεδιάστηκε κυρίως ως αποτρεπτικό μέσο και, εάν χρειαστεί, για να αντιδράσει σε σκόπιμες καταναγκαστικές ενέργειες από τρίτες χώρες που χρησιμοποιούν εμπορικά μέτρα ως μέσο πίεσης στις πολιτικές επιλογές της ΕΕ ή των μελών της.

Αυτά τα μέτρα θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν δασμούς, νέους φόρους σε εταιρείες τεχνολογίας ή στοχευμένους περιορισμούς στις επενδύσεις στην ΕΕ.

Θα μπορούσαν επίσης να περιλαμβάνουν τον περιορισμό της πρόσβασης σε ορισμένα τμήματα της αγοράς της ΕΕ ή τον περιορισμό των εταιρειών από την υποβολή προσφορών για δημόσιες συμβάσεις στην Ευρώπη.

Σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg, το σχέδιο του Τραμπ να επιβάλει δασμούς για τη Γροιλανδία θέτει υπό αμφισβήτηση την εγκυρότητα της εμπορικής συμφωνίας που σφραγίστηκε πέρυσι μεταξύ της ΕΕ και των ΗΠΑ.

Η συμφωνία αυτή έχει ήδη εφαρμοστεί εν μέρει, αλλά εξακολουθεί να χρειάζεται έγκριση από το κοινοβούλιο, το οποίο είναι πλέον πιθανό να σταματήσει την έγκρισή της.

Ευρωπαϊκό “Μέσο κατά του Εξαναγκασμού”: Τι είναι, πώς και πότε θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί

Το “Μέσο κατά του Εξαναγκασμού” (ACI) είναι το ισχυρότερο εργαλείο της ΕΕ για την αντιμετώπιση οικονομικών ή εμπορικών πιέσεων από τρίτη χώρα.

Εάν η ΕΕ αποφασίσει ότι υφίσταται καταναγκασμό, το ACI θα της δώσει κάλυψη για να αντιδράσει με μια σειρά κυρώσεων που στοχεύουν στην πρόσβαση της παραβατικής χώρας σε μία από τις μεγαλύτερες και πιο επικερδείς αγορές αγαθών και υπηρεσιών στον κόσμο.

Η ΕΕ βλέπει τον πραγματικό σκοπό της ACI όχι τόσο ως αντίποινα όσο ως αποτροπή, καθώς οι διατάξεις της είναι τόσο δυνητικά επιζήμιες για έναν εμπορικό εταίρο που η απλή απειλή εφαρμογής της σημαίνει ότι οι χώρες θα το σκεφτούν δύο φορές πριν χρησιμοποιήσουν το εμπόριο ως διπλωματικό όπλο.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η εκτελεστική εξουσία της ΕΕ, πρότεινε την ACI το 2021, σε απάντηση σε μια σειρά από προειδοποιητικά μηνύματα που έδειξαν την ευπάθεια του μπλοκ σε τακτικές καταναγκασμού που ασκούνται μέσω του εμπορίου και των επενδύσεων.

Σύμφωνα με μια νέα εμπορική πολιτική που καθορίστηκε εκείνο το έτος, η ΕΕ επιδίωξε να γίνει πιο δυναμική στην υπεράσπιση αυτού που ονόμασε παγκόσμια τάξη βασισμένη σε κανόνες και τα δικά της συμφέροντα και αξίες. Το δόγμα της «Ανοιχτής Στρατηγικής Αυτονομίας» του μπλοκ της δίνει τη δυνατότητα να ενεργεί ανεξάρτητα σε στρατηγικά σημαντικούς τομείς, δίνοντας παράλληλα προτεραιότητα στην πολυμερή συνεργασία όπου είναι δυνατόν.

Ο εμπορικός καταναγκασμός είναι η πρακτική της εφαρμογής εμπορικών μέσων όπως δασμοί, μέτρα αντιντάμπινγκ, ποσοστώσεις και άλλα εργαλεία που προκαλούν βλάβη σε έναν εμπορικό εταίρο για λόγους που δεν δικαιολογούνται σύμφωνα με τους γενικά αποδεκτούς κανόνες του διεθνούς εμπορίου και οι οποίοι δεν αντιμετωπίζουν άμεσα καμία αναγνωρισμένη ανισορροπία ή αδικία στην εμπορική σχέση. Ο στόχος είναι, αντίθετα, να επιβληθεί οικονομικό κόστος στον στόχο με αυθαίρετο τρόπο, ως μέρος μιας ευρύτερης διπλωματικής διαμάχης.

Τα κράτη μέλη της ΕΕ αποφασίζουν συλλογικά εάν θα χρησιμοποιήσουν την ACI. Πρώτα πρέπει να διαπιστωθεί ότι υπάρχει καταναγκασμός από τρίτη χώρα. Τα μέτρα αντίδρασης μπορούν στη συνέχεια να ληφθούν μέσω ψηφοφορίας με ειδική πλειοψηφία, πράγμα που σημαίνει ότι θα συγκεντρωθεί η υποστήριξη του 55% των κρατών μελών που συνολικά αντιπροσωπεύουν το 65% του συνολικού πληθυσμού. Αυτό δίνει στις μεγάλες δυνάμεις της ΕΕ, τη Γαλλία και τη Γερμανία, σημαντικό λόγο στο αποτέλεσμα.

Η διαδικασία θα μπορούσε να διαρκέσει εβδομάδες ή και μήνες, ανάλογα με το πόσο γρήγορα μπορούν να πειστούν τα διστακτικά κράτη μέλη να αφήσουν στην άκρη τις ανησυχίες τους.

Η Επιτροπή θα πρέπει να διερευνήσει πρώτα τον φερόμενο καταναγκασμό. Εάν αποφασίσει ότι οι περιστάσεις δικαιολογούν τη χρήση της ACI, τότε θα προτείνει να το πράξει στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το οποίο αποτελείται από τους εκπροσώπους των 27 κρατών μελών της ΕΕ.

Το Συμβούλιο θα έχει στη συνέχεια 10 εβδομάδες για να εγκρίνει ή να απορρίψει την πρόταση.