Πέθανε ο νομπελίστας φυσικός Φρανσουά Ανγκλέρ

Πέθανε σε ηλικία 93 ετών ο Βέλγος θεωρητικός φυσικός Φρανσουά Ανγκλέρ (François Englert), ένας από τους σημαντικότερους επιστήμονες της σύγχρονης φυσικής των σωματιδίων και συνδιαμορφωτής της θεωρίας που οδήγησε στην ανακάλυψη του μποζονίου Χιγκς. Την είδηση του θανάτου του ανακοίνωσε το Ελεύθερο Πανεπιστήμιο των Βρυξελλών, όπου ο Ανγκλέρ είχε υπηρετήσει επί δεκαετίες, αφήνοντας βαθύ αποτύπωμα τόσο στην επιστημονική έρευνα όσο και στην ακαδημαϊκή κοινότητα. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ULB, ο Φρανσουά Ανγκλέρ πέθανε στις 18 Ιουνίου 2026 στο Ουκλ.

Ο Ανγκλέρ τιμήθηκε το 2013 με το Νόμπελ Φυσικής, από κοινού με τον Βρετανό Πίτερ Χιγκς, για τη θεωρητική διατύπωση του μηχανισμού που εξηγεί πώς τα στοιχειώδη σωματίδια αποκτούν μάζα. Οι βάσεις αυτής της θεωρίας είχαν τεθεί ήδη από το 1964 και επιβεβαιώθηκαν σχεδόν μισό αιώνα αργότερα, το 2012, με την ανακάλυψη του μποζονίου Χιγκς στο CERN.

Το μποζόνιο Χιγκς θεωρείται κομβικό στοιχείο του Καθιερωμένου Προτύπου, της θεωρίας που περιγράφει τα θεμελιώδη σωματίδια και τις αλληλεπιδράσεις τους. Για τους φυσικούς, η ανακάλυψή του αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες επιβεβαιώσεις της σύγχρονης θεωρητικής φυσικής, καθώς έδωσε πειραματική βάση σε μια ιδέα που επί δεκαετίες αποτελούσε κεντρικό ζητούμενο της επιστήμης.

Γεννημένος στις 6 Νοεμβρίου 1932 στο Ετερμπέκ των Βρυξελλών, ο Φρανσουά Ανγκλέρ προερχόταν από οικογένεια Εβραίων εμπόρων. Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο ίδιος και η οικογένειά του αναγκάστηκαν να κρυφτούν, μετά την κατάληψη του Βελγίου από τη ναζιστική Γερμανία.

Αρχικά σπούδασε πολιτικός μηχανικός, όμως στη συνέχεια στράφηκε στη θεωρητική φυσική, το πεδίο στο οποίο αφιέρωσε περισσότερες από επτά δεκαετίες. Μετά τις σπουδές του βρέθηκε στο Πανεπιστήμιο Κορνέλ των Ηνωμένων Πολιτειών, όπου γνώρισε τον Ρόμπερτ Μπράουτ, με τον οποίο συνδέθηκε επιστημονικά και αργότερα συνεργάστηκε στενά στο Βέλγιο.

Οι δύο επιστήμονες ανέλαβαν από κοινού τη διεύθυνση του Τμήματος Θεωρητικής Φυσικής του ULB και διατύπωσαν τον λεγόμενο μηχανισμό Μπράουτ-Ανγκλέρ-Χιγκς. Η εργασία τους αποτέλεσε θεμέλιο λίθο για την κατανόηση της μάζας των σωματιδίων και για τη μετέπειτα ανακάλυψη του μποζονίου Χιγκς.

Το Ελεύθερο Πανεπιστήμιο των Βρυξελλών αποχαιρέτησε τον Ανγκλέρ χαρακτηρίζοντάς τον «κορυφαία προσωπικότητα της σύγχρονης θεωρητικής φυσικής», υπογραμμίζοντας ότι αφήνει πίσω του «μια εξαιρετική επιστημονική κληρονομιά» και «ανεξίτηλο αποτύπωμα» στην ιστορία του ιδρύματος.

Ο ίδιος ο Ανγκλέρ είχε περιγράψει την επιστημονική του πορεία ως μια συνεχή προσπάθεια κατανόησης του κόσμου με ορθολογικούς όρους. Παραλαμβάνοντας το Νόμπελ το 2013, είχε δηλώσει ότι η επιστήμη είναι απαραίτητη για την οικοδόμηση ενός πολιτισμού αντάξιου του ονόματός του, τονίζοντας την ανάγκη υπεράσπισης της λογικής απέναντι στις μη ορθολογικές ιδέες.

Αντισυμβατικός και δηλωμένος άθεος, ο Φρανσουά Ανγκλέρ υπήρξε μια προσωπικότητα που συνδύαζε την επιστημονική αυστηρότητα με βαθιά ανθρωπιστική ματιά. Για τη συμβολή του στην επιστήμη τιμήθηκε, μεταξύ άλλων, και με τον τίτλο του βαρόνου από τον βασιλιά του Βελγίου.

Ο θάνατός του σηματοδοτεί την απώλεια ενός από τους τελευταίους μεγάλους θεωρητικούς φυσικούς της γενιάς που άλλαξε ριζικά την κατανόηση της ύλης και των θεμελιωδών νόμων του σύμπαντος.