Politico: Οι ηγέτες της ΕΕ αποδεικνύονται ανίκανοι για δράση παρά τους πολέμους στο «κατώφλι» της Ευρώπη

Δύο πόλεμοι στο κατώφλι της Ευρώπης διαγράφονταν πάνω από μια 12ωρη σύνοδο κορυφής των ηγετών της ΕΕ και για πολύ διαφορετικούς λόγους βρέθηκαν παράλυτοι αντί να είναι σε θέση να κάνουν πολλά για τον καθένα, γράφει το Politico.

Σπάνια η αδυναμία του μπλοκ να αναλάβει ηγετικό ρόλο στις διεθνείς υποθέσεις ήταν τόσο προφανής. Μεταξύ του Φρίντριχ Μερτς της Γερμανίας, του Εμανουέλ Μακρόν της Γαλλίας και της Τζόρτζια Μελόνι της Ιταλίας — επικεφαλής τριών από τις 10 κορυφαίες οικονομίες του κόσμου — και των άλλων 24 παρευρισκομένων, μπορούσαν μόνο να κάνουν τα στραβά μάτια, να μαλώνουν μεταξύ τους ή να λένε ελάχιστα λόγια καθώς οι βομβαρδισμοί, οι εκτοξεύσεις πυραύλων και οι δολοφονίες συνεχίζονταν.

«Σε αυτές τις πολύ δύσκολες στιγμές που ζούμε, περισσότερο από ποτέ είναι αποφασιστικής σημασίας να τηρηθεί η διεθνής τάξη που βασίζεται σε κανόνες», δήλωσε στους δημοσιογράφους ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, ο οποίος προήδρευσε της συνάντησης στις Βρυξέλλες. «Η εναλλακτική λύση είναι το χάος. Η εναλλακτική λύση είναι ο πόλεμος στην Ουκρανία. Η εναλλακτική λύση είναι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή».

Και αυτή η ομιλία ήταν περίπου μέχρι το τέλος.

Καθώς η Τεχεράνη χτυπούσε τους γείτονές της, διαταράσσοντας τον ενεργειακό εφοδιασμό της Ευρώπης , το Κίεβο επιτίθετο σε ρωσικά εργοστάσια που επισκεύαζαν στρατιωτικά αεροπλάνα και ο Ντόναλντ Τραμπ στην Ουάσινγκτον αστειευόταν για την επίθεση στο Περλ Χάρμπορ μαζί με τον Ιάπωνα πρωθυπουργό, οι Ευρωπαίοι ηγέτες χρησιμοποίησαν τις συνομιλίες τους για να πειραματιστούν με το σύστημα αδειών άνθρακα της ένωσης , το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών. Δεν είναι ένα εντελώς άσχετο ζήτημα με το παγκόσμιο ενεργειακό σοκ, αλλά δεν είναι και ένα ζήτημα όπου η ήπειρος θα μπορούσε να επιδείξει τη γεωπολιτική της ισχύ.

Στο θέμα του Ιράν, οι ηγέτες διαπίστωσαν ότι είχαν ελάχιστη επιρροή ή βούληση να προβούν σε οποιαδήποτε σημαντική παρέμβαση. Στην Ουκρανία, περισσότερα από τέσσερα χρόνια μετά την ολοκληρωτική εισβολή της Ρωσίας – μια σύγκρουση όπου έχουν επιρροή και βούληση – δεν μπόρεσαν να ξεπεράσουν τις εσωτερικές διαιρέσεις για να εγκρίνουν την αποστολή 90 δισεκατομμυρίων ευρώ προς το Κίεβο.

Δεν υπήρχε «καμία προθυμία για ανάμειξη πέρα ​​από το τραπέζι» στη σύγκρουση με το Ιράν, δήλωσε ανώτερος Ευρωπαίος κυβερνητικός αξιωματούχος, ο οποίος τηρήθηκε η ανωνυμία του, όπως και άλλοι που αναφέρονται σε αυτό το άρθρο, για να συζητήσει τις συνομιλίες κεκλεισμένων των θυρών.

Ο Γερμανός καγκελάριος Μερτς παραπονέθηκε μάλιστα ότι η εστίαση στο Ιράν ενέχει τον κίνδυνο να μετατοπιστεί η προσοχή από τα μέτρα για την τόνωση της φθίνουσας οικονομίας της Ευρώπης — ο αρχικός λόγος ύπαρξης της συνόδου κορυφής πριν οι παγκόσμιες υποθέσεις μπουν εμπόδιο — σύμφωνα με τρεις αξιωματούχους.

«Ο κόσμος φαινόταν πολύ διαφορετικός στο Alden Biesen», δήλωσε ένας αξιωματούχος της ΕΕ, αναφερόμενος στη συνάντηση του περασμένου μήνα με επίκεντρο την ανταγωνιστικότητα σε ένα βελγικό κάστρο, η οποία είχε σκοπό να προετοιμάσει το σκηνικό για αυτήν τη σύνοδο κορυφής. Αυτό συνέβη πριν ο πόλεμος του Ιράν και το δίλημμα χρηματοδότησης της Ουκρανίας, που προκλήθηκαν από την αθέτηση της υπόσχεσής του να εγκρίνει το δάνειο από τον Ούγγρο πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν, αναδιαμόρφωσαν ριζικά την ατζέντα.

Όχι ο δικός μας πόλεμος

Αυτό δεν σημαίνει ότι το Ιράν αγνοήθηκε εντελώς.

Υπήρξε ανανεωμένη συζήτηση σχετικά με την αποστολή γαλλικών πολεμικών πλοίων για την προστασία του Στενού του Ορμούζ, του ζωτικού σημείου διέλευσης πετρελαίου που η Τεχεράνη έχει ουσιαστικά κλείσει απειλώντας να χτυπήσει πλοία, ενδεχομένως με την υποστήριξη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. «Έχουμε ξεκινήσει μια διερευνητική διαδικασία και θα δούμε τις επόμενες ημέρες αν έχει πιθανότητες επιτυχίας», δήλωσε ο Μακρόν.

Ωστόσο, η τελική δήλωση της συνόδου κορυφής δεν δεσμεύτηκε για οποιαδήποτε νέα αποστολή, αναφερόμενη μόνο στην ενίσχυση των υφιστάμενων ναυτικών επιχειρήσεων της ΕΕ στην περιοχή.

Μέχρι το τέλος των συνομιλιών, οι ηγέτες της ΕΕ κατέληξαν σε ένα σοβαρό συμπέρασμα: Η Ευρώπη έχει μικρή δύναμη ή τάση να διαμορφώνει τα γεγονότα.

«Η Μέση Ανατολή μας επηρεάζει πολύ — αλλά είμαστε εμείς οι παίκτες στο παιχνίδι;» ρώτησε ένας αξιωματούχος της ΕΕ που συμμετείχε στις συζητήσεις των ηγετών. «Προσπαθούν να βρουν μια θέση σε αυτή τη συζήτηση και έχουμε πολλές δηλώσεις και θέσεις [αλλά] υπάρχει ρόλος για τους Ευρωπαίους στην επίλυση αυτής της διαδικασίας;»

Προφανώς όχι, σύμφωνα με την Κάγια Κάλλας, την επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, η οποία προειδοποίησε τους ηγέτες ότι «η έναρξη πολέμου είναι σαν μια ερωτική σχέση – είναι εύκολο να μπεις και δύσκολο να βγεις», σύμφωνα με δύο διπλωμάτες που ενημερώθηκαν για τα σχόλιά της.

Μετάφραση: Αυτός δεν είναι ο πόλεμος της Ευρώπης και δεν πρόκειται να γίνει.

Η ΕΕ έμεινε να κάνει «αυτό που κάνει πάντα», δήλωσε ένας αξιωματούχος της ΕΕ, γράφοντας «ωραίες δηλώσεις».

Φλεγόμενα πεδία φυσικού αερίου

Η Ευρώπη είχε ήδη εξοργίσει τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Τραμπ νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, όταν οι κορυφαίοι απεσταλμένοι της απέρριψαν την έκκλησή του για ασφάλεια στο Στενό του Ορμούζ. Τα τελικά συμπεράσματα της συνόδου κορυφής βασίστηκαν σε μεγάλο βαθμό σε γνωστές εκκλήσεις για «αποκλιμάκωση» και «αυτοσυγκράτηση», χωρίς να προτείνουν συγκεκριμένη δράση, εμμένοντας στην προηγούμενη θέση.

Αυτό συμβαίνει παρά την προειδοποίηση του Κατάρ την Πέμπτη ότι δεν θα είναι σε θέση να εκπληρώσει τις συμβάσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου με το Βέλγιο και την Ιταλία, αφότου το Ιράν έστρεψε την οργή του – και τους βαλλιστικούς πυραύλους του – στις αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις στη χώρα του Κόλπου, μειώνοντας σχεδόν το ένα πέμπτο της ικανότητάς του να εξάγει ΥΦΑ.

Ωστόσο, αντί να αντιμετωπίσουν κατά μέτωπο το ταχέως επεκτεινόμενο ενεργειακό σοκ, οι ηγέτες της Ευρώπης αφιέρωσαν ώρες συζητώντας την κλιματική πολιτική της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένου του ΣΕΔΕ, το οποίο μια ομάδα χωρών επιθυμεί να μεταρρυθμίσει.

«Το να λέμε ότι το ETS είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα όταν καίγονται μεγάλα κοιτάσματα φυσικού αερίου είναι λίγο περίεργο», δήλωσε ένας αξιωματούχος της ΕΕ.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε ότι οι συνέπειες του πολέμου επεκτάθηκαν πολύ πέρα ​​από τη Μέση Ανατολή, προσθέτοντας ότι ο πιο «άμεσος αντίκτυπός» του ήταν στον ενεργειακό εφοδιασμό και τις τιμές. Ανακοίνωσε μια σειρά από έκτακτα μέτρα για τη μείωση του κόστους, από τη μείωση των φόρων έως την ενίσχυση των επενδύσεων στο ΣΕΔΕ.

«Απλώς τρελός»

Αν μη τι άλλο, η σύνοδος κορυφής αποκάλυψε πού συμπίπτουν οι πόλεμοι στο Ιράν και την Ουκρανία.

Σε αυτό που θα μπορούσε να είναι η τελευταία του συγκέντρωση στην ΕΕ μετά από 16 χρόνια , εάν χάσει τις εκλογές του επόμενου μήνα, ο Ούγγρος Ορμπάν επέκρινε την προσέγγιση της Ευρώπης στην εξελισσόμενη ενεργειακή κρίση.

«Η συμπεριφορά και η στρατηγική που έχουν οι Ευρωπαίοι εδώ είναι απλώς τρελές», είπε — προσθέτοντας ότι η ΕΕ χρειάζεται να αγοράσει ρωσικό πετρέλαιο για να «επιβιώσει».

Ο Όρμπαν μπλόκαρε ένα δάνειο 90 δισεκατομμυρίων ευρώ από την ΕΕ προς το Κίεβο λόγω διαμάχης σχετικά με έναν κατεστραμμένο αγωγό που μεταφέρει ρωσικό πετρέλαιο μέσω της Ουκρανίας στην Ουγγαρία και άλλες χώρες της Κεντρικής Ευρώπης.

Για αυτόν τον λόγο, το μπλοκ δεν ήταν σε θέση να προσφέρει πολύ περισσότερα από διαβεβαιώσεις για τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Ο Όρμπαν διατήρησε την αντίθεσή του την Πέμπτη και μάλιστα κέρδισε τη συμπάθεια της Μελόνι, η οποία είπε στους ηγέτες ότι κατανοούσε τη θέση του.

Καθώς η απογοήτευση στην αίθουσα έβραζε, πολλοί ηγέτες επέκριναν έντονα τον Ούγγρο πρωθυπουργό, σύμφωνα με τον Σουηδό πρωθυπουργό Ουλφ Κρίστερσον.

«Δεν έχω ακούσει ποτέ τόσο σκληρή κριτική για κανέναν, ποτέ», δήλωσε στους δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια διαλείμματος των συνομιλιών.

Ο Μερτς συμφώνησε ότι οι ηγέτες ήταν «βαθιά αναστατωμένοι» με τον Όρμπαν. «Είμαι απόλυτα πεπεισμένος ότι αυτό θα αφήσει ένα διαρκές σημάδι», είπε.

Αλλά η πίεση από τους ομολόγους του δεν κατάφερε να επηρεάσει τον Όρμπαν και τα ζητήματα του δανείου της ΕΕ θα μεταφερθούν σε μια άλλη σύνοδο κορυφής τον επόμενο μήνα – μέχρι τότε η Ουγγαρία θα μπορούσε να έχει έναν νέο ηγέτη, ή τουλάχιστον έναν παλιό που δεν θα έχει απεγνωσμένα ψήφους.

Στο θέμα του Ιράν και της Ουκρανίας, η ΕΕ δεν κατάφερε πουθενά. Προηγούμενες προβλέψεις διπλωματών ότι οι ηγέτες θα μπορούσαν να συνεχίσουν τις συζητήσεις όλη τη νύχτα ή ακόμα και να συναντηθούν ξανά για μια δεύτερη ημέρα, καθώς η επείγουσα ανάγκη ενός κόσμου σε αναταραχή τους ανάγκασε να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις προτού αυτές αποτύχουν να υλοποιηθούν. Τα πράγματα είχαν γίνει και είχαν ξεκαθαριστεί πριν από τα μεσάνυχτα.

Μετά από 12 ώρες λίγων αποφάσεων, οι ηγέτες δεν είχαν πολλά νέα να πουν στους πολίτες της χώρας τους.

«Υπάρχουν πολλά πράγματα που μας ανησυχούν σχετικά με αυτόν τον πόλεμο» στη Μέση Ανατολή, ενώ το βέτο του Όρμπαν στο δάνειο προς το Κίεβο «εξακολουθεί να υπάρχει και είμαστε εξαιρετικά δυσαρεστημένοι με αυτό, και φυσικά και η Ουκρανία», δήλωσε ο Σουηδός Κρίστερσον στους δημοσιογράφους κατά την αποχώρησή του από τη σύνοδο κορυφής.

Και αυτό ήταν.