Πολιτική κρίση στη Ρουμανία, καθώς οι Σοσιαλδημοκράτες αποσύρουν τη στήριξή τους από τον πρωθυπουργό Ίλιε Μπολοτζάν

Η Ρουμανία βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη με σοβαρή πολιτική αναταραχή, καθώς το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (PSD) αποφάσισε να αποσύρει την πολιτική του στήριξη από τον πρωθυπουργό Ίλιε Μπολοτζάν, προκαλώντας νέο ρήγμα στον ήδη εύθραυστο κυβερνητικό συνασπισμό. Το PSD, που αποτελεί τη μεγαλύτερη κοινοβουλευτική δύναμη στη χώρα, στρέφεται πλέον ανοιχτά κατά του επικεφαλής του Εθνικού Φιλελεύθερου Κόμματος (PNL), κατηγορώντας τον για σκληρή λιτότητα και πολιτικές που επιβαρύνουν το βιοτικό επίπεδο των πολιτών.

Ο ηγέτης των Σοσιαλδημοκρατών, Σόριν Γκριντεάνου υποστήριξε ότι η κυβέρνηση Μπολοτζάν ακολουθεί μια οικονομική στρατηγική που υπονομεύει την κοινωνική βάση του κόμματός του, αυξάνοντας την πίεση στα νοικοκυριά και ενισχύοντας τη λαϊκή δυσαρέσκεια. Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός αρνήθηκε να παραιτηθεί και αντέτεινε ότι οι κυβερνητικοί του εταίροι προσπαθούν να αποποιηθούν ευθύνες για αποφάσεις που είχαν από κοινού εγκρίνει. Σύμφωνα με το Reuters, το PSD σχεδιάζει επίσης να αποσύρει και τους έξι υπουργούς του από το υπουργικό συμβούλιο, κάτι που θα στερούσε από την κυβέρνηση την κοινοβουλευτική της πλειοψηφία.

Η εξέλιξη αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα επειδή η κυβέρνηση είχε σχηματιστεί ως φιλοευρωπαϊκό ανάχωμα απέναντι στην άνοδο της άκρας δεξιάς. Ωστόσο, οι εσωτερικές αντιθέσεις για τις περικοπές, τη φορολογική πολιτική και τη δημοσιονομική προσαρμογή αποδείχθηκαν ισχυρότερες από την ανάγκη πολιτικής συνοχής. Ο πρόεδρος της Ρουμανίας, Νίκουσορ Νταν, είχε μόλις λίγες ημέρες νωρίτερα ζητήσει δημόσια να διατηρηθεί ο συνασπισμός, προειδοποιώντας ότι μια κυβερνητική κατάρρευση θα επιδείνωνε το κλίμα αβεβαιότητας.

Στο οικονομικό επίπεδο, η κρίση είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη. Η Ρουμανία παραμένει υπό έντονη πίεση λόγω του υψηλού ελλείμματος. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε προβλέψει δημοσιονομικό έλλειμμα 8,4% του ΑΕΠ για το 2025, από 9,3% το 2024, παραμένοντας από τα υψηλότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Παράλληλα, η πολιτική αστάθεια θέτει σε κίνδυνο την εκταμίευση περίπου 11 δισ. ευρώ από το ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης, ενώ προκαλεί ανησυχία και στις αγορές ομολόγων.

Η αναστάτωση έρχεται να προστεθεί σε μια ήδη ταραχώδη περίοδο για τη ρουμανική πολιτική σκηνή. Τον Δεκέμβριο του 2024, το Συνταγματικό Δικαστήριο ακύρωσε την προεδρική εκλογική διαδικασία, επικαλούμενο σοβαρές παρατυπίες και υπόνοιες ξένης παρέμβασης, γεγονός που προκάλεσε βαθιά θεσμική κρίση και όξυνε την κοινωνική πόλωση.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ενισχύεται και η αντιπολίτευση της εθνικιστικής δεξιάς. Η Συμμαχία για την Ένωση των Ρουμάνων (AUR), που είχε ήδη καταγράψει ισχυρή παρουσία στις εκλογές, εμφανίζεται ενισχυμένη στις δημοσκοπήσεις, με τον ηγέτη της Τζορτζε Σιμιόν να ζητά πρόωρες εκλογές. Η πολιτική φθορά των παραδοσιακών φιλοευρωπαϊκών κομμάτων δημιουργεί έτσι ένα νέο, πιο ασταθές τοπίο, στο οποίο κάθε κυβερνητική κρίση μπορεί να μετατραπεί σε ευρύτερη αναμέτρηση για τον προσανατολισμό της χώρας.

Ο Μπολοτζάν αναμένεται τώρα να βρεθεί αντιμέτωπος με πρόταση μομφής στο κοινοβούλιο. Αν αυτή προχωρήσει και υπερψηφιστεί, η Ρουμανία θα εισέλθει σε νέα φάση θεσμικής αβεβαιότητας, με δύσκολες διαβουλεύσεις για τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης. Το κρίσιμο διακύβευμα δεν είναι μόνο η πολιτική επιβίωση του ίδιου του πρωθυπουργού, αλλά και η ικανότητα της χώρας να διατηρήσει δημοσιονομική σταθερότητα, ευρωπαϊκή αξιοπιστία και πολιτική συνοχή σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη διεθνή συγκυρία.