Πορτογαλία: Η αστυνομία διέλυσε καταυλισμούς διαμαρτυρίας για τη στέγαση – 55 συλλήψεις σε Λισαβόνα και Πόρτο

Σε 55 συλλήψεις προχώρησε η πορτογαλική αστυνομία τα ξημερώματα της Τρίτης 20 Οκτωβρίου, κατά τη διάρκεια συντονισμένης επιχείρησης εκκένωσης καταυλισμών διαμαρτυρίας στη Λισαβόνα και το Πόρτο.

Οι καταυλισμοί είχαν δημιουργηθεί από ακτιβιστές που ζητούν άμεσα μέτρα για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, η οποία έχει μετατρέψει την εξεύρεση οικονομικά προσιτής κατοικίας σε ένα από τα μεγαλύτερα κοινωνικά προβλήματα της Πορτογαλίας.

Η αστυνομική επιχείρηση ξεκίνησε λίγο πριν από τις 6 το πρωί, όταν οι αρχές ζήτησαν από τους συγκεντρωμένους να απομακρύνουν τις σκηνές τους, προειδοποιώντας ότι η παραμονή τους στις πλατείες ήταν παράνομη.

Στην πλατεία Ρόσιο, στο κέντρο της Λισαβόνας, όπου είχαν στηθεί περίπου 200 σκηνές, οι αστυνομικοί προχώρησαν σε αναγκαστική απομάκρυνση των διαδηλωτών που αρνήθηκαν να αποχωρήσουν. Αντίθετα, στην πλατεία Ντομ Ζοάο Α΄ του Πόρτο, οι συγκεντρωμένοι τελικά συμμορφώθηκαν με την εντολή των αρχών και αποσυναρμολόγησαν τις σκηνές τους.

Σύμφωνα με την Αστυνομία Δημόσιας Ασφάλειας (PSP), οι 55 συλλήψεις έγιναν στη Λισαβόνα για άρνηση συμμόρφωσης με τις αστυνομικές εντολές, ενώ δύο άνθρωποι τραυματίστηκαν ελαφρά και δέχθηκαν τις πρώτες βοήθειες.

Η Κάρλα Βαλαντάο, εκπρόσωπος των διαδηλωτών στη Λισαβόνα, χαρακτήρισε την επέμβαση «πολύ επιθετική», ξεκαθαρίζοντας ότι η απομάκρυνση των σκηνών δεν σηματοδοτεί το τέλος των κινητοποιήσεων. Οι διοργανωτές δεσμεύτηκαν να επιστρέψουν στους δρόμους, ανακοινώνοντας νέα συγκέντρωση στις 7 το απόγευμα.

Από την πλευρά του, ο επικεφαλής της Αστυνομίας Δημόσιας Ασφάλειας, Σέρτζιο Σοάρες, υποστήριξε ότι η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε με ήρεμο, αναλογικό και ενδεδειγμένο τρόπο, απορρίπτοντας τις καταγγελίες για υπέρμετρη χρήση βίας.

Ο δήμαρχος του Πόρτο, Πέδρο Ντουάρτε, διαβεβαίωσε ότι οι ανησυχίες των πολιτών για τη στέγαση θα συνεχίσουν να ακούγονται, υπό την προϋπόθεση ότι οι κινητοποιήσεις θα παραμείνουν ειρηνικές και νόμιμες.

Πότε και γιατί ξεκίνησαν οι διαδηλώσεις

Η νέα αυτή φάση των κινητοποιήσεων ξεκίνησε στις 10 Οκτωβρίου 2026 στο Πόρτο, όταν ακτιβιστές εγκαταστάθηκαν στην πλατεία Ντομ Ζοάο Α΄, διεκδικώντας προσιτή κατοικία και προστασία των ενοικιαστών. Η διαμαρτυρία συνεχίστηκε παρά τις επανειλημμένες αστυνομικές παρεμβάσεις και τις εντολές απομάκρυνσης.

Στις 17 Οκτωβρίου, το κύμα διαμαρτυρίας επεκτάθηκε στη Λισαβόνα, όπου εκατοντάδες πολίτες έστησαν σκηνές στην ιστορική πλατεία Ρόσιο, μετατρέποντάς την σε κέντρο διαρκούς κινητοποίησης. Την ίδια ημέρα πραγματοποιήθηκαν μαζικές διαδηλώσεις, με πρωτοβουλία της συνδικαλιστικής συνομοσπονδίας CGTP, σε Λισαβόνα, Πόρτο και Κοΐμπρα, ενάντια στην ακρίβεια και την υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου.

Οι κινητοποιήσεις αυτές αποτελούν συνέχεια ευρύτερων διαμαρτυριών για τη στέγαση που είχαν πραγματοποιηθεί και νωρίτερα μέσα στο 2026, ενώ η κατακόρυφη άνοδος των τιμών των ακινήτων έχει προκαλέσει κοινωνική δυσαρέσκεια εδώ και αρκετά χρόνια.

Στο επίκεντρο της σημερινής αντιπαράθεσης βρίσκεται νομοσχέδιο της κεντροδεξιάς κυβέρνησης, το οποίο προβλέπει ταχύτερες διαδικασίες εξώσεων και κατάργηση των ανώτατων ορίων στα ενοίκια νέων μισθώσεων.

Το νομοσχέδιο εγκρίθηκε σε πρώτη ανάγνωση από το πορτογαλικό κοινοβούλιο στις 30 Σεπτεμβρίου, με την αποχή του ακροδεξιού κόμματος Chega, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από οργανώσεις ενοικιαστών και κινήματα υπέρ του δικαιώματος στη στέγαση.

Οι διαδηλωτές ζητούν την απόσυρσή του, υποστηρίζοντας ότι θα ενισχύσει την ανασφάλεια των ενοικιαστών και θα επιδεινώσει μια ήδη εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση.

Η Πορτογαλία αντιμετωπίζει μία από τις σοβαρότερες κρίσεις προσιτής στέγασης στην Ευρώπη. Από το 2017, οι τιμές αγοράς κατοικιών έχουν υπερδιπλασιαστεί, ενώ τα ενοίκια στις νέες μισθώσεις έχουν σχεδόν διπλασιαστεί, δυσκολεύοντας ολοένα περισσότερο τα νοικοκυριά και ιδιαίτερα τους νέους να εξασφαλίσουν κατοικία.

Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα πιεστική στη Λισαβόνα και το Πόρτο, όπου η ανάπτυξη του τουρισμού, η εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων και η αυξημένη ζήτηση κατοικιών από ψηφιακούς νομάδες έχουν εντείνει τις πιέσεις στην αγορά ακινήτων.

Οι κινητοποιήσεις στην Πορτογαλία εντάσσονται, παράλληλα, σε ένα ευρύτερο κύμα κοινωνικών αντιδράσεων που καταγράφεται σε ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ισπανία, η Γαλλία, το Βέλγιο και η Ιταλία, με κοινό παρονομαστή το υψηλό κόστος ζωής, τις κοινωνικές ανισότητες και την αυξανόμενη δυσκολία πρόσβασης σε βασικά αγαθά.

Παρά την εκκένωση των δύο πλατειών, οι διοργανωτές δηλώνουν αποφασισμένοι να συνεχίσουν τις διαμαρτυρίες, επιμένοντας ότι η στεγαστική κρίση δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με την απομάκρυνση των πολιτών που διαμαρτύρονται γι’ αυτήν.