Πόσο έχει αυξηθεί το πασχαλινό τραπέζι την πενταετία 2021-2026

Από το 2021 έως και το 2026, το κόστος του πασχαλινού τραπεζιού στην Ελλάδα ακολούθησε σταθερά ανοδική πορεία. Η πιο καθαρή εικόνα προκύπτει από τα διαχρονικά στοιχεία του ΙΝ.ΕΜ.Υ. της ΕΣΕΕ. Το 2021 το αντίστοιχο καλάθι διαμορφωνόταν περίπου από 59,86 έως 79,86 ευρώ, το 2022 ανέβηκε στα 67,70 έως 95,20 ευρώ, το 2023 στα 76,53 έως 109,03 ευρώ και το 2024 στα 89,04 έως 130,04 ευρώ.

Για το 2025, το ΙΝ.ΕΜ.Υ. εκτίμησε το κόστος από 99,45 έως 142,95 ευρώ, αλλά με διαφορετική αναφορά μεγέθους νοικοκυριού, κάτι που θολώνει τη σύγκριση των απόλυτων ποσών με τα προηγούμενα έτη.

Με απλά λόγια, μέσα σε μία πενταετία το ελληνικό πασχαλινό τραπέζι δεν ακριβαίνει απλώς, αλλά μετατρέπεται σταδιακά σε μια άσκηση επιλογών, περικοπών και συνεχούς αναζήτησης φθηνότερων σημείων αγοράς. Το πρόβλημα δεν βρίσκεται μόνο στο αρνί ή στο κατσίκι, αλλά σε όλα τα αγαθά λαχανικά, τσουρέκι, αυγά, τυριά, ελαιόλαδο, μέχρι τα αναψυκτικά και τα ποτά.

Η βάση της σύγκρισης βρίσκεται στο 2021. Από τον συγκριτικό πίνακα του ΙΝ.ΕΜ.Υ. για το 2022 και το 2021 προκύπτει ότι το κόστος του τραπεζιού το 2021 κυμαινόταν περίπου από 59,86 ευρώ στην εκδοχή με κοτόπουλο έως 79,86 ευρώ στην ακριβότερη εκδοχή με κατσίκι, ενώ η επιλογή με αρνί έβγαινε περίπου στα 78,36 ευρώ. Εκείνη η χρονιά, εκ των υστέρων, μοιάζει σχεδόν με «κανονικότητα» πριν από το κύμα διαδοχικών ανατιμήσεων που ακολούθησε.

Το πρώτο ισχυρό σοκ

Το 2022 το ΙΝ.ΕΜ.Υ. εκτίμησε ότι το πασχαλινό τραπέζι θα κόστιζε από 67,70 έως 95,20 ευρώ, δηλαδή ακριβότερα κατά 13,1% έως 19,2% σε σχέση με το 2021. Στηνανακοίνωση ο φορέας συνέδεε ευθέως την αύξηση με τις καθυστερήσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα, την αβεβαιότητα από τον πόλεμο στην Ουκρανία και κυρίως με την εκτίναξη των διεθνών τιμών ενέργειας και τροφίμων.

Η ακρίβεια παγιώνεται
Το 2023 η κατάσταση δεν εκτονώθηκε. Από τα συγκριτικά στοιχεία που δημοσίευσε το ΙΝ.ΕΜ.Υ. το 2024 προκύπτει ότι το πασχαλινό τραπέζι του 2023 είχε ήδη ανέβει στα 76,53 έως 109,03 ευρώ. Δηλαδή, μέσα σε δύο χρόνια, το «κάτω όριο» είχε μετακινηθεί σχεδόν 17 ευρώ πάνω από το επίπεδο του 2021 και το «πάνω όριο» σχεδόν 29 ευρώ υψηλότερα.

Το 2024 η πιο απότομη ετήσια επιδείνωση
Το 2024 το ΙΝ.ΕΜ.Υ. κατέγραψε νέο άλμα, με το κόστος για 6-8 άτομα να φτάνει από 89,04 έως 130,04 ευρώ, δηλαδή αυξημένο 16,3% έως 19,3% σε σχέση με το 2023. Στα επιμέρους είδη, το παρθένο ελαιόλαδο καταγράφεται αυξημένο 45,2%, οι ντομάτες 30,3%, τα μήλα 30,4%, τα πορτοκάλια 27,8%, το κατσίκι 25,1% και το κοτόπουλο 23,2%.

Η επιβάρυνση δεν οφείλεται μόνο στον «οβελία». Η άνοδος απλώνεται σε όλο το τραπέζι. Το ελαιόλαδο, για παράδειγμα, γίνεται από συμπληρωματικό κόστος βασικός παράγοντας ακριβότερου λογαριασμού. Το ίδιο ισχύει για τα φρούτα, τα σαλατικά και τα τυροκομικά, δηλαδή για προϊόντα που δύσκολα αφαιρούνται από ένα οικογενειακό γιορτινό τραπέζι.

2025: Νέα αύξηση, αλλά με θολή σύγκριση στις απόλυτες τιμές

Για το 2025, το ΙΝ.ΕΜ.Υ. εκτίμησε ότι το πασχαλινό τραπέζι θα κυμανθεί από 99,45 έως 142,95 ευρώ και θα είναι ακριβότερο κατά 6,2% έως 6,3% σε σχέση με το 2024. Ταυτόχρονα, όμως, το δημοσιευμένο δελτίο μιλά για τραπέζι 4-6 ατόμων, ενώ το 2024 αναφερόταν σε 6-8 άτομα. Αυτό σημαίνει ότι η ετήσια μεταβολή που δίνει ο φορέας είναι χρήσιμη ως ένδειξη τάσης, αλλά η απευθείας σύγκριση των συνολικών ποσών θέλει προσοχή.

Στο ίδιο δελτίο, το ΙΝ.ΕΜ.Υ. αποδίδει τις αυξήσεις κυρίως στο ακριβότερο κόστος παραγωγής για τους κτηνοτρόφους, στη μείωση της προσφοράς λόγω πανώλης και ευλογιάς, στις ζημιές που δεν είχαν αποκατασταθεί πλήρως μετά τον «Daniel» στη Θεσσαλία, στην ταυτόχρονη σύμπτωση ορθόδοξου και καθολικού Πάσχα που ενίσχυσε τη ζήτηση, αλλά και στη διεθνή αύξηση της τιμής του κακάο για τα σοκολατένια αυγά.

Αν κάποιος θέλει μια δεύτερη αποτύπωση της αγοράς για το 2025, το ΙΝΚΑ υπολόγισε το πασχαλινό τραπέζι στα 361,95 ευρώ για 6-8 άτομα, καλύπτοντας τόσο το βράδυ της Ανάστασης όσο και την Κυριακή του Πάσχα. Η μέτρηση αυτή δεν είναι άμεσα συγκρίσιμη με του ΙΝ.ΕΜ.Υ., επειδή περιλαμβάνει περισσότερα στοιχεία και διαφορετική λογική υπολογισμού, αλλά επιβεβαιώνει την ίδια μεγάλη εικόνα ότι το 2025 ήταν μια ακόμα ακριβή πασχαλινή χρονιά.

Η ζωή τραβαει την ανηφόρα

Για το 2026, η πιο αξιόπιστη και συγκρίσιμη φετινή εκτίμηση είναι του ΙΝ.ΕΜ.Υ. της ΕΣΕΕ. Το πασχαλινό τραπέζι για 4-6 άτομα υπολογίζεται από 107,20 έως 156,20 ευρώ, δηλαδή ακριβότερο κατά 7,8% έως 9,3% σε σχέση με το 2025. Η εκτίμηση βασίζεται σε επιτόπιες τιμοληψίες και συνεντεύξεις σε σούπερ μάρκετ, εξειδικευμένα καταστήματα λιανικής και τη Βαρβάκειο αγορά.

Το ΙΝΚΑ δίνει υψηλότερο συνολικό ποσό, επειδή μετρά μεγαλύτερο και πιο «φορτωμένο» τραπέζι για 6-8 άτομα και εκτιμά το κόστος στα 412,29 ευρώ, αυξημένο 14% έως 20% σε σχέση με το 2025. Στην ίδια καταγραφή περιλαμβάνονται τόσο το τραπέζι της Ανάστασης όσο και της Κυριακής του Πάσχα, άρα δεν είναι άμεσα συγκρίσιμο με τη μέτρηση της ΕΣΕΕ.

Τι λέει η πενταετία συνολικά

Με βάση τα παραπάνω στοιχεία, το πασχαλινό τραπέζι στην Ελλάδα κινήθηκε από περίπου 59,86-79,86 ευρώ το 2021 σε 107,20-156,20 ευρώ το 2026, με συνεχείς ετήσιες αυξήσεις και χωρίς καμία χρονιά ουσιαστικής αποκλιμάκωσης. Ακόμη κι αν ληφθεί υπόψη η μεθοδολογική διαφοροποίηση των τελευταίων ετών, η μεγάλη εικόνα δεν αλλάζει με το πασχαλινό τραπέζι να έχει γίνει αισθητά ακριβότερο μέσα στην τελευταία πενταετία.