Πότε αναμένονται οι ανατιμήσεις στα καπνικά (τσιγάρα κλπ.)

Οι καπνιστές ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με σημαντικές αυξήσεις στις τιμές, αν προχωρήσει η αναθεώρηση της ευρωπαϊκής οδηγίας για τη φορολογία των καπνικών προϊόντων. Η πρόταση, που συζητήθηκε στο τελευταίο Συμβούλιο Υπουργών Οικονομικών της ΕΕ, προβλέπει από το 2028 άλμα 139% στον ειδικό φόρο κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα τσιγάρα: από 90 σε 215 ευρώ ανά 1.000 τεμάχια.

Η Κομισιόν έχει ανάψει «πράσινο φως» από το καλοκαίρι, επικαλούμενη ότι το πλαίσιο παραμένει αμετάβλητο εδώ και 15 χρόνια και προτάσσοντας την προστασία της δημόσιας υγείας. Οι αλλαγές συνδέονται και με την αναζήτηση νέων πηγών εσόδων για τον κοινοτικό προϋπολογισμό.

Στην Ελλάδα, όπου ένα πακέτο 20 τσιγάρων κοστίζει σήμερα γύρω στα 4,60 ευρώ και επιβαρύνεται με φόρους περίπου 3,74 ευρώ (81,3% της τιμής), η τελική τιμή θα μπορούσε να φτάσει ή και να ξεπεράσει τα 7 ευρώ, εκτός αν οι εταιρείες απορροφήσουν μέρος της αύξησης.

Θερμαινόμενα και ηλεκτρονικά τσιγάρα
Θερμαινόμενα προϊόντα καπνού: ο ελάχιστος Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης (ΕΦΚ) ανεβαίνει σταδιακά από 88 σε 155 ευρώ ανά 1.000 τεμάχια.
Υγρά αναπλήρωσης για ηλεκτρονικά τσιγάρα: από 0,10 σε 0,36 ευρώ ανά ml, επίσης σταδιακά.

Τι ισχύει σήμερα
Ο ΕΦΚ στα τσιγάρα αντιστοιχεί τουλάχιστον στο 60% της σταθμισμένης μέσης τιμής (WAP) και όχι λιγότερο από 90 ευρώ/1.000 τσιγάρα. Στην πράξη, καμία χώρα δεν κινείται στα ελάχιστα: σε Ιρλανδία, Γαλλία και Ολλανδία ο ΕΦΚ είναι υπερδιπλάσιος, με παράπλευρη συνέπεια την ένταση του λαθρεμπορίου.

Η Ελλάδα βρίσκεται λίγο πάνω από τα ελάχιστα, στα 117,50 ευρώ/1.000 τσιγάρα. Τα έσοδα του προϋπολογισμού από τα καπνικά ξεπερνούν τα 2,3 δισ. ευρώ ετησίως.

Παρεμβάσεις και ανησυχίες
Ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, στο πρόσφατο ECOFIN, ζήτησε μεγαλύτερη μεταβατική περίοδο ώστε να αποφευχθεί «σοκ» στην αγορά και στους καταναλωτές, υπογραμμίζοντας ότι οι υπέρμετρες αυξήσεις τροφοδοτούν τα διεθνή κυκλώματα λαθρεμπορίου.

Λαθρεμπόριο: στο χαμηλότερο επίπεδο δεκαετίας
Σύμφωνα με την ετήσια Έκθεση της KPMG, το 2024 τα παράνομα τσιγάρα στην Ελλάδα εκτιμώνται στο 17,5% της συνολικής κατανάλωσης (από 23,7% το 2023, -6,2 μονάδες). Συνολικά καταναλώθηκαν 2,5 δισ. παράνομα τσιγάρα, με απώλεια εσόδων 438 εκατ. ευρώ – αισθητά μειωμένη από τα άνω των 620 εκατ. του 2023.