Πράσινο φως στο πρόγραμμα AGILE: 115 εκατ. ευρώ από την ΕΕ για νέες αμυντικές τεχνολογίες

Ένα νέο χρηματοδοτικό εργαλείο ύψους 115 εκατ. ευρώ, με στόχο την επιτάχυνση της ανάπτυξης και αξιοποίησης καινοτόμων αμυντικών τεχνολογιών, ενεργοποιεί η Ευρωπαϊκή Ένωση, ανοίγοντας νέες προοπτικές για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, νεοφυείς εταιρείες και τεχνολογικούς φορείς που δραστηριοποιούνται στον τομέα της άμυνας.

Πρόκειται για το πρόγραμμα AGILE (Programme for Agile and Rapid Defence Innovation), το οποίο παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Μάρτιο του 2026 και έλαβε την τελική έγκριση του Συμβουλίου της ΕΕ στις 12 Οκτωβρίου, μετά την πολιτική συμφωνία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την έγκριση από την Ολομέλειά του.

Βασική επιδίωξη της Κομισιόν είναι να περιοριστεί δραστικά ο χρόνος που απαιτείται για να περάσει μια νέα τεχνολογία από το στάδιο της ανάπτυξης και των δοκιμών στην επιχειρησιακή αξιοποίησή της από τις ευρωπαϊκές ένοπλες δυνάμεις.

Το AGILE διαφοροποιείται από τα παραδοσιακά ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά προγράμματα κυρίως ως προς την ταχύτητα και την ευελιξία του.

Σύμφωνα με την αρχική ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, προβλέπεται η υποστήριξη περίπου 20 έως 30 έργων, με δυνατότητα χρηματοδότησης έως και του 100% των επιλέξιμων δαπανών.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη για ολοκλήρωση της διαδικασίας χορήγησης επιχορήγησης σε μόλις τέσσερις μήνες, ενώ στόχος είναι οι τεχνολογίες που θα χρηματοδοτηθούν να μπορούν να φτάσουν στις ένοπλες δυνάμεις σε χρονικό ορίζοντα ενός έως τριών ετών.

Η αρχική πρόταση περιλαμβάνει επίσης δυνατότητα αναδρομικής αναγνώρισης συγκεκριμένων δαπανών που έχουν πραγματοποιηθεί έως και τρεις μήνες πριν από τη λήξη της πρόσκλησης υποβολής αιτήσεων. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να περιοριστούν οι καθυστερήσεις για εταιρείες που αναπτύσσουν ήδη καινοτόμες λύσεις.

Το πρόγραμμα θα επικεντρωθεί σε αναδυόμενες τεχνολογίες που μπορούν να μεταβάλουν ουσιαστικά τις επιχειρησιακές δυνατότητες των ευρωπαϊκών ενόπλων δυνάμεων.

Μεταξύ των χαρακτηριστικών πεδίων ενδιαφέροντος περιλαμβάνονται τα μη επανδρωμένα συστήματα, η τεχνητή νοημοσύνη, οι κβαντικές τεχνολογίες και η προσαρμογή προηγμένων πολιτικών τεχνολογιών σε αμυντικές εφαρμογές.

Η πρωτοβουλία αντανακλά τα συμπεράσματα που εξάγει η Ευρωπαϊκή Ένωση από τον πόλεμο στην Ουκρανία, όπου η ταχεία προσαρμογή των τεχνολογιών και η ανάπτυξη οικονομικά αποδοτικών λύσεων έχουν αποκτήσει καθοριστική σημασία.

Παράλληλα, δίνεται έμφαση στη διασύνδεση των μικρότερων τεχνολογικών επιχειρήσεων με μεγάλες αμυντικές βιομηχανίες, καθώς και στη διευκόλυνση της πρόσβασής τους σε υποδομές δοκιμών και πειραματισμού.

Η φιλοσοφία του AGILE δημιουργεί δυνητικές ευκαιρίες και για το ελληνικό οικοσύστημα αμυντικής καινοτομίας, ιδιαίτερα για επιχειρήσεις που αναπτύσσουν λογισμικό, αυτόνομα συστήματα, εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, αισθητήρες και τεχνολογίες διττής χρήσης.

Το ενδιαφέρον εντοπίζεται κυρίως στο γεγονός ότι το πρόγραμμα δίνει έμφαση στις μικρότερες και τεχνολογικά ευέλικτες επιχειρήσεις, οι οποίες συχνά αντιμετωπίζουν δυσκολίες πρόσβασης στις παραδοσιακές αλυσίδες προμηθειών της αμυντικής βιομηχανίας.

Ωστόσο, η δυνατότητα συμμετοχής και οι ειδικοί όροι χρηματοδότησης θα πρέπει να αξιολογηθούν με βάση τις προσκλήσεις και τους εφαρμοστικούς κανόνες που θα δημοσιευθούν.

Έναρξη το 2027

Μετά την τελική έγκριση του Συμβουλίου, ο κανονισμός θα υπογραφεί από τους προέδρους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η έναρξη ισχύος του προβλέπεται 20 ημέρες μετά τη δημοσίευση.

Η πρώτη πρόσκληση υποβολής προτάσεων αναμένεται στις αρχές του 2027.

Το AGILE εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και συμπληρώνει υφιστάμενα εργαλεία, όπως το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας, δίνοντας μεγαλύτερη βαρύτητα στην ταχεία ανάπτυξη και επιχειρησιακή εφαρμογή καινοτόμων λύσεων.

Για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το ζητούμενο δεν είναι μόνο η παραγωγή νέων τεχνολογιών, αλλά και η δυνατότητα αυτές να μετατρέπονται σε αξιοποιήσιμες αμυντικές ικανότητες σε σημαντικά μικρότερο χρόνο.